Yazarlar
Rize Kitap Fuarı, iki yıldır Rize Valiliği ve Rize Belediyesi işbirliğiyle düzenleniyor.
Bu yıl 11-20 Nisan tarihleri arasında yapıldı.
Geçen yıl ziyaret edememiştim, bu kez kaçırmadım.
Sadece Rizeliler değil, Trabzon ve Artvin'den de gelen kitapseverler 10 gün boyunca yüzün üzerinde yayınevinin, hemen her alanda klasik/yeni binlerce kitabına erişebildi, söyleşi, panel, şiir dinletileri, imza günü ve çocuk etkinliklerinin de olduğu 200'den fazla etkinliğe katılma fırsatı buldu.
Benim özetim şu:
"Okuyup kütüphane oluşturmanız gereken 1000 eser" diye bir liste yapacak olsanız, neredeyse tamamını bulabileceğiniz yayınevleri fuardaydı.
Öğrenebildiğim kadarıyla 50'ye yakın yazar ve aydınla buluşmayı sağlayan söyleşi ve paneller ve yerel yazarlar dahil 100'ün üzerinde imza günü yapılmış.
Şehir kitap fuarlarının en önemli özelliği yerel yazarların eserleriyle yarattıkları farktır.
Rizeli yazar, şair ve araştırmacıların çokluğunu en iyi orada fark edebildim.
Sevindim, gurur duydum.
Daha sevindirici olan, 'yazarlık okulu' girişiminin artık kitaplara dönüşmeye başlaması ve orta okul-lise öğrencilerinin ilk eserlerinin yer aldığı ortak kitapların artık 'seri'ye dönüşmüş olmasıydı.
Uçakta yanımda taşıyabileceğim kadar kitabı imzalı olarak aldım.
Daha fazlasını internet üzerinden alıp okumak, hediye göndermek hedefim.
Bazılarını paylaşayım, paylaşamadıklarım daha çok, helallik dilerim.
Hatice Yılmaz Kopuz'un, savaşın içinde bir ömür geçiren aile büyüğünün biyografik romanı "Bir Babanın Vatan Sevdası" ve çocuklar için zengin hayal dünyası içeren Ali'nin doğayı tanıdığı yolculuk hikayeleri...
Sümeyye Güzel Sadıkoğlu'nun resimli çocuk kitapları...
Rize Milli Eğitim Müdürlüğü'nün öğrenci hikayelerini derlediği "Fafatara" ve "Nefes" kitap serileri
Yazar Cengiz Azman'ın liderliğinde kurulan Çayeli Yazarlık Okulu'nun 'aynı cümleden 10 farklı hikaye çıkaran' öğrencilerinin eserlerinin derlendiği "Aşure"...
Cengiz Azman'ın büyüklerin anılarını küçüklere hikayeler olarak sunduğu "Fifila"...
Recep Koyuncu ve Recep Usta'nın, Rize'de narenciye ve çay tarımına ilişkin ilk çalışmaları yapan fen memuru Rauf Başar'ın arşivinden derlediği "Rizeli Bir Ziraatçinin Evrak-ı Metrukesi"...
Adem İmdat Kesici'nin külliyata varan kitaplığından "Mapavri'den Çayeli'ne", "Çayeli'nin seferberlik Şehitleri ve İstiklal Kahramanları", "Mapavri Medreseleri ve Alimleri"...
Ömer Yazıcı'nın Birinci Harp'te çok bilinmeyen 'Askoroz savunması'nı romanlaştırdığı "Askoroz"u ve yine aynı dönemi belgesel tadında yansıtan iki ciltlik "Gülayşa"sı...
Hümeyra Kap Er'in "Her kadın bir hikayenin başrolüdür" alt başlığını verdiği "Kadının İçindeki Ses"...
Songül Öder'in 'kıymet'i ve 'bilme'yi düşündürten romanı "Beria"...
Güçkan Torlak'ın günümüz dünyasının kurum ve kavramlarını yeniden düşünmeye zorladığı "Beka"...
Ömer Keskin'in, Bosna'da atan kalbin Rize'de nasıl duyulduğunu yansıtan romanı "Mavi Kelebek"...
Ömer Keskin'in "Umut Çiçekleri"...
Sonay Atabey Can'ın, biyografik roman üzerinden Karadeniz kadınını ve onu yetiştiren 'erkekleri' anlattığı "Aşikar"; kültür varlığı arşivi niteliğindeki anılarını topladığı "Uzak Yer" ve kişisel gelişim öğütlerinden oluşan "Hayata Kısa Dokunuşlar"...
Devamında okunabilecek Mikail Mollamahmutoğlu'nun "Metaforik Şuur", "Gülbettin" ve "Kendüz"ü...
Mehmet Ali Güneş'in kelime oyununu tuttuğum "Us Ruleti", Hakan Buçan'ın "Patika", Mehmet Öztürk'ün "Acılar Denizinde Sensiz", Kadir Yıldız'ın "Güzelsin Bütün Şehirlerden" şiir kitapları...
'Oku' sözünün dünyayı değiştirme gücünün şahitleriyiz.
Birçok kitabın ilk sayfalarında yazarın hayatını etkileyen bir söz yer alır.
Yeni yazarların bir sözünün kimlerin hayatını nasıl değiştireceğini bilmiyoruz.
En güzeli de bu...
ÇOK KUTUPLULUK ARAYIŞI VE İRAN-SUUD DİYALOĞU
ABD tarafında durum giderek kaostan netliğe doğru evriliyor.
Trump, pazarlıkların sonuna geliyor.
İran'la ve Rusya ile anlaşmayı çatışmadan daha çok istediği aşikar.
Hatta Çin'le bile...
Avrupa'da yıllardır 'aklı erenler' tarafından tartışılan bir konuydu 'tek kutupluluk' ve Atlantik İttifakı'nın Avrupa için ABD güdümüne dönüşmesi...
"Küresel denge için çok kutupluluk olmalı, ABD ile ilişkilerimizde de bir güç dengesi olmalı" deyip durdular.
Ama azınlıkta kaldılar.
Çünkü ABD'nin sağladığı güvenlik ve ekonomik avantajlar Avrupalı yönetimlere büyük bir konfor sağlıyordu.
Bir ABD başkanı çıktı ve bu konforu sağlayan garantileri kaldırdı.
Avrupa, önce inanmak istemedi ama artık ikna olmuş görünüyor: Başımızın çaresine bakmak zorundayız...
Aynı şey ABD güdümündeki bir başka coğrafyada da geçerliydi: Körfez (Arap) ülkeleri ve Mısır...
Avrupa'ya göre hızlı davrandılar.
2016'da kopan Suudi Arabistan-İran diyaloğunun 'bakanlar düzeyinde karşılıklı ziyaret'e ulaşması önemli.
ABD güvencesi yerine bölgesel aktörlerle güvenceler oluşturmak, ekonomik hedeflere odaklanmak daha akıllıca.
Çünkü son 10-15 yıl, iki tarafı da farklı açılardan oldukça yıpratan gelişmelere sahne oldu. Daha önce "İran'ın Suriye ve Lübnan'da etkinliğinin bitmesi, Yemen iç savaşını da bitirebilir" diye yazmıştım; S.Arabistan'ın da Yemen'de yorulması inisiyatif almasını ve oraya doğru gidişi hızlandırmış görünüyor.
Çin'in Riyad-Tahran normalleşmesinde arabulucu rol alması önemli.
Çin, bölgesel ittifaklarda arabulucu ya da bir tarafı güçlendirecek rol oynuyor.
En son Hindistan-Pakistan geriliminde de Pakistan lehine tavır aldı.
Böylece, ABD'nin yanısıra Rusya ile birlikte veya tek başına bir 'küresel kutup' olmayı, bölgesel güç kümelerini de ikinci ve üçüncü halkalar olarak çevresinde konumlandırmayı hedefliyor.
Muhtemelen arada 'ortak kümeler' de oluşacak.
Bunlar 'çatışma kümeleri' mi gerginlikleri azaltıcı 'tampon kümeler' mi olacak, bunu bölgesel güçlerin etkinliği belirleyecek.
Aynı süreçte Türkiye de hızlı karar verdi ve harekete geçti.
Türkiye bir yandan Ortadoğu ve Körfez, bir yandan Rusya, bir yandan Afrika ve bir yandan da Avrupa ile yeni ikili ve bölgesel denklemler kurmakta.
Suriye'de yeni yönetimle birlikte süreç daha da hızlandı.
En son Rusya ile Suriye'de yeni güvenlik inşası ve iki ülkenin bu inşa sürecindeki varlığına ilişkin çalışmalar başlatıldı. Suriye'de olası Rus ve Türk askeri üsleri, güvenlik anlaşmaları, Suriye ordusu ve özellikle hava ve deniz güvenliğine yönelik yeniden yapılandırma konuşuluyor.
Bunların hem İran'ı bölgeden uzak tutacak hem İsrail saldırganlığını önleyecek hem de Arap dünyasında bir 'Suriye örneği' ortaya koyacak sonuçları olacak.
Elbette bu sonuçlar Avrupa'dan Körfez'e, ABD'ye kadar küresel sonuçlar verecek.
Avrupa ise ABD'nin sağladığı konforun hiç bitmeyeceği rüyasından uyandı ama 'karar alamama ve harekete geçememe' sıkıntısı yaşıyor.
"Avrupa ordusu" tartışmaları yerine "NATO'nun Avrupa ayağının Avrupalılaştırılması" gibi nispeten akıllıca tartışmalar başladı.
Ama Avrupa dış politikasında diplomasi yerine güvenliğin baskın olması, kısa sürede Avrupa'da da "Avrupa 5'ten büyüktür" dedirtecek bir Avrupa Güvenlik Konseyi kurulması gibi tartışmalı öneriler de var. Diğer ilgili ülkeler 'işe yaradıkları' zaman konseye eklenip çıkarılabilecekler!
Avrupa, Çin'i 'kendi ekseninde çok kutupluluk' hedeflemekle suçlarken, aslında kendisi için de bunu düşündüğünü ortaya koyuyor.
Ama Çin'in muhataplarına sunduğu 'muhataplık dengesi' ve 'ekonomik' seçeneklerden bile yoksun...
Trump'ın terk etmişliğinin daha fazla hissedilmesi, Rusya'ya karşı ambargoların ve Ukrayna'ya yardımın ekonomik yükü arttırması ve Türkiye'nin kabiliyetlerine daha fazla ihtiyaç duyulması bu kafayı değiştirebilecek mi?
Umalım...
