Türkiye'de her 100 kişiden sadece 6'sı girişimcisi. Bu rakam Türkiye için sermayenin sınırlı olduğu bir ülke için fena değil demeyin hemen... Bu girişimcilerin yüzde 80'i iş bulamadığı yani mecbur kaldığı için kendi işini kuruyor. Başka bir deyişle her 100 kişiden sadece 1-2'si girişimciliği kendine bir kariyer seçeneği olarak tercih ediyor. Bu rakamları biz değil Global Entrepreneurship Monitor (GEM) söylüyor. Gelişmekte olan ülkelerde, etkin girişimcileri destekleyerek, ekonomik gelişime katkıda bulunmak amacıyla kurulmuş uluslararası bir sivil toplum kuruluşu olan Endeavor'un Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Özcan Tahincioğlu'na göre, Türkiye'nin kalkınma düzeyi için bu girişimcilik oranı oldukça düşük. Gelişmekte olan benzer ülkelerde bu oranın yüzde 25'lerde olduğuna dikkat çeken Tahincioğlu, 'GEM raporuna göre Türkiye girişimcilik için gerekli olan özgüven ve risk alma konusunda en üst sıralarda yer almasına alıyor ancak fırsat tespit etmede en altlarda bulunuyor' diyor. Peki ne yapmalı? Bu soruyu Endeavor Yönetim Kurulu üyelerine de sorduk. Ve ortaya girişimciler için her biri altın değerinde kulağa küpe yapılacak öğütler çıktı. Eğer 'Ben de kendi işimi kurmak istiyorum' ya da 'İş kurdum ama nasıl tutunacağım bilemiyorum' diyorsanız, cevabı bu yazı dizisinde gizli...
İçinde yenilginin olmadığı hayat yoktur, yine deneyin yine yenilin
Sürdürülebilir bir şirket yaratmanın sırrının çalışmaktan geçtiğini vurgulayan Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı Dinçer'e göre, 'Farklı değer yaratmayan girişim başarılı değildir'
ENDEAVOR Yönetim Kurulu Üyesi ve aynı zamanda Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı Dinçer, 'Rekabetçilik her gün daha da önem kazanıyor. Girişimcilik ruhunun çok yüksek olduğu ülkemizde bu potansiyel, finansal kaynaklara ulaşım zorluğu ve eğitim yetersizliği gibi nedenlerden kullanılamıyor' diyor. Akbank olarak girişimciliğin ekonomik ve sosyal kalkınmanın temelinde yer aldığına inandıklarını belirten Dinçer şöyle devam ediyor: 'Bu yönde sağladığımız destek sadece mali kaynaklarla sınırlı değil. Endeavor işbirliği de bu desteğin bir parçası. Endeavor girişimcileri için özel olarak oluşturduğumuz kredi havuzuyla etkin girişimcilerin büyüme süreçlerine katkıda bulunmayı amaçlıyoruz.' Dinçer, girişimcilerin izlemesi gereken yol haritasını AKŞAM'a anlattı.
Topluma karşı sorumlu davranmalı
- Sürdürülebilir ve başarılı bir şirket yaratmanın sizce sırrı nedir?
Sürdürülebilir ve başarılı bir şirket yaratmanın sırrı en başta tabii ki çalışmak, çalışmak, çalışmak. Diğer taraftan şirketin kurulduğu günden itibaren topluma karşı sorumluluklarının farkındalığıyla hareket etmesinin sürdürülebilir ve başarılı bir şirket olabilmek için çok önemli olduğuna inanıyorum. Bu sorumlulukların başında en başta ülkeye sektöründe başarılı bir şirket, önemli bir iktisadi değer kazandırmak geliyor.
Bir farklılık yaratması gerekiyor
- Peki sizce bir şirket hangi koşulda başarılı olarak sayılır?
Bir girişimin başarılı sayılabilmesi için bir farklılık yaratmış olması gerekiyor. Hem kendisi, hem de tüm paydaşları için herhangi bir şekilde farklı bir değer yaratmayan bir girişimi başarılı addetmek mümkün değil. Tabii bunun ardından karlılık, sürdürülebilirlik, büyüme planı doğrultusunda faaliyet ve büyüme bir girişimin başarılı addedilmesi için gereken diğer ön koşullar.
ÖNCE KENDİNİZİ TANIYIN
- Sizce girişimciye başarı yolunu açan en önemli kriterler neler?
Günümüzde başarmak için her zaman sermayeye değil, yaratıcılık, cesaret ve hayal etmeye ihtiyaç var. Bugün dünyada herhangi birinin, sadece iyi bir fikir ve cesaretle yarının Facebook'unu yaratması mümkün. Bu nedenle başarılı bir girişimci olmak için öncelikle kendi öz kaynaklarınızı iyi değerlendirmeli, başarılı ve eksik olduğunuz yönleri saptamalı, bu yönleri geliştirmek için gerekli desteği sağlamanın yollarını araştırmalısınız.
KERVAN YOLDA DÜZÜLÜR MANTIĞINDAN UZAK DURUN
- Size göre bir girişimcinin kaçınılması gerekenler listesinde neler olmalı?
Girişimci yenilikçi, atılımcı fikirlere sahip olmalı, yeni bir değer yaratacak bir potansiyel barındırmalı. Eğitim ve yeni teknolojilerin etkin takibi ve uygulaması da bir girişimci için 'olmazsa olmaz' koşullar arasında. Bir girişimcinin mutlaka kaçınması gerekenler arasında ise 'kervan yolda düzülür' mantığıyla gerçekçi olmayan bir iş planıyla hareket etmek yer alıyor.
Suzan Sabancı Dinçer'den 3 ÖĞÜT
- Sürdürülebilir ve gerçekçi bir plan çerçevesinde etkin bir biçimde çalışmak.
- Yenilikçi ve yeni teknolojilere açık bir felsefeye sahip olmak.
- Girişimle kumar arasındaki farkı görebilmek için kendinizi yetiştirin. Kendinizi hazır hissettiğinizde başarısız olmaktan korkmadan gerekli cesareti kendinizde bulacaksınız. İçinde başarısızlıkların, yenilgilerin olmadığı bir hayat, yaşanmamış bir hayattır.
Kısa sürede büyük karlar peşinde koşmayın, gelecek odaklı olun
Endeavor Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Özcan Tahincioğlu'na göre, girişimci için başarı yolu iş fırsatlarını tespit edebilmek ve uygulanabilir bir iş modeli oturtmaktan geçiyor. Türkiye'de en çok yapılan hatanın başında ise 'günü kurtarma' yaklaşımı geliyor
'ELBETTE ülkemizin ve bulunduğumuz iktisadi ortamın, gelişmiş ekonomilere kıyasla zorlu koşulları, girişimcinin geleceğe odaklanmasını zorlaştıran bir etken. Ancak başarılı bir girişimci şirket yaratmanın sırrı bence, 'günü kurtarmak yerine yarına odaklanmakta yatıyor' diyen Tahincioğlu, şöyle devam ediyor: 'Geleceğe odaklanmak için girişimci şirketin uzun vadeli stratejik planlama kültürünü oluşturması, bilgi birikimini avantaja çevirecek bir anlayışa sahip olması ve kısa vadeli karlılık odaklı stratejilerden uzak durması gerekiyor. Girişimciler yeni iş yaratma konusunda kısıtlı bilgi, sermayeye kısıtlı ulaşım, güven eksikliği, yönetim tecrübesi ve ilişki eksikliği gibi sorunlarla karşılaşıyorlar. Yeni iş yaratma konusunda daha donanımlı bilgiye sahip olmak için sürekli olarak kişisel ve tüzel gelişime odaklanılmalı. Sermaye kaynaklarına daha kolay ulaşmak için uygulanabilir ve ölçeklendirilebilir bir iş modeli kurulmalı. Yönetim tecrübesini güçlendirmek adına güçlü bir ekibin önemine dikkat edilmeli. İlişki ağını güçlendirmek için girişimci şirketin topluma ve bulunduğu ekosisteme katma değer yaratması sağlanmalı, ayrıca girişimci sosyal yönünü güçlendirmeli...'
İLHAM KAYNAĞI OLUYOR MUSUNUZ?
DİYELİM ki tüm bunları hayata geçirdiniz. Peki 'ben oldum' demek için doğru zaman ne? Daha başka bir ifadeyle, işinizin başarılı atfedilmesi için ne gerekiyor? Banka hesap cüzdanındaki artış, araba modelinin değişmesi mi? Hiçbiri değil. Doğru cevabı Tahincioğlu'ndan dinleyelim: 'Bir girişimcinin başarılı olarak tanımlanabilmesi için yaşadığı topluma katma değer sağlaması gerekiyor. Daha da önemlisi eğer bir girişimci rol model olabiliyor ve toplumdaki geleceğin girişimcilerine ilham kaynağı olabiliyorsa,
işte o zaman gerçekten 'başarılı' olarak adlandırılabileceğini düşünüyorum...'
Özcan Tahincioğlu'dan 3 ÖĞÜT
- Uzun vadeli planlama yapın ve kalıcı bir şirket kültürü oluşturun.
- Gelecek odaklı olun, kısa sürede parasal açıdan zenginliğe ulaşmaya değil... Dünyayı değiştiren Ford, Microsoft, Google, Facebook gibi şirketler bir günde ortaya çıkmadı! Arkalarında yıllarca süren hazırlık, geliştirme çalışmaları ve emek var.
- Şirketinizin büyüme potansiyeline ve gelecek vizyonuna güveniyorsanız Endeavor Etkin Girişimciliği Destekleme Derneği'ne başvurun.
Dünyanın en yaratıcı fikri bile yeterli olmayabilir
Ali Koç, girişimcinin liderlik vasıflarına sahip azimli, etik değerlere sahip olması gerektiğini düşünüyor. Ona göre hedef odaklı girişimciler ayakta kalıyor...
KOÇ Holding ve aynı zamanda Endeavor Yönetim Kurulu Üyesi Ali Koç'a göre Türkiye'de genellikle girişimciler tarafından, güçlü bir fikir veya iyi bir ürünün olması başarıya ulaşmak için yeterli görülüyor. 'Patent, sağlıklı mali yapı, güçlü finansman modeli, iş planı, pazara çıkış stratejileri geri plana atılıyor. Halbuki dünyanın en iyi ürününe de en yaratıcı fikrine de sahip olsanız belli unsurlar gerçekleşmeden, başarıyı yakalanmıyor. İyi iş fikri ve bu saydığım tüm unsurlar birleşip iyi bir şekilde harmanlandığında, çarkların sağlıklı bir şekilde dönebileceğine ve girişimcinin başarıyı yakalayabileceğine inanıyorum' diyor Koç.
ÇÖZÜM ÜRETME SANATI
- Bir girişimcinin hayal kırıklığına uğramaması için atması gereken adımları sıralayabilir misiniz?
Aslında girişimciliği 'sorunlara çözüm üretme sanatı' olarak tanımlayabiliriz. Sorun olarak nitelendirebilecek birçok durum aslında, önemli fırsatları içinde barındırıyor. Bu fırsatları sürdürülebilir bir iş modeliyle harmanlayarak değerlendiren, azimli ve hedef odaklı hareket eden girişimciler başarıya ulaşabilir.
İSTİHDAM POTANSİYELİ ÖNEMLİ
- Peki bu anlamda 'olmazsa-olmaz' listesinde neler var?
Girişimcinin vizyon, uygulama becerisi ve liderlik vasıflarına sahip azimli, açık fikirli ve etik değerlere sahip olması gerekiyor. Kaçınılması gereken en önemli konuların başında 'Müthiş bir fikrin peşinde koşup; uygulama için kritik öneme sahip faktörleri görmezden gelmek’ yer alıyor.
- Size göre başarı kıstası nedir?
Girişimcinin başarılı tanımlanması için şirketinin yüksek kar ve cirolara ulaşıp hızlı büyümesi yeterli değil. Hızlı büyüme kadar, yüksek istihdam potansiyeli yaratması ve ekonomik ortama katma değer sağlaması önemli.
Ali Koç'tan 3 ÖĞÜT
- Finansman kaynaklarına erişim için harcayacağınız çabanın daha fazlasını özgün bir fikri uygulamaya geçirmek için harcayın.
- Ayağı yere basan ve sağlam bir iş modeli kurmaya dikkat edin.
- Pazara çıkış stratejinizi oluşturmayı ihmal etmeyin.
Aylin LÖLE
aylin.lole@aksam.com.tr
