Süreyya ÜSTÜNEL AKBALIK
12 Haziran seçimlerini geride bırakan Türkiye, şimdi sonuçlarını tartışıyor. AK Parti'nin yüzde 50'sini, 'Yeni CHP'nin toplumda ne kadar karşılık bulduğunu... Biz de 'aykırı' çıkışlarıyla bilinen HAS Parti Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Bekaroğlu'na kulak verdik. Hem sandığı hem seçmenin tercihlerini konuştuk. Tabii girdiği ilk seçimde yüzde birin altında oy alan HAS Parti'yi de...
HER MİNDERE GİTTİ, DAYAK YEDİ
l 12 Haziran'dan çıkan fotoğrafı nasıl okuyorsunuz?
2007 ve 2009 seçimleriyle karşılaştırdığınızda tablonun değişmediği görülüyor. O dönem yayımlanan renkli Türkiye haritaları vardı. Renkler AK Parti lehine biraz değişti. Seçimden çok sayıma benziyor... Yeni CHP tutmadı. Yüzde 26'lık oy oranını 2007 seçimiyle karşılaştırıyorlar (Yüzde 21). Ama 2009 seçimiyle karşılaştırdığınızda aradaki fark üç puan. Baykal'a gıcık kapanlar oy verse yine bu sonuç çıkardı. Bu kadar gürültüye rağmen CHP'nin yeni lideri, yeni söylemi kitleler için bir şey ifade etmedi. Neye yaradı bu? AK Parti'nin 'düşman' ihtiyacını Baykal'dan daha çok karşıladı. Öyle bir hava verildi ki sanki Kılıçdaroğlu yüksek bir oy alacak. Bu korku, muhafazakar sağ oyların derlenip toparlanmasına yardımcı oldu. Kılıçdaroğlu, seçim taktikleri olarak da yanlışlar yaptı. Yeni CHP'yi, sosyal demokrat sol bir partiyi düşündürecek söylemler baştan olmasına rağmen Erdoğan'ın çağırdığı her mindere gitti ve dayak yedi. Yani esas oğlanın dövdüğü bir figüranın ötesine gidemedi.
l AK Parti'nin oylarındaki artışı neye bağlıyorsunuz?
Bana göre üç tane temel şey var burada;
1- Vesayetçi, milleti adam yerine koymayan, değerleriyle uğraşan CHP ya da CHP'nin temsil ettiği zihniyete millet karşı. CHP ya da işte vesayet korkusu.
2- Bundan çok daha önemlisi şu; en aşağıdakiler yani on milyonun üzerindeki insan Türkiye'de yardımlarla ayakta duruyor. En azından ek bir yardım almadan geçinemiyor. İşte '600 TL vereceğim, '300 TL vereceğim'... AK Parti'de bütün bunlar zaten var. Dolayısıyla o kesim mevcut durumun bozulmasını istemiyor.
3- Türkiye'de orta sınıf, kredi kartlarıyla, tüketici kredileriyle istikrar dediğimiz o sihirli cümleye bağlanmış durumda. Müthiş borçlular. İstikrarın bozulacağından, kriz geleceğinden endişe ediyorlar ve durumun değişmesini istemiyorlar.
Bir de psikolojik bir şey var. Son on yıldır, insanlar acayip şekilde statü değişikliği yaşıyor. Gözlerimizin önünde oluyor bunlar. Bakıyorsunuz hiçbir şeyi olmayan biri cipe binmiş, bilmem nereye taşınmış... Bu nedenle durumu ne olursa olsun insan daha yukarıya çıkabileceği beklentisi içerisinde.
'STOCKHOLM' ZORLAMA YORUM
l 'Yaşam tarzına müdahale korkusu'na ne oldu?
Yaşam tarzına müdahale bir tarafa, bu yeni gelen iktidar seçkinlerinin ya da sahiplerinin yaşam tarzı, 'yaşam tarzımıza müdahale edilir mi' diye korkanların yaşam tarzlarına benzemeye başladı. Aynı yerlerde oturuyorlar, aynı yerlerde yemek yiyorlar, aynı otellerde kalıyorlar. Dolayısıyla o korkular kalktı, yerine daha reel beklentiler geldi.
l CHP liderinin 'Stockholm sendromu' yorumu peki, sizce halkın tercihleriyle örtüşüyor mu?
Zorlama bir yorum. Kılıçdaroğlu'nun ifadesinde, 'Kötü bir şey var ama bu kötülük algılanamıyor gibi' bir şey var. Bana göre de kötü birşey var ama halk, muhalefetin ortaya koyduğunun daha iyi olacağına inanmıyor. Kim ne derse desin
AK Parti, gerek demokrasi, gerek ekonomik zenginlik açısından milletin önüne bir şey koyuyor. Halk da yakın zamanda hatırladıklarıyla bugünü karşılaştırarak karar veriyor.
Hem cemaatlerin hem de aşiretlerin otoritesi sarsıldı
l Her dönem siyasilerin oy kapma yarışına girdiği cemaatler ve aşiretlerin rolü neydi sizce son seçimde?
Doğu'da, Güneydoğu'da Cumhuriyet'in 80 senede yapamadığını PKK bu 20-30 senede yaptı. Yani aşiret yapılarını ciddi şekilde kırdı. Düşünebiliyor musunuz bir erkekle karşılaştığında kadınlar arkalarını döner ya da çömelir falan, böyle bir gelenek! Şimdi dağa çıkıyor o kadınlar.
Bir de insanlar oralarda olaylara küsüp Erbil'e Süleymaniye'ye gitmediler. Ankara ve İstanbul'a geldiler. Çocukları okudu, beklentiler farklılaştı. Daha bireyselleştiler. Artık aşiret reisinin değdiği kanun değil. Başka bir şey daha var AK Parti'nin yaptığı, bakanları ifade etmiş, 'Aracıları kaldırdık' diyor. Yani aşiretlerde sürekli temsilciler olur. Lider, ağa işte onun onay verdiği, her dönem vekil yaptığı insanlar... Bunların yerine 'Direkt ilişki kurduk' diyor. Bu da çok önemli. Ağanın aracılığıyla yapılan şeyleri devlet, AK Parti yönetimi ve kurumları aracılığıyla yapmaya başladı.
Nasıl ağanın otoritesi sarsıldıysa cemaat liderinin de otoritesi sarsıldı. Kaldı ki eski cemaat yok artık. Elbette istisnaları var ama çoğunluğu eskisi gibi değil. Önceden Anadolu'dan gelen insanlar daha çok orada bulunurdu. Aidiyetlerini, şehirde tutunmalarını sağlardı. Mütevazı yaşayan şeyhler vardı. Cemaatler, üyelerinin desteğiyle ayakta dururdu. Şimdi değişti. Cemaatlerin büyük bölümü şirketler kurdu, yatırımlar yaptı. Bugün havuzlu villalarda yaşayan cemaat liderleri var. Tuhaftır, bunlar devletten ihale alıp taşerona satıyor. Herkes AK Parti'nin bir yere taşıdıkları gruba yazılmış yani. Cemaat bildiğimiz cemaat değil, aşiret varsa bile bildiğimiz aşiret değil.
'Helalleşme'nin hudutlarını da kendi çiziyor
l Başbakan'ın balkon konuşmasındaki 'helalleşme' vurgusunu nasıl karşıladınız?
Ayıp bunlar. Kaybettiğimiz şey ne biliyor musunuz ahlak. Yani siz bütün değerleri kullanıp, yasaların bile suç saydığı işte 'Alevi değil misin', 'Kız mıdır kadın mıdır', 'Özel değil genel' aklınıza gelebilen her şeyi kullanın üç tane fazla oy için. O üç oyu da aldınız, gel helalleşelim. Bu Müslümanlık'taki helalleşmeye de uymaz. Burada din istismarı görüyorum. Özür dile o zaman. Balkon konuşmasını ahlaken ayıp karşılıyorum ama siyasetçi olarak Türkiye'nin geleceğini düşünen bir insan olarak da buradan umutlanmak istiyorum.
Erdoğan kendisini Allah'ın lütfu olarak görüyor. Yani seçilmişim ben ve her şeyi hak ediyorum. Helalleşmenin hudutunu da ben koyarım, vermeyi-almayı da ben tayin ederim. Bu çok tehlikeli bir psikoloji. Bize sürekli sordular ya 'Firavunlaşmayacağız' derken kimi kast ediyorsunuz diye. Numan Bey hiç cevap vermedi bu soruya, ben de cevap vermiyorum. Ama bu psikoloji tam da böyle bir psikolojidir.
'Ey Kemalistler devleti makyajlayalım' demek olumsuz
l Fethullah Gülen'in 'Türkiye'de Müslümanlar ve Kemalistler arasında kapanmaz bir uçurum yok' ifadesindeki alt metin ne sizce?
Hoca deyince biraz düşünmek gerekiyor. Bunu niye dedi Hoca? Türkiye'de post Kemalist demeyeceğim ama 'Yeni Kemalist' dönemle mutabakat mı aranıyor? Nedir? Bunu kestirmek zor. Ama olumlu ve olumsuz şekilde algılanabilir.
Yani bir, Erdoğan balkon konuşmasında Cumhuriyet'in kurucu felsefesine gönderme yaptı. Dedi ki 'Biz dindarları da Kürtleri de Alevileri de herkesi rahatlatabilecek bir anayasa yaparız.' Fethullah Hoca da buraya gönderme yapıyorsa bu iş anlaşılır. Yani Türkleri etnik yapı gören anlayış yerine herkesi içine alabilecek bir Türkiye diyorlarsa, Kemalistlere '21-24'e dönün, problem yok anlaşırız' diyorlarsa tamam bu bir projedir diyeceğiz. Buradan şöyle bir şey çıkar; gerçekten bir anayasa yapılır, TC vatandaşları eşit yurttaş olur. Kürtlük, Alevilik, gayri Müslimlik, dindarlık problem olmaktan çıkar. Bunlar olumlu şeyler bence. Ama şöyle bir şeyse, 'Ey Kemalistler, biz böyle bakıyoruz, siz de zaten şöyle yapıyordunuz. Gözden geçirelim, devleti biraz makyajlayalım, bazı aşırılıkları geri çekelim. Sistem bu şekilde devam etsin' diyorsa bu olumsuz.
Bütün şartlar oluştu, Erdoğan Köşk'e çıkacak
l Başbakan'ın Köşk'e çıkacağını düşünüyor musunuz?
Bence çıkacak. Bütün şartlar da oluştu. Bir defa şu yok; işte 'başkanlık' sistemi, kriz oluşturabilecek bir imkan... Bundan vazgeçti bence. Cumhurbaşkanlığı seçiminin de 2014'te olmasını sağlayacak...Yerine bir sürü isim geçiyor. Ahmet Davutoğlu mesela. Hazırlandığına dair işaretler mevcut. Ali Babacan, Bülent Arınç... Abdullah Gül'ün geri dönmesinden bile söz ediliyor. Eğer 2015'te genel seçim, 2014'te cumhurbaşkanlığı seçimi olacaksa 'Rusya modeli' deniyor. Muhafazakar kesimin kafasında, Erdoğan sonrası başbakan Numan Kurtulmuş. Böyle bir beklenti var. Seçim boyunca bize bunu söylediler... Ben, Mehmet Bekaroğlu olarak Tayyip Erdoğan'ı ve AK Parti'yi ikame edecek bir Numan Kurtulmuş'la hiç ilgilenmiyorum. AK Parti'ye alternatif politikalar sunan Numan Kurtulmuş ve HAS Parti'nin verdiği mesajlarsa tamam.
Klasik Milli Görüş tabanından hiç oy almadık
l HAS Parti için, sandıktan bu sonucu bekliyor muydunuz?
Yüzde 1'in altında oy aldık. Bu başarısızlıktır. Biz, AK Parti'nin on yıllık iktidarında olanları eleştirdik. 'Türkiye'de demokrasi-eşitlik- adalet yapmadınız. Evvelkiler haksız şekilde iktidarı kullanıyorlardı, siz de bu şekilde kullanıyorsunuz bu yanlış' dedik. Ekonomiyi, gelir dağılımını, taşeron işçileri, işsizliği gündeme getirdik. İdeolojik bir şey de ortaya koyduk 'İnsanlar eşittir' dedik. Buna rağmen halkın bunu dinleyecek durumu yoktu... Herkes dedi ki 'Numan Bey, iyi bir insan. Türkiye'nin siyasi geleceğinde önemli bir rol alacak. Ama bu sefer işimiz var.' Ne işimiz var? İşte anayasa değişecek, Ergenekon var filan... Görüntü bu. Elbette barajı geçmeyi falan beklemiyorduk ama bizi geleceğe taşıyacak bir oy alacağımızı düşünüyorduk.
l Kimlerden oy aldınız?
Kanaatim, klasik Milli Görüş tabanından hiç oy almadık. 328 bin oyun 250 bini yeni. Bireysel davranabilen, farklı hareket edebilen... Bir siyasi partinin bu kadar oy aldıktan sonra kendisini geleceğe taşıması çok zor. Mümkün ama çok zor. Üç, dört puanlık oy alsaydık, 'Gelecekte Türkiye siyasetinde önemli aktör sizsiniz' mesajı çıkacaktı. Şimdi yeniden başlayacaksınız...
