Satır arası...
Önce eski Genel Başkan Deniz Baykal'ı koltuğundan eden kaset skandalı, ardından Kemal Kılıçdaroğlu'nun genel başkanlığa gelmesi, eski Genel Sekreter Önder Sav ile iplerin gerilmesi ve parti içinde tasfiye tartışmaları...
Ana muhalefet partisi CHP'de sular bir türlü durulmuyor. Pazar ve pazartesi günleri birbiri ardına iki olağanüstü kurultay yapılacak ve
parti tüzüğü değiştirilecek. İlk kurultay genel merkezin, ikincisi muhaliflerin kurultayı. Ardından da haziran ayındaki olağan kurultay ile genel başkan ve yönetim yeniden şekillenecek.
CHP açısından oldukça kritik iki gün öncesinde partiyi çok iyi tanıyan isimlerle konuştuk. Bunlardan ilki bir dönem Deniz Baykal'ın yakın çalışma ekibinden olan ve genel başkan yardımcılığı, merkez yönetim kurulu (MYK) ve parti meclisi üyelikleri de yapmış olan CHP İstanbul eski milletvekili Bülent Tanla, CHP'nin onur üyesi olan Tanla yarın başlayacak kurultay sürecini Ankara'da izleyecek.
Şenay YILDIZ/ senay.yildiz@aksam.com.tr
CHP'yi en iyi tanıyan isimlerden olan kıdemli siyasetçi Bülent Tanla yapılacak olağanüstü kurultaylar öncesinde AKŞAM'a oldukça çarpıcı değerlendirmeler yaptı:
- CHP, bu pazar ve pazartesi günü peş peşe iki olağanüstü kurultay toplayacak ve tüzük değiştirecek. Ardından da haziran ayında olağan kurultayını düzenleyecek. Partide sürekli bir kurultaylar hali var. CHP'de aslında ne oluyor?
Türkiye'de çok şey oluyor ve CHP de bundan nasibini alıyor bence. CHP'de olmayan şey Türkiye ve dünyayı doğru okuyarak, sosyal demokrasi konusunda yeni açılımlar yapmasıdır. CHP'nin kurultaylar garabetine son vermesi, kamuoyuna umut ve güven aşılaması gerekiyor. Üst yönetim daha ziyade durduğunuz yerde pedal çevirmek olarak ifade edebileceğimiz 'soft pedalling' yapıyor. Yani yerinde sayıyor ve geri gidiyor. CHP'de üst yönetimdeki kişiler bu konularla meşgul olmuyorlar; kişisel birtakım çıkarlar peşinde koşuyorlar ve genel başkana doğru bilgi vermiyorlar.
- Neye istinaden söylüyorsunuz bunu?
Bunu Sayın Kılıçdaroğlu'na söylemiş bir kişi olarak size de söylüyorum: Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu doğru bilgi almıyor. Seçim döneminde ve seçim sonrası dönemindeki ifadeleri de bunu ortaya koyuyor.
DÜNYA VE TÜRKİYE VİZYONU YOK
- Neden doğru bilgi vermiyorlar? Etrafındakiler yetersiz mi yoksa kasti bir durum mu söz konusu?
Bence genel başkana doğru bilgi vermemek sadece kapasite, yetersizlik veya beklenti farklılığından olmaz. Ya kötü niyet var ya da hiç ilgilenmiyorlar bazı konularla. Yani vizyon çok önemli. Ama daha kötüsü bugün CHP'nin bir Türkiye vizyonu yok. Türkiye vizyonu olmadığı için de CHP'de her gün değişik, beklemediğimiz şeyler oluyor. CHP yapılmaması gereken şeyleri yapıyor. Ama taşlar yerine oturacak. Çünkü CHP büyük bir partidir. Çok kişi gelir geçer ama CHP geçici değildir.
- Ne yapmalı peki CHP?
Seçmenin beklediği umut ve güvendir. Üretimle, projeyle umut ve güven vermeli CHP. Umut vermeyince millet Kılıçdaroğlu'nu dinlemiyor ve televizyonu kapatıyor. Türkiye'de herkes takım tutar gibi parti tutuyor ve oy veriyor. Formula 1 yarışlarında birinciler hem 5 saniyede lastik değiştirmek, hem de hızlı gitmek zorunda, değil mi? CHP'nin de ana muhalefet partisi olarak hem birinci olması hem de 5 saniyede lastik değiştirmesi, iki işi aynı anda yapması gerekiyor. Çünkü CHP iktidar olmak istiyor.
- CHP iktidar olmak istiyor mu gerçekten?
Tabii ben istediği kanaatindeyim. Siyasi bir partinin temel amacı iktidar olmaktır. Ama sadece muhalefet yapmak, her şeye karşı çıkmak 'Yeter artık' dedirtiyor. CHP de iktidar olmak istiyor ama bu yaptıkları ile iktidar olamaz.
- Tüzük parti için tartışmaların görünen yüzü... Peki, asıl kavgayı nasıl tanımlarsınız?
Bu bir kayıkçı kavgası zaten. Kayıkçı kavgasını biliyorsunuz etkili olmak için yapılır. Yani güç mücadelesi. Bunu bu hafta sonu göreceğiz hep beraber. Demokrasi şöleni olacağı söyleniyor ilk kurultayın. Ama birinci günü demokrasi şöleni yapıp, ikinci gün basına ya da herkese kapalı kurultay yapmak CHP'ye yakışmıyor. Genel Başkan bundan 2010 Mayıs ve Aralık kurultaylarında 'Partiye demokrasi getireceğini' söyledi. Üzerinden 16 ay geçmesine rağmen partiye demokrasi gelmedi. Tüzükte ancak şimdi değişiklik yapılıyor. Bu kadar süre delegeler beklediler ve 362 tane imza verdiler. Bence genel başkanın bu 362 imzanın temsilcilerini, genel başkanlık, genel sekreterlik yapmış kişileri toplayarak tüzükte ne istediklerini sorması gerekirdi. Ondan sonra da tek bir kurultayla CHP'nin yeni tüzüğünü oluşturmalıydı.
KİTLE PARTİSİ OLMALI
- Siz mevcut tüzüğü nasıl görüyorsunuz? Hakikaten demokratikleştirecek mi partiyi tüzük değişikliği?
Evet. Şu anda yapılacak olan tüzük mevcut tüzüğe göre çok daha demokratik, katılımcı ve çok daha örgüte dönük birtakım değişiklikler içeriyor. Burada da eksiklikler var ama bu bir aşamadır. Türkiye'de ya hep ya hiç; ya siyah siyah ya beyaz görüşü hakim ama ara renkler de var. Şimdi CHP'de bir görüş sahibi gelsin, diğerleri gitsin gibi bir anlayış var. Bence bu yanlış. Bugün iktidar partisinde farklı görüşlerin, renklerin olduğu hakkında bilgimiz var. CHP'de de farklı görüşleri olan ama bir bütün içinde yaşayabilecek kişilerin varlıklarını biliyoruz. Ama şimdi bunlar sorun oluyor. Bu farklı görüşleri bir bütün içinde değerlendirmek ancak CHP'de kitle partisi olduğu zaman olur. Tüzük değişikliği de bunun için yapılıyor zaten.
CHP'nin ilacı otoriter ve demokratik olmak
- Kurultay süreçlerinin ardından partinin geleceğini nasıl görüyorsunuz? Dümende kim olacak?
Bu kurultay ve gelecek kurultaylara baktığımız zaman 2014 seçimlerine Kılıçdaroğlu ile gidileceği gerçeğini görüyorum. Ama CHP eğer 2014 seçimlerinde İstanbul, Ankara, İzmir gibi üç büyük şehirden en az iki tanesini alamaz ve 30-35 bandına oturamazsa gerçekten büyük tartışmalara yol açacak. Hem Kılıçdaroğlu'nun genel başkanlığı hem de 'CHP vakıf olsun' görüşü yeniden tartışmaya açılabilir.
BU KADRO BAŞARILI OLAMAZ
- Mevcut yönetim yapısı ile 2014'e gidilebilir mi peki? Gidilirse başarılı olabilir mi Kılıçdaroğlu?
Bu kadro başarılı olamaz, değişiklik şart. Zaten bu kadro başarılı olamadığı için tüzük değişikliği talebi ve parti içinde birtakım arayışlar var. Şu anda başka bir alternatif olmadığı için 'Kılıçdaroğlu ve kadrosu devam etsin' görüşü hakim. Ama daha iyi bir alternatif bulunduğu anda parti örgütünün farklı yönlerde adımlar atacağı kanaatindeyim. Sonuç olarak 2014'e kadar genel başkanlık sorunu yok.
- CHP'de eskiden her şey bu kadar ortada yaşanmazdı sanki... Deniz Baykal daha otoriter bir lider miydi?
Burada otoriterlik meselesinden ziyade CHP genel başkanının otoriter ve demokratik olması lazım. Bakın sadece otoriter değil; otoriter deyince başka bir şeyi çağrıştırıyor. Genel başkanın otoriter ve demokratik olması gerekiyor. Yoksa kitle partisini sürüklemek mümkün olmayabilir. Bugünkü sorunların altında
hep bunlar yatıyor.
- AKP muhafazakar demokrasi konseptini çok iyi oturttu. CHP'de ise sosyal demokrasi kavramının artık pek telaffuz edilmediğini düşünüyorum. Bugünkü CHP ideolojik olarak nerede?
CHP kimliğini yitirmiş ve kaybetmiş durumda. CHP farklılığını ortaya koyamıyor ve partide büyük bir kafa karışıklığı hakim. CHP daha çok oy alabilmek için popülist davranıyor. Daha fazla oy alan partilere, AKP'ye bakıp popülist davranıyor. Oy artırmanın bir yolu olarak AKP'nin izlediği yöntemlere bakıyor ve yanlış yapıyor. CHP'nin halkçılık ve tam bağımsızlık özelliklerine daha fazla vurgu yapması gerekiyor.
AKP'Yİ TAKLİT EDİYORLAR
- Neden yanlış yapıyor?
Çünkü o farklı bir kimliğe sahip parti. İktidar partisinin yaptıklarını taklit ederek olmaz. Taklit aslını çağrıştırır. CHP'nin, sosyal demokratların bir kimliği olması lazım. CHP'nin yeni bir kimlik bulup kendi üyelerini artırması ve hem bütün Türkiye'ye umut vermesi hem de hızlı giderken 5 saniyede tekerlek değiştirmesi gerekiyor.
NE DEĞİŞİMCİ, NE GELENEKÇİ
- Sosyal demokratlıkla muhafazakar demokratlığı karşılaştırabilir misiniz?
En basitinden birisi gelenekçi birisinin değişimci olması gerekiyor ama Türkiye'de biz bunu böyle görmüyoruz. CHP'nin bundan evvel izlediği seçim kampanyalarına bakın hep sloganı değişimdir. Ama bu sadece demekle olmuyor yani. CHP'nin de AKP gibi değişimci olması lazım. İşte Bülent Ecevit örneği. CHP değişimden yana olduğu her zaman oylarını artırmıştır. Gelenekçi olduğu zaman daima kaybetmiştir. Ama bugün CHP kimliksiz, kimliğini kaybetmiş bir parti. Yani ne değişimci diyebilirsiniz ne gelenekçi diyebilirsiniz.
- Sosyal demokrat konseptinin de biraz muhafazakarlığa yanaşması gerekiyor galiba, öyle mi?
Bence muhafazakarlığa değil de Türk toplumunun özelliklerine yanaşmalı. Türkiye muhafazakarlaşıyor. CHP de bazı konularda muhafazakarlaşabilir, bazı konularda ilerici olur. Nihayetinde kitle partisi bu. Bu kimliksizlik ya da şahsiyetsizlik anlamına gelmez.
- AKP'den ayırıcı tarafı ne olur o zaman CHP'nin?
Çok olur. Ama onları taklit etmek, popülist davranmak değildir çözüm. Demokrat ve otoriter olmak önemli. CHP'nin ilacı da bu.
2003 görüşmesinde 2014'ün şifreleri var
- 2014'ü telaffuz etmeniz dikkate değer. CHP'de 2014 sonrası her şey olabilir yani?
Her şey olabilir. İşte bu, kayıkçı kavgasından öte bir şey. Bir de Türkiye ve medya hep Başbakan Erdoğan'ın zamanın Genel Kurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt ile yaptığı Dolmabahçe görüşmesine takılır 'Burada ne konuştular?' diye. Halbuki bence biraz da Erdoğan milletvekili değilken 2003 yılında boğazda 3 saat Deniz Baykal ile baş başa yaptığı görüşmeye bakmak lazım 2014'ün kodlarını açmak için.
BAŞ BAŞA ÜÇ SAAT
- Kimler vardı orada?
Baş başa görüştüler ama Baykal'ı ben getirdim görüşmeye. Sayın Erdoğan'ın da yanında birisi vardı bir gazeteci arkadaş vardı, şimdi ismini hatırlayamadım. Üç saat görüştüler.
- Ne görüştüler? Neydi önemi?
Ben bunu bilmiyorum. Şimdi buna girmeyelim. Bugüne kadar da bu konuda bir şey söylemedim. Ama baş başa görüştükleri yegane görüşmedir diyebilirim. Diğerlerinde hep birileri vardı. O zaman Erdoğan milletvekili de değildi.
- 2003'teki o görüşme nasıl gelişti?
Bana o gün Genel Merkez'den 'Deniz Bey İstanbul'a inince görüşeceği yerin ismini sana söyleyecek. Kimseyle paylaşma, o saatte oraya gideceksin' dediler. Ben de geldim genel başkanı kaldığı yerden aldım ve o saatte Beylerbeyi'nde görüştükleri yalıya yetiştirdim.
DOLMABAHÇE GİBİ
- Başbakan Erdoğan için anayasa değişti ve milletvekilliği yolu açıldı diyebiliriz. Peki, Deniz Baykal ne kazandı?
Bugünkü duruma baktığınız zaman Sayın Deniz Baykal'ın bir şey kazanmadığını görüyoruz. Ama Başbakan Erdoğan'ın çok şey kazandığı ortada.
- Sonuç olarak bu görüşme Dolmabahçe kadar kritik diyorsunuz, öyle mi?
Dolmabahçe görüşmesinin içeriğini bilmiyorum. Beylerbeyi'ndeki görüşmeyi geleceği açıklamak açısından kritik görüyorum. Şunu söyleyeyim: 2014'ün şifrelerini açıklamak için oraya da bakılması gerektiğini düşünüyorum.
Deniz Bey artık dönmez, dönmemeli
- Kulislerde Deniz Bey'in geri dönme isteği konuşuluyor... Siz buna ihtimal veriyor musunuz?
Hayır vermiyorum. Genel başkan olarak dönmeyeceğine dair sezgilerim var. Dönmez, hem de dönmemeli diyorum.
YARIN
- CHP eski Genel Başkanı Altan Öymen Önder Sav'ın parti yönetimini hedef alan açıklamaları için ne dedi?
- Kılıçdaroğlu'nu başarılı buluyor mu?
- CHP bölünür mü?
