Erzurum, Anadolu'nun giriş kapısı, Türklerin yıkılmayan kalesi ve tabi Dadaşlar diyarı. Kentin arkeolojik kazılarda tespit edilen ilk sakinleri Urartuları, Hititler, Medler, Persler, Romalılar, Sasaniler, Emeviler, Bizanslılar ve Türkler takip etmiş. Çağlar boyunca geçirdiği dönemlerin izlerini büyük bir özenle koruyan şehir, Çifte Minareli Medrese, Yakutiye Medresesi, Hoca Cemalettin Yakut Kümbeti, Erzurum Kalesi, Kale Mescidi, Üç Kümbetler, Ulu Cami, Erzurum Kongresi Binası, Rüstem Paşa Bedesteni, Lala Paşa Camii, Aziziye Tabyaları gibi şaheserlerini de gelecek nesillere aktarıyor.
Selçuklu ve Osmanlı eserleri açısından bu denli çok çeşitliliğe sahip Erzurum gibi başka il olduğunu sanmıyorum. Kentte çok sayıda türbe, medrese, kümbet, cami, han, hamam ve çeşme bulunuyor. İki gün süren Erzurum ziyaretimde ancak merkezde bulunanları ziyaret edebildim.
ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE
çifte Minareli Medrese, Selçuklu eserlerine ilgi duyanlar için muhteşem bir yapı. Medrese, Erzurum'un sembollerinden biri aynı zamanda. 13'üncü yüzyılın sonlarında Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat'ın kızı Hundi Hatun veya İlhanlı Hanedanları'ndan Padişah Hatun tarafından yaptırılmış olabileceği düşüncesi ile adına Hatuniye Medresesi de deniliyor. Çifte Minareli Medrese'nin özellikle taç kapısında bulunan bezemeler, Selçuklu taş süslemesindeki derinliğin ve estetik anlayışın muhteşem örneklerini oluşturuyor.
YAKUTİYE MEDRESESİ
İlhanlı hükümdarı Sultan Olcayto döneminde Gazan Han ve Bolugan Hatun adına, Hoca Yakut Gazani tarafından 1310'da yaptırılmış. Anadolu'daki kapalı avlulu medreselerin en büyüğü olan Yakutiye Medresesi plan düzeni, mimarisi ve motifli süslemeleri ile Erzurum'un en gösterişli yapılarından biridir.
HOCA CEMALETTİN YAKUT TÜRBESİ
1310 yılında Sultan Olcaytu döneminde Bolugan Hatun için Hoca Cemalettin Yakut tarafından yaptırılmış. Kümbet, dıştan onikigen, içten silindirik planlı ve iki katlı olarak düzenlenmiş ve üzeri içten kubbe, dıştan külahla örtülmüş.
ERZURUM KALESİ
Erzurum Kalesi'nin geçmişi 2 bin 500 yıl öncesine, bölgeye hâkim olan Urartulara kadar uzanıyor. İlk inşa tarihi bilinmemekle birlikte kalenin MS 5. yüzyılda yapıldığı düşünülüyor. Erzurum Kalesi, biri şehrin güvenliğini sağlayan muhafız askerlerin bulunduğu iç kale, diğeri ise halkın ikamet ettiği cadde, sokak ve mahalleleri içine alan dış kaleden oluşuyor. Osmanlı İmparatorluğu döneminde iç kalenin kuzey duvarı bitişiğine İç Kale Mescidi yapılmıştır. Kırklar Türbesi, Ebu İshak-ı Kâzerûnî Türbesi ve Ali Ağa Çeşmesi de bu yapılara eklenmiş. Günümüzde dış kalenin surları büyük ölçüde yıkılmış olup yalnızca dört yöne açılan kapıların isimleri biliniyor. Bunlar Tebriz Kapısı, Erzincan Kapısı, Gürcü Kapısı ile sonradan açılan İstanbul Kapısı ve Yeni Kapı'dır.
LALA MUSTAFA PAŞA MEKTEBİ
Lala Mustafa Paşa Külliyesi, Osmanlılar döneminden bugüne ulaşmış önemli külliyelerden. Lala Mustafa Paşa Külliyesi'nin çarşı ve kervansarayı ağırlık noktasını teşkil etmektedir..
ÜÇ KÜMBETLER
Anadolu'da bulunan anıt mezarların en güzel örneklerinden. Üç kümbetten en büyüğünün Emir Saltuk'a ait olduğu ve 12'inci yüzyılın sonlarında yapıldığı sanılıyor. Diğer kümbetlerin kime ait oldukları bilinmiyor. Anıtmezarların 14'üncü yüzyılda inşa edildikleri tahmin ediliyor.
ULU CAMİİ
Saltuklu Emiri Nasreddin Aslan Mehmet tarafından 1179 yılında yaptırılmış. Saltuklular'ın "Atabey" isminden dolayı buraya "Atabey Camisi" de deniliyor. Yapının üst örtüsü mihrap duvarına dikey olarak inşa edilmiş. İbadet mekânındaki üst örtü dikkat çekiyor. Sordum, "Üst örtüyü on altısı duvarlara bitişik kırk paye taşıyor" dediler.
RÜSTEM PAŞA BEDESTENİ
Taşhan adıyla da anılan Rüstem Paşa Kervansarayı, Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Rüstem Paşa tarafından 1561 yılında yaptırılmış. Yapı, Osmanlı kervansaray mimarisinin şaheserlerinden biri kabul ediliyor. Kervansaray, günümüzde oltu taşı esnafının imalat ve satış yeri olarak hizmet veriyor. Burada, oltu taşından yapılmış, başta tespih, yüzük, gerdanlık olmak üzere, onlarca çeşit hediyelik eşya bulabilirsiniz.
ERZURUMLU ZEKAİ AKSAKALLI PAŞA
Erzurum, tarih, kültür ve sanat merkezi olduğu kadar birçok savaşın acısına da şahitlik etmiş ve Nenehatun, Kara Fatma, Mevlüt Ağa gibi nice kahramanlar bağrından çıkarmış. Erzurum'da vatan savunmasına 'duvar' olmuş başta Aziziye'ye olmak üzere 'Tabya'lar minnet duygunuza zirve yaptıracak noktalardan. 15 Temmuz 2016'da FETÖ'nün darbe girişimi sırasında Şehit Ömer Halisdemir´e verdiği emir ve darbeye karşı duruşu ile hain girişimin sonuçsuz kalmasını sağlayan Erzurumlu Zekai Aksakallı Paşa'yı anmadan olmaz tabii.
AVRUPA'NIN EN UZUN PİSTLERİ PALANDÖKEN'DE
Erzurum'un Palandöken Dağları'nda yer alan Palandöken Kayak Merkezi, Türkiye'nin en gözde kış turizmi destinasyonlarından biri olarak her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlıyor. Yüksek rakımı, kar kalitesi ve modern tesisleriyle öne çıkan merkez, kayak severlerin yanı sıra doğa ile iç içe olmayı sevenlere de unutulmaz bir deneyim sunuyor. 5 Aralık'ta kış sezonunu açan merkezde kar kalınlığı bir metrenin üzerinde.
Erzurum gezimizde bizi yalnız bırakmayan İl Kültür Müdürü Ahmet Yer, Avrupa'nın en uzun ve en dik pistlerinin Palandöken Kayak Merkezi'nde olduğunu söyledi.
HAVALİMANINA 15 DAKİKA
"En uzunu 14 kilometre olmak üzere 55 pistin bulunduğu ve aynı anda binlerce kişinin rahatlıkla kayak yapabildiği Palandöken Kayak Merkezi havalimanına 15, kent merkezine ise sadece 5 dakika uzaklıkta" diyen Erzurum İl Kültür Müdürü Yer, "Palandöken'de iki olimpiyat yapıldı. Bundan dolayı güvenlik önlemleri ön planda. Ayrıca nisan sonuna kadar kayak ve kar olması Palandöken'i rakiplerinden bir adım daha öne geçiriyor" bilgisini paylaştı.
GECE DE KAYAK YAPILIYOR
Ahmet Yer ayrıca, gündüz kayak yapılabilen pislerde gece kayağı da yapılabilecek şekilde ışıklandırma bulunduğunu belirtti.
Erzurum İl Kültür Müdürü Ahmet Yer ile buluştuğumuz Palandöken Kapsül Kafe'ye, AK Parti eski Erzurum Millettekili ve eski Sağlık Bakan Recep Akdağ geldi. Torununu kayak yapmaya getirdiğini söyleyen Recep Akdağ ile Erzurum'un turizm potansiyeli üzerine sohbet ettik.Ahmet Yer şu bilgileri verdi: Palandöken kayak merkezinde uzunlukları 2.000 ile 3.176 metre arasında değişen 10 telesiyej, 1 teleski, 2 babylift ve 1 gondol lift hizmet veriliyor. Gondol lift ile 1.000 metrelik bir tırmanışla en yüksek noktalardan Ejder Tepesi'ne ulaşım sağlayabiliyorsunuz. Ayrıca 7 kolay, 8 orta, profesyonel ve 4 doğal pistimiz var. Tüm pistlerde aynı anda yaklaşık 10 bin kişiye kayak yapma imkânı sunuluyor.
BİR YILA İKİ UNVAN
Erzurum'un, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı tarafından '2025 Turizm Başkenti' ilan edildiğini ifade eden Erzurum İl Kültür Müdürü Yer, "2025 yılı 'Avrupa Kış Sporları Başkenti' unvanını da aldık bu sezon 4 milyon turist ağırlamayı hedefliyoruz" dedi.
UZMAN EĞİTMENLER DERS VERİYOR
Palandöken Kayak Merkezi, konaklama açısından da oldukça zengin. Lüks otellerden, dağ evlerine kadar birçok alternatif var. Kayak pistlerine oldukça yakın konumdaki oteller, ziyaretçilere konforlu bir tatil imkânı sunuyor. Aynı zamanda, kayak kiralama ve eğitim hizmetleri de merkezde bulunuyor. İlk kez kayak yapacak olanlar uzman eğitmenlerden ders alarak kayak yapmaya başlayabiliyor.
BAŞKAN SEKMEN'E TEŞEKKÜR
Erzurum Büyükşehir Belediyesi, ortaokul öğrencilerinin kayak sporunu sevdirmek için her yıl etkinlik düzenliyor. Erzurum'da bulunan tüm ortaokul öğrencileri Palandöken Kayak Merkezi'nde 5 gün kayak eğitimi alıyor. Tüm ekipmanları Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılanan öğrenciler 5 günün sonunda kayak yapabilecek düzeye geliyor. Afra Nur Ceylan, Mete Kırımlı, Recep Saraç'ın eğitim verdiği öğrenciler, kayak sporunu çok sevdiklerini belirterek, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen'e teşekkür ettiler.
LOR DOLMASI DAMAK ÇATLATIR
Erzurum'da cağ kebabını tadabileceğiniz çok sayıda lokanta bulunuyor. Ancak cağ kabanı öncesi Ayran Aşı çorbasını da denemenizi öneririm. Su Böreği, Lor Dolması, Çortutu Pancarı, Pestil ve Dut Çullaması, Erzurum Ketesi ve Kadayıf Dolması benim sizlere öncelikli önereceklerim.
