Yazarlar
Lozan Anlaşması'nın yıldönümünde yine Yunanistan'ın yarattığı yeni bir gerginlikle karşı karşıyayız.
Yunan hükümeti, Trakya'daki Müslüman Türk toplumun müftülerinin statü ve görevlerine ilişkin "Türkiye etkisinden kurtarma" amaçlı düzenlemeler hazırlıyor.
Bu, Almanya ve Fransa'daki 'Alman İslamı' veya 'Fransız İslamı' adıyla bilinen çalışmaların benzeri.
Yunanistan, Batı Trakya Türk Azınlığı'nın dini konulardaki otoritesi olarak kendi belirleyeceği 33 kişilik bir Danışma Kurulu oluşturacak, sonra onlardan birini müftü atayacak.
Atina, Almanya ve Fransa gibi 'müslümanları zaptü rapt altına alma' projesi peşinde; bu iki ülkenin kullandığı dille, Türkiye'nin atadığı din görevlilerini 'yabancı müdahalesi' sayıyorlar...
Ama bir fark var:
Yunanistan'daki Türkler 'Müslüman azınlık' olarak Lozan Anlaşması'ndan doğan hakları gereği, müftülerini kendileri seçme hakkına sahip.
Bunun akisine her durum Lozan'ın ihlali demektir.
Yunanistan Lozan'ı ilk kez mi ihlal ediyor?
Hayır... Yunanistan, 1990'lardan itibaren seçilmiş müftüleri yasa dışı ilan etmekte ve bir 'paralel müftü' atıyor.
Yunanistan, Lozan'la 'gayrı askeri' statü verilmiş adaları askeri amaçlı kullanıyor.
Yunanistan en son, Batı Trakya Türk toplumuna ait dört ilkokulu kapattı.
Oysa Lozan'da Batı Trakya Türk Azınlığı'na, Türkiye'deki Rum Azınlık'a tanınan hakların aynısı tanınmıştır.
Türkiye'deki Rum ve Ermeni azınlık dini liderlerini aralarındaki seçimle belirliyor, Türkiye atamıyor...
Türkiye'deki azınlık okulları da azınlık cemaatleri tarafından açılıp yönetiliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Lozan Barış Antlaşması'nın 99. yıldönümü mesajında, "Türk azınlığının hakları güvenceye alınmış, kıyılarımıza yakın Yunan adalarının gayri askeri statüsü teyit edilmiştir" ifadelerini özellikle vurguladı.
Ve "son dönemde Yunanistan'ın anlaşma şartlarını bilinçli bir şekilde aşındırdığını" belirterek "bunun kabul edilmeyeceğini" ilan etti; "Türkiye'nin bölgesel ve küresel meselelerdeki etkin konumunu da pekiştirmiş olduğuna" işaret etti.
İ. Ü. Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü'nden Doç. Nilüfer Erdem'in 2021 tarihli 'Nüfus Mübadelesi ve Batı Trakya Türkleri' ve Ve KTÜ'den Prof. Hikmet Öksüz'ün 'Lozan'da Batı Trakya Sorunu' başlıklı makalelerine rastladım.
Batı Trakya'nın nasıl 'Türksüzleştirildiğini' ve Türklerin topraklarına nasıl el konulduğunu anlatan net rakamlar var.
Tabloya bakın:
Batı Trakya, 1364'te Osmanlı tarafından fethedi, 549 yıl Osmanlı yönetiminde kaldı.
1913'te birinci Balkan Savaşı sonrası bölgenin Bulgaristan tarafından işgali ihtimaline karşı, Teşkilat-ı Mahsusa'nın desteğiyle Batı Trakya Türkleri 'Garb-i Trakya Hükûmet-i Müstakilesi' adı altında bağımsızlık ilan ettiler.
Ancak İttihat Terakki yönetimindeki İstanbul hükümeti, 52 gün sonra Batı Trakya'yı Bulgaristan idaresine verdi.
Bu Batı Trakya Türkleri için büyük yıkımdı. Zira 1913'te nüfusun yüzde 80'den fazlası Türk olmasına rağmen, Bulgar nüfus ancak yüzde 5'lerdeydi!
Bulgaristan Batı Trakya'da ancak 1919'a kadar 3 yıl kalabildi.
Bölge 1920'ye kadar bir yıl Müttefik Devletler adına Fransa idaresinde kaldı; 1920'de ise Yunanistan tarafından işgal edildi.
1924'te ise Lozan Anlaşması ile kalıcı olarak Yunanistan'a katıldı.
Osmanlı belgelerine göre, 1903'te Batı Trakya'nın toplam nüfusunun yüzde 71,5'i (255 bin 102 kişi) Müslüman Türklerden, yüzde 16,19'u (57 bin 878 kişi) Rum ve yüzde 12,3'ü (44 bin181) Bulgar'dı.
Lozan'da Türk heyeti başkanı İsmet Paşa'nın sunduğu daha güncel belgelerde, toplam nüfusu 191 bin 691 olan bölgede 129.118 Türk yaşarken, Rumlar 33 bin 904, Bulgarlar 26 bin 266, Yahudiler bin 480, Ermeniler ise 923 kişiydi.
Yunan heyetinin başkanı Elefteros Venizelos'un 30 Aralık 1918'de müttefiklere verdiği rakamlara göre de, Batı Trakya'da Dedeağaç, Sofulu, Gümülcine ve İskeçe'de 114 bin 810 Türk, 44 bin 686 Rum ve 28 bin 983 Bulgar nüfus var.
Yani Venizelos'un Rum nüfusu fazla gösterme çabası bile birkaç bin farktan fazla olamamış...
Lozan'da sunulan 'toprak sahipliği' tablosunda da, bölgenin yüzde 84'ünün Türklerin, yüzde 10'unun Bulgarların, yüzde 5'inin Rumların mülkiyetinde olduğu görülüyor.
Yunanistan, Lozan sonrası yapılan ilk mübadelede Batı Trakya'ya Türk nüfusa oranla daha fazla göçmen yerleştirdi, ya Türklerin evine 'misafir' göçmenler yerleştirildi ya da Türkler bir evde toplanıp, boşaltılan evlere göçmenler yerleştirildi.
Türklerin meralarına, mezarlıklarına el konularak göçmenler için yerleşim yerleri yapıldı, evlerini terk etmek zorunda kalanların mallarına da el konuldu.
Hayvancılık ve çiftçilik yapamayan Türkler bankalara, tefeciye borçlandığı için kalan mallarına da el kondu, haraç mezat satıldı ama satılan malları başka Türklerin almasına da izin verilmedi.
Aradan 20 yıl geçmeden Batı Trakya'da Türk nüfus açık ara birincilikten azınlığa düştü, ellerindeki arazi oranı da yüzde 84'lerden yüzde 25'lere geriledi.
Türk heyeti, Lozan'a Batı Trakya'da 'referandum' talebiyle gitmişti.
Ama 'azınlık statüsü' kabul ederek döndü.
Yunanistan da Türkleri 'çoğunluk'tan 'azınlığa' düşürdü...
1924'te İngiltere ve Fransa'yı arkasına alarak çoğunluğa azınlık statüsünü kabul ettirmişti.
Bugün de AB ve ABD'yi arkasına alarak Türk azınlığı 'daha da azınlığa' düşürme çabasında.
Türkiye'nin "Lozan'ın uygulanması" için yürüttüğü dış politikaya 'saldırganlık, aşırı talepler' diyerek karşı propaganda yapıyor.
Rakamlar aksini söylese de...
Maalesef Türkiye'de de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Lozan'ın uygulatmaya yönelik çağrılarını, tepkilerini "Türkiye'nin kuruluş senedini tartışmaya açmak" olarak değerlendirenler, Yunan'ın ekmeğine yağ sürüyorlar.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, daha ileri giderek Lozan'ı 'bayram' ilan edeceklerini açıkladı.
Yunanistan'ın çiğnediği bir anlaşmanın neyini kutlayacağız?
Türkiye, 24 Temmuz 1924'te Lozan'da kurulmadı.
Türkiye için bayram, Türk Milleti'nin emperyalist işgalcilere direnişini sağlayan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulduğu 23 Nisan 1920'dir...
Türkiye için bayram, emperyalistlerin maşası olmayı içine sindiren ve bu sıfatla fırsattan istifade Türk Yurdu'nu işgal etmeye kalkışan Yunanistan'a karşı zafer kazandığı 30 Ağustos 1922'dir.
Türkiye için bayram, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluşunu ilan eden 29 Ekim 1923'tür.
Lozan, emperyalistlere, işbirlikçilerine, isyancı maşalarına direnmiş, işgalcileri topraklarından kovarak zafer kazanmış ve modern devletinin kuruluşunu başarmış olan Türkiye Cumhuriyeti'nin 'hak ettiğinden daha azına razı olduğu' bir barış anlaşmasıdır.
Lozan önemlidir, uluslararası hukuki garantidir vb...
Ama Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin 'tapu senedi' değildir.
Bu sıfat Lozan için 'aşırı' bir sıfat olur, hatta gereksizdir...
Ayrıca Lozan'ı kutsamak, bugüne kadar Yunanistan'ı şımartmaktan başka işe yaramamıştır.
Bugüne kadar Yunanistan'ın genişlemesine, Türkiye kıyısındaki kayalıkları bile kendine mal etmesine neden olmuştur.
Buna karşı ne yapıldı?
Birçok -tutarlı/tutarsız- gerekçe sıralanabilir...
Gerçeği şudur: Sahada savunamadığınız haklarınızı masada ancak 'dile getirirsiniz'...
Yani en çok şikayet edersiniz...
Bugün farklı...
Cumhurbaşkanı Erdoğan da Lozan'ı reddetmiyor.
Ama 'eksiksiz uygulanmasını' talep ediyor.
Ve "Türkiye'nin bölgesel ve küresel meselelerdeki etkin konumunu da pekiştirmiş olduğuna" işaret ediyor.
Yani, Türkiye'nin Lozan'la gelen hakları 'sahada' savunabilecek durumda olduğunu ilan ediyor.
Tıpkı Libya ile deniz sınırı ve münhasır ekonomik bölge anlaşmasıyla Akdeniz'deki hakları 'sahada' savunduğu ve başarılı olduğu gibi...
O yüzden, bari Lozan konusunda, dış politikada Türkiye'nin ortaya koyduğu 'haklı restlere' destek verin, en azından baltalamayın, susun...
ŞEHİT MUSTAFA BU YÜZDEN 'HAYMATLOS'TU
100 yıl sonra bugün, Batı Trakya'daki Türk nüfusun sayısı değişmedi.
Yunanistan, iş, toprak, ev yapma izni vb vermeyerek, zorlaştırarak Türkleri göçe zorlamaya devam ediyor. Türklerin AİHM'den aldığı kararları uygulamıyor, Türkiye'ye yerleşenleri sudan bahanelerle vatandaşlıktan çıkarıyor. Türkiye de Batı Trakya nüfusu azalmasın diye buradan gelen vatandaşlık başvurularını mümkün olduğunca kabul etmiyor. Bu yüzden binlerce Batı Trakya Türkü, Türkiye'de ve Avrupa ülkelerinde 'vatansız/haymatlos' olarak yaşıyor, Yunanistan'a karşı hukuk mücadelesi veriyorlar, Yunanistan da işi yokuşa sürmeye, yıldırmaya devam ediyor.
15 Temmuz şehidi, sınıf arkadaşım, meslektaşım, iş arkadaşım, kardeşim Mustafa Cambaz da onlardan biriydi.
"Türkiye sana neden vatandaşlık vermiyor" dediğimde anlatmıştı bu durumu. "Haklılar, yoksa Yunanistan orada tek Türk bırakmayana kadar baskılara devam eder" demişti.
En azından nihai olarak Batı Trakya nüfusundan 'düşmemek' için Türk vatandaşı olmamayı dert etmedi.
Şehadetinden sonra Türkiye Cumhuriyeti Nüfus Cüzdanı çıkarıldı.
Bu yazdığım konuları ve özellikle de bu durumu ilk ondan öğrenmiştim.
Batı Trakya Türkleri konusu, Batı'nın Türklere bakışını ve bu bakışın nasıl değişmediğini anlamamız için yeterlidir.
Hangi partiye oy veriyorsanız verin, hangi ideolojiye yakın olursanız olun, Batı Trakya hikayesini salim kafayla bir okuyun.
Çok çok bir iki diziyi izlemezsiniz, o kadar...
YUNANİSTAN, YAHUDİLERİ DE KOVDU
Yunanistan, Batı Trakya'dan sadece Türkleri değil Yahudileri de kovdu.
Osmanlı idaresindeki 549 yılda, ticaretin sosyal yaşamın geliştiği diğer Osmanlı kentleri gibi Batı Trakya'da da önemli bir Yahudi nüfusu vardı.
Ayrıca Selanik'te yoğunlaşmışlar, İspanya'daki büyük sürgünde Osmanlı tarafından göçlerine izin verilerek buralara yerleşmişlerdi.
Yunanistan, kuruluşuna kadar sadece Türk nüfusa yönelik çete terörü yapmadı, Yahudilere karşı da yaptı. Kuruluşundan sonra da Selanik ve Batı Trakya'daki Yahudileri de sistematik olarak azalttı.
Biraz araştırırsanız, Yahudi kaynaklarında, Nazi Almanyası'nın politikalarına yakın şeyler bulabilirsiniz.
