Şenay YILDIZ senay.yildiz@aksam.com.tr
PKK'nın silah bırakmak için çözüm sürecinin sonunu görmek isteyeceğini vurgulayan Tarhan Erdem şöyle diyor: 'PKK içinde Türkiye'deki siyasi hayata katılacak olanlar da olacaktır. Bunu abartmamak da lazım. Öcalan da dönebilir. Yani Öcalan'ı 5-10 sene sonra TBMM'de üye olarak görmeye alışmalıyız'. Siyasette kendisi gibi düşünen çok insan olduğunu söyleyen Erdem, toplumun da buna hazırlanabileceği görüşünde
DP'li iki milletvekilinin Öcalan'la görüşmesinin ardından yeniden başlayan süreci ve bundan sonrasına ilişkin beklentileri Tarhan Erdem AKŞAM'a değerlendirdi:
- BDP milletvekilleri Ayla Akat Ata ve Ahmet Türk'ün İmralı'ya gidişi toplumun belli kesimlerinde heyecan yarattı. Bunun benzeri denemelere tanıklık etmiş bir kişi olarak siz de heyecanlandınız mı?
Başbakan'ın geçen cumartesi akşamı TRT'deki ve sonradan Şanlıurfa'daki konuşması beni dikkate sevk etti ve gece yarılarına kadar takip ettim. Akçakale, Viranşehir ve ardından yaptığı ulusa sesleniş konuşmalarının tümünü AK Parti'nin sitesinden okudum. Anladığım şu: Öcalan'la konuşulmuş ve bazı ciddi meselelerde atılacak adımlara ilişkin prensipte karar verilmiş. Öcalan'la kim oturduysa, belli ki ikisi de birbirinin sözüne güveniyorlar. Bu en önemli olan hususlardan biri. Yani Öcalan'ın karşısına oturan adama Erdoğan ve yakın arkadaşları yetki vermişler ve güveniyorlar. O güven ve bazı meselelerde anlaşmış olması bana ciddi bir ümit verdi. Bu iş böyle olur zaten. Böyle bir durumda zaten bir proje, bir plan açıklanıp 'Biz buna karar verdik' demek çok acemilik anlamına gelirdi, onu yapmadı hükümet şu ana kadar. Abdülkadir Selvi bir şeyler yazıyor ama....
SELVİ'NİN YAZDIKLARI...
- EVET, Abdülkadir Selvi'nin Yeni Şafak'ta birkaç gündür yazdıklarını nasıl değerlendirdiniz?
YazIyor fakat onun söyledikleriyle Başbakan'ın söyledikleri arasında çok mesafe var. Doğrusu-yanlışı olsa bile, keşke o noktaya gelebilsek ama o noktaya gelmeye henüz çok vakit var. Abdülkadir Bey bunu bir hükümet yetkilisinden duymuş belli ki. Birkaç madde konuşulduysa bile, birkaç madde de o anlatan adamın kendi eklediğidir. İkincisi, Abdülkadir Bey de dinlediklerini 'O olacaksa bu da olmuştur' diye genişletmiş ve sonuçta böyle bir tablo çıkmış bence. Ben böyle bir projenin üzerinde anlaşma yapıldığını sanmıyorum. Bir prensipte anlaşma yapılmış. İkincisi, Öcalan bilerek veya başkalarına güvenerek, 'Kandil, Brüksel, Paris'tekilere emir veririm' havasında konuşuyor. Yani Öcalan'la konuşmak yetiyor. Karşısındaki adam da ona inanıyor. Dolayısıyla inanç ve güven üzerine kurulmuş bir temel bu. Bunun üzerinde inşa edilen yapıyı bilmiyoruz. Onun da kurulduğunu, o kadar ayrıntılı bir plan yazıldığını sanmıyorum.
- Peki, içindeki maddeleri nasıl buldunuz?
Bu işin çok tarafı var, madde madde pazarlık edilecek ve değişiklikler olacak. Bunlar konuşulmuş ve bitmiş, hatta yazıya dökülmüş olsa, uygulamayı belki iki yıl sonra görebileceğiz zaten; bugün için erken.
- Bu süreçte silahsızlanma meselesi sorunlu bir alan. 'Önce silahı bıraksınlar' yaklaşımı dünyadaki örnekleri de düşününce ne kadar gerçekçi?
Burada bir gayrimenkul pazarlığından bahsetmiyoruz. On binlerce insanın hayatını etkileyecek bir şeyden bahsediyoruz. Yani 'Silahları bıraksınlar, Avrupa'ya gitsinler' peki sonra? On binlerce insanın öldüğü bir meseleden söz ediyoruz, o adamların sırtında çok önemli meseleler var. Karayılan, Hasan Cemal'e 'Ben buraya piknik yapmaya gelmedim' demişti, biliyorsunuz. Olayın sonunu görmek isteyecektir. Onların içinde Türkiye'deki siyasi hayata katılacak olanlar da olacaktır. Bunu abartmamak da lazım. Öcalan da dönebilir. Yani Öcalan'ı 5-10 sene sonra TBMM'de üye olarak görmeye alışmalıyız. Öcalan'dır, Karayılan'dır veya bir başka bir insandır ama başka türlü olmaz. Bakınız bir adam hapishaneden bir tek cümle söyledi: 'Hedefimiz Kürt sorununun çözülmesi bağlamında silaha ihtiyaç duyulmayacak bir ortam'. Ve sadece bunu söyleyince 15 yaşındaki hırslanmış çocuklardan 80 yaşındaki insanlara kadar herkes, milyonlarca insan sustu. 'Efendim, bu adam orada kalsın. Ben buradaki adamlarla iş tutayım.' Böyle bir adam görmüyorum ortada! Öcalan bu işin doğal lideri.
BENİM GİBİ DÜŞÜNEN ÇOK
- Toplumun büyük kısmı yıllarca Öcalan'ı bebek katili olarak gördü. Şimdi milletvekili Öcalan fikrine toplum hazır mı sizce?
HayIr. İşte marifet orada. Onun için kimse 'gelecekte şöyle olacak, böyle olacak' diye konuşamaz, diyeni boğarlar. Benim herhangi bir iddiam olmadığı için bunları söylüyorum, rahatım; bundan 15 sene önce bana bunları söyletemezdiniz. Fikri bakımından demiyorum, siyasette işi olan bir adam bunu söyleyemez. Siyasette iddiası olmayan, olamayacak olanlar ancak bunu söyleyebilir. Ama Türk siyasi hayatında benim gibi düşünen çok adam var.
- Toplum buna hazırlanabilir mi?
Hazırlanabilir. Çünkü bu halkın çoğunluğunun lehine olan bir şey. Halk bunu anlar. Birtakım insanlar eleştirebilirler ama yapılabilir bu iş. Mesela Tayyip Bey Afrika'ya giderken o söylediklerinin olabilecek şeyler olduğuna kendisi inanıyor mu? Bence inanmıyor ama söylüyor. İnanamaz çünkü. Bu memleketin de huzura ihtiyacı var.
Paris'teki saldırıyla İmralı görüşmelerini İlişkilendirmedim
- Fransa'da gerçekleştirilen ve PKK'nın kurucuları arasında yer alan Sakine Cansız'ın ölümüyle sonuçlanan saldırıyı nasıl okudunuz?
PKK'nIn kendi iç hesaplaşması da, başka servisin yaptığı bir iş de, Türkiye kaynaklı da olabilir. Şüphesiz Türkiye'de iki taraflı bakmak lazım. Kürt siyasetçilerine ya da PKK'nın içindekilere bakmak lazım. Hepsi olabilir.
n BDP cephesinden hükümeti Fransa nezdinde girişimde bulunmak yerine, olayı örtbas etmekle itham eden açıklamalar geldi. Bunları nasıl değerlendiriyorsunuz?
Hükümet Fransa nezdinde hareket etsin derken, diplomatik kurallar ne kadar müsaittir ona bakmak lazım. Fransa'da olan bir olaya Türkiye nasıl müdahale edecek? Bir devlet başka bir devletten tabii ki bazı meseleleri öğrenmek isteyebilir ama adli soruşturmaya müdahale anlamına olmamalı.
- Siz Paris'teki saldırıyı İmralı ile yeniden başlayan sürecin torpillenmesi girişimi olarak gördünüz mü?
Hayır, İmralı süreci ile ilgilendirmedim. Şu anda bu mesele çok meçhul, bilmediğimiz çok şey var ve ihtiyatlı olmak lazım. Ben İmralı ile görüşmelerin başlamasının ardından provokasyon olabilir diye yazdım ama bu olay o olay değil. Oradaki cinayetin kime ne faydası olabilir kişisel hınçlar dışında? Mesela Türkiye'nin daha yakından tanıdığı Brüksel'deki Zübeyir Aydar'a karşı bir şey yapılsaydı bu bağlanabilirdi; bu olayda ise Türkiye'de insanların çok tanımadığı kimseler hedef alınmış.
Doğru bir şey yapınca halk anlar ve kabul eder
- Siz yıllarca yaptığınız araştırmalar ve siyasi geçmişiniz nedeniyle de Türkiye toplumunu iyi tanıyan bir kişisiniz. Bugün İmralı'yla görüşülerek Kürt sorununa çözüm aranmasını toplum nasıl karşılıyor?
Çok çok iyi. Çünkü halk her şeyi siyah-beyaz diye düşünmüyor. Bizim millet pek çok aydınımızın düşündüğünün aksine fevkalade olgun ve doğru düşünen, doğru karar veren bir toplum. Bakın Başbakan'ın Şanlıurfa'da, ondan bir gece evvel TRT'de söyledikleri... Eğer topluma 'Başbakan şu lafları söylesin mi?' diye sorsaydık yüzde 50 evet, yüzde 50 hayır derdi. Ama şu anda o laflar söylendi, hiçbir şey olmadı. Hiçbir şey olacağı da yok. Söylendi, bütün toplum kabul etti. Çünkü halk Kürt meselesinin çözülmesini istiyor. Çünkü bütün söylenenlere rağmen halk, Türkler ve Kürtlerin bir arada yaşamasını istiyor. Kürtler de aynı şeyi istiyor. Kürtlerin içinde belli bir oranda 'Biz de bağımsız devlet kuralım' diyenler vardır ama onların da çoğu gerçekçi olmadığını bilirler. Doğru olanı ve gerekeni cesaretle yaptığınız zaman ertesi gün herkes zanneder ki 'Bu zaten evvelden de böyleydi'. Bakın TRT Şeş örneği. O söylenenlere, yazılanlara bakmayın. Halk kabul ediyor. Çünkü bunun temelinde akrabalık var.
- Ne kastediyorsunuz?
Biliyorsunuz, Türkiye'de yaşayan yüzde 18 mertebesinde Kürt var. 3 milyona yakın Türk, Kürt'le birinci derece akraba. Ne demek birinci dereceden akraba? Ya kendisi, ya çocuğu ya da babasının veya annesinin kardeşleri Kürt ile evli. Demek ki Türkiye'de yaşayan 52 milyon yetişkinin beş buçuk milyonu zaten akraba. Bu çok söylenmeyen, konuşulmayan önemli bir etkendir. Öcalan'la görüşmelerin başlamasının ardından gerek dindar, gerek ulusalcı kesimde hiçbir hareket olmadı İstanbul'da. Fatih Camii veya Beyazıt Meydanı böyle hareketlerin başlangıç noktasıdır genelde. Duydunuz mu herhangi bir hareket? Çünkü halk doğru bir şey söylendiğinde sizi anlar, kabul eder.
Ev hapsi ve genel af Şarttır
- Başbakan Erdoğan'ın 'Bizim iktidarımızda Öcalan'a ev hapsi ve genel af yok' açıklamasını nereye oturtmak lazım bu süreçte?
YANİ bir adamla hem anlaşıyorsun hem de 'O orada oturacak' diyorsun. Yok böyle bir şey! Bu 'anlaşma yok' manasındadır. Anlaşma yoksa Ahmet Türk'ün söylediklerinin de hiçbir geçerliliği yok demektir. Ben Ahmet Türk'ü 40 seneden beri tanıyorum, izliyorum; sözüne güvenilecek bir insandır;'Öcalan'ın istekleri devletin kabul edemeyeceği şeyler değil' derken bile meseleyi ciddi konuştuğunu belli ediyordu. Bence bir anlaşma var.
- Başbakan neden böyle bir açıklama yapıyor ve bizi şaşırtıyor öyleyse?
Böyle bir başbakanımız var netice itibarıyla. (Gülümsüyor) Başbakan 'Ben siyaset adamıyım, hükümetim, Devlet konuşur' diyor. Tabii devletle hükümet o kadar ayrı şeyler değildir. Hele bu konuda devlet konuşmuşsa, hükümet de anlaşmıştır o maddede. Hükümet ondan dönemez. Çünkü Öcalan kime güvendiğini biliyordur. Bilmediği bir adama güvenmez.
- Güvenin tesisi için genel af ve ev hapsi oluru almış olması şart mıdır Öcalan'ın? Şarttır!
