ELİF AKTUĞ
Gazeteci Ecevit Kılıç'ın 2003 yılında yayınlanan ve çok ses getiren kitabı 'Kirli Kramponlar' şike davalarının gündeme gelmesiyle elden geçirilip yeniden baskıya girdi. Kabadayılık geleneğinden mafyaya, hatta siyasete kadar futbolun içine uzanan elleri anlattığı kitabı sebebiyle buluştuk Ecevit Kılıç ile. Bir dönem Sabah Gazetesi'nde yazdığı portelerle gündemi değiştiren, imza attığı haberlerle ezber bozduran Kılıç'la Süper Lig'i, Türkiye Futbol Federasyonu'nun kararlarını, Sedat Peker'in futbolla alakasını ve elbette Fenerbahçe'yi konuştuk.
- Siz 2003 yılında şikeden bahsederken acaba kimse farkında değil miydi, sadece siz mi biliyordunuz olanları?
Farkındaydı. Futbol dünyasındaki herkes şike gerçeğinin boyutlarını biliyordu. Ben, sadece bunu yazdım. O dönemde futbol dünyasından hiçbir isim yazamazdı. Bırakın yazılmasını kimse şike gerçeğini dillendiremezdi. Herkesin bildiği bir tabuydu.
- Biliniyordu da neden bunca zamandır müdahale edilmedi şikeye?
Futbolun bu kadar kitlesel olması, taraftar ve kulüplerin bu kadar güçlü olduğu ortamda siyasi iradelerin bunu göze alması kolay değildir. Oy kaybını göze alabilecek bir de şikenin üzerine gidecek yapı futbolun patronu olan Futbol Federasyonu'dur. Ancak Futbol Federasyonu da Türk futbolundaki şike kültürünün bir parçasıydı. Zaman zaman şikenin tamamen ortalığa saçıldığı dönemler oldu. 2002 ve 2004 sezonlarında olduğu gibi. 2002'de savcılık soruşturma başlattı ama sonuç çıkmadı. 2004'te ise soruşturma konusu bile olmadı. Oysa aleni şike yapılmıştı.
- Kitabı yenilemeye ya da yeniden basmaya ne zaman karar verdiniz ve neler eklendi kitaba?
Kitabın yeni baskısını şike operasyonu başladığında yenilemeye karar verdik. Son şike operasyonuyla ilgili tüm önemli bilgi ve detaylar var.
ŞİKEYİ SADECE FENERBAHÇE YAPMADI
- Başkan Aziz Yıldırım'ı tanır mısınız, Fenerbahçeliler takımlarına büyük haksızlık yapıldığını iddia ediyorlar; Fenerbahçe temizlenince Türk futbolu da aklanacak mı?
Aziz Yıldırım'ı tanımam. Sadece telefonla görüşmüşlüğümüz vardır. Aslında Fenerbahçe taraftarları tepkilerinde haklı; Türkiye'de şikeyi sadece Fenerbahçe yapmadı. Ancak takımı bu hale getiren yöneticilerine de tepki göstermeliler. Elbette Fenerbahçe temizlenince Türk futbolu temizlenmeyecek. Ancak şu anda içeride bulanan isimler arasında bir şike şebekesi var. Sedat Peker'in etrafında toplanan. 2004'teki şikenin perde arkasındaki ekipti. Bu şebekenin bertaraf edilmesi önemli.
- Kitabı yazarken hiç çekindiğiniz yerler, kitaba koymadığınız bölümler oldu mu; bana kalırsa korkulmayacak gibi değil içinde siyaset de var mafya da...
Hepsi kitapta yer alıyor. Bir konu hariç. Serdar Bilgili'nin Beşiktaş başkanlığını bırakıp gitmesini yazmadım. Küfür olayı bahaneydi. Orada Sedat Peker ile karşı karıya geldi. Ciddi ölüm tehditleri aldı ve gitmek zorunda kaldı. Bunu belgeleyemediğim için kitapta yer vermedim. Ancak Sedat Peker, bu iddiayı reddediyor. Geçen sabah avukatı beni aradı ve 'Sedat Peker'in notunu iletmek istiyorum. Böyle bir olay yaşanmadı diyor' dedi.
- Kitabınız sadece futbolda şikeyi anlatmıyor, kabadayılıktan baba olgusuna gayet ciddi bir araştırma ve bilgilendirme de söz konusu. Her kabadayı baba mıdır, her baba mafya mıdır; nasıl ayırım yapacağız?
Evet, mafya dünyasının futbola her zaman ilgisi oldu. Hem de kabadayılar döneminden itibaren. Mafya bazen sahanın kenarında, bazen kale arkasında bazen ise sahanın ortasında oldu. Bu içiçelik nedeniyle yeraltı dünyasındaki değişimi de verdim. Kabadayılar yeraltı dünyasının ilk temsilcileridir. Kabadayıların gücü, cesaret ve bileklerinden geliyordu. Halk, kabadayıları sever, aynı zamanda korkardı. Türkiye'de kabadayılık geleneği 1940'lı yıllara kadar sürdü. Sonra 'baba' figürleri ortaya çıktı. Hasan Heybetli, Dündar Kılıç, Kürt İdris (Özbir) ve İnci Baba (Mehmet Nabi İnciler) bu dönemdeki en önemli simalardı. Son kuşak çete liderleriyse 12 Eylül darbesinden sonra ortaya çıktı. Bunlar tamamen suçla ilintili isimler oldu.
- Dünyada futbol-mafya ilişkisi nasıldır, herkes çok mu temiz?
Uyuşturucu ve mafya cenneti ya da gelişmemiş ülkeler hariç mafyanın futbolda etkin olduğunu söylemek mümkün değil. Ancak şikede farklı bir boyut var. Şike çok sayıda Avrupa ülkesinde de yerleşik kültür. Ancak o ülkelerde ciddi bir şikeyle mücadele de var. En basiti İtalya. Ancak Türkiye hem şike cenneti hem de mücadele sıfır. Çin'i saymasak eğer Batı'nın hatta UEFA'nın gözünde Türk futbolu Brezilya'dan sonra şeffaf olmayan liglerin başında geliyor.
BAHİS ŞEBEKELERİ VAR
- Basının şikeye ve davalara bakışını nasıl buluyorsunuz, sizce tarafsızlar mı?
Her olayda olduğu gibi şike operasyonuna da siyasi zeminde tartıştığımız için ikiye bölündü medya. Ancak burada en zor iş, spor basının. Futbolun içindeler ama yıllarca yazmadılar. Bazıları da zaten bunun bir parçasıydı. Eğer bir temizlikten bahsedeceksek spor basını da buna dahil edilmeli. Futbolda bahis şebekeleri var. Yüklü miktarda bahis oynanıyor. Ağırlıklı olarak iddiasız maçlarda ve Bank Asya Birinci Lig ve alt liglerdeki maçlarda yapılıyor bu. Sonra o maçların istedikleri gibi bitmesi için futbolcular ve hakemler ayarlanıyor. İşte bu şebekelerle birlikte bu bahisleri oynayan spor yazarları var. Şimdilerde ekranda temiz futbol isteriz diye bağıran ama bu yolla olağanüstü paralar kazanan spor yazarları ve spor servisi yöneticisi biliyorum ben.
- İsim verecek misiniz peki? Size göre şike ile alakalı olarak soruşturmaya alınması gerekirken alınmayanlar oldu mu?
İsim vermem şu aşamada mümkün değil. Söz konusu olan sadece geçen sezon ise savcıların hakkını vermek lazım; ilgili herkesin ifadesi neredeyse alındı. Şike organizasyonunu gerçekleştiren şebeke ise tutuklandı.
- Pek çok ünlü sporcu, başkan, teknik adamın adı geçiyor kitapta, rahatsız olup da bunu size dillendiren olmuş muydu?
Evet. Tehdit edenler de oldu. Özel Harp Dairesi ve JİTEM diye iki kitap daha yazdım. Yazıldıkları dönemlere göre hayli de zor konulardı. Ama asla tehdit almadım. Ama futbol dünyasından ciddi tehditler aldım.
- Mecnur Odyakmaz, 'Takımı satan eşini de satar' demişti, bunu söyleyen biri samimi midir?
Bunu söyleyen isim, Türk futbolunda şike şebekesinin merkezinde. Sadece son soruşturmada değil 2000'den beri açılan her şike dosyasında adı geçiyor. Bu kişinin bu soruşturmadaki telefon kayıtları şikenin varlığını net ortaya koyuyor. Nerede samimiyet?
Küme düşme hattında da şike yaşanıyor
- Büyük takımlar için büyük rakamlar ve büyük isimler telaffuz edilirken, Anadolu takımları ne durumda, onların da kendi şike dünyaları var mı?
Söz konusu Süper Lig ise bütün takımlar önemli. Nasıl şampiyonluk için şikeye başvuruluyorsa küme düşme hattında da benzeri şeyler yaşanıyor. Onlar da düşmemek için şikeye başvuruyor. Hatta bunun maliyeti şampiyonluğa oranla daha yüksek. Daha pahalı! Kitabım futboldaki kirliliğe karşı kampanya niteliği taşıyan bir ayraç ile satışa çıktı. Oyunlarını oyunlarımdan uzak tut diyoruz, bu cümle sosyal medyada şimdiden slogan haline geldi.
- Neler yapıyorsunuz şu sıralar, yeni projeleriniz var mı?
Habertürk televizyonundayım. Türkiye'nin yakın tarihinin perde arkası pek de bilinmeyen olaylarıyla ilgili belgesel serisi hazırlıyoruz. Ama asıl yapmak istediğim hard talk bir televizyon programı. Hazirandan beri Washington'daydım. Bir-iki gün önce döndüm. Amerika'nın en önemli gazetelerinden birinin Washington ofisindeydim. Bu imkanı da zeten Habertürk yönetimi sağladı bana. Bu süre zarfında Amerikan televizyonlarını ciddi bir şekilde inceleme fırsatı buldum. Detaylarına girmeyeyim ama sadece sorulmadık soruların sorulması üzerine kurulu bir proje bu.
Sedat Peker futbolda kurumsallaştı
- Kitapta, Sedat Peker ile futbol dünyasını nasıl markaj altına aldığıyla ilgili yaptığınız röportaja yer veriyorsunuz. Sedat Peker'den nasıl tepki aldınız; şike ile ilişkisi olduğunu kabul ediyor mu?
Futbol dünyasıyla ilişkilerini tek tek sordum. Bu ilişkilerin hepsine sahip çıkıyor. Başta Aziz Yıldırım ile olmak üzere... Büyük takımların tüm futbolcularıyla arkadaşlığını da gizlemedi özellikle de Milli Takım'da oynayan futbolcularla... Ancak 'Benim futbol dünyasındaki ilişkilerim neden rahatsızlık yaratıyor, anlamıyorum. Benim de her insan gibi onlarla aram iyi olamaz mı?' dedi. Ancak bugün, şu ortamda sorsanız muhtemelen hiçbirini tanımadığını söyleyecek. Doğal olarak şikeyi de kabul etmiyor.
- Sedat Peker hala etkili mi sizce futbolda?
Aslında Türk mafyası bitmek üzere. Ciddi darbeler aldı. Futbol etkili oldukları son yer diyebiliriz. Futbolda da bir tek Sedat Peker kaldı. Bunun nedeni de yıllardır futbol dünyasıyla kurduğu sağlam ilişkiler. Futbolcudan kulüp başkanına federasyon yöneticisinden hakemlere kadar. Menajerlik şirketi var. Türk futbolundaki yerli transferlerin yarısından fazlası bu şirket üzerinden gerçekleşiyor. Bir de futbolda kurumsallaşma yoluna gitti. Kendisiyle birlikte çete kurmak suçundan yargılanan Mecnur Odyakmaz'ı Sivasspor'a, Olgun Peker'i Giresunspor'a başkan yapıyor. Kardeşini başka bir kulübe yönetici yapıyor. Bülent Uygun'u başka bir takımın başına getiriyor. Her evlenen futbolcunun düğününe mutlaka pahalı bir hediye gönderiyor. Futbolcuların alacaklarında devreye giriyor.
- Futbolda herkes mi kirli, yönetici, sporcu, spor yazarı temiz isim yok mu sizce?
Evet, hep kirlilikten bahsettik ama futbol dünyasındaki temiz ve dürüst insanların sayısı da hiç az değil. Zaten top hala yuvarlaksa bunu onlara borçluyuz. Aykut Kocaman hem tevazu sahibi hem de ahlaklı bir futbol adamı. Rıza Çalımbay da aynı şekilde. Şenol Güneş'in yeri de önemlidir. Ama futbol sektörüne bulaşmış spor yazarları ve kulüp yöneticileri anlamında isim veremiyorum. Futbol yazan hatta kimisi yöneticilik yapmış ama tam anlamıyla bulaşmamış 'baba' isimler var; Tanıl Bora, İbrahim Altınsay gibi...
Fenerbahçe büyük bir taktik savaşı veriyor
- Peki, şimdi ne olacak; futbol bitecek mi, Fenerbahçe'nin Galatasaray'ın, Beşiktaş'ın sonu ne olacak; kim küme düşecek?
UEFA'nın talimatı doğrultusunda Futbol Federasyonu'nun Fenerbahçe'yi Şampiyonlar Lig'ine göndermeme kararı yeni kararları da getirecektir. Ama bunlar yargı sürecinin sonuna kalır artık. Federasyonun Süper Lig'le ilgili kararı bu sezon çıkmaz. En erken mayısta çıkar. UEFA da temel karar için federasyonun kararını bekler.
- Trabzonspor Şampiyonlar Ligi'ne gidecek son karara göre, ne diyeceksiniz? Ne olacak Fenerbahçe'nin hali?
Bu doğrudan UEFA'nın kararı. UEFA bir Türk takımı almayabilirdi de. Bu karar Fenerbahçe yönetiminin ve taraftarlarının tepkisinin artmasına neden oldu. Üstüne bir de Trabzonspor Başkanı Sadri Şener'in yurtdışına çıkış yasağının kalkması geldi. Tüm bunlara karşılık Fenerbahçe 'Bizi Bank Asya'ya gönderin' dedi. Fenerbahçe açık bir şekilde taktik savaş veriyor. 'Bizi küme düşürün' demekle hiçbir takım küme düşürülmez. Fenerbahçe destek sağlama çabasında. Tribünlere oynuyor. Federasyon ise bu yılı bir karar almadan kapatmak istiyor. Kararlar sezon sonuna denk getirme çabasında. Ancak bu süreçte Fenerbahçe'nin yeni başkan adayı ortaya çıktı: Ali Koç. Fenerbahçe Süper Lig'de kalır. Yeni başkanını seçer. Birkaç galibiyet de alındı mı; Aziz Yıldırım da unutulur olanlar da.
- Yazdığınız kitaplara bakınca, acaba size bu bilgileri kim veriyor diye düşünmeden edemedim. Sizin için 'birilerinin adamı' dendi mi hiç?
Kitaplarımı aslında hep açık kaynaklarla yazdım. Belgesel formatında ve bir anlamda alternatif yakın tarih çalışmaları niteliğinde. Bu kitapların çok konuşulmasının nedeni; konularının Türkiye'nin sorunlu alanları olması. İçlerinde olağanüstü sansasyonel şeyler yok ama bütün olarak faydalı bilgiler içeriyorlar. Ancak muhabirlik yaptığım dönemde ben de bazen çok konuşulan haberlere imza attım. O dönemlerde o haberlerin kaynağıyla ilintili olarak 'birilerinin adamı' yakıştırması yapılmış olabilir. Bu tür tartışmalarda ilişki gazeteci-haber kaynağı çerçevesinde kaldığı sürece sorun yoktur.
- Gazeteci Lube Ayar'ın Fenerbahçe lehine yaptığı açıklamalar için dezenformasyon yapıyor demişsiniz, neden böyle düşündünüz?
Evet, dezenformasyon yapıyor çünkü onun haberlerinde şike olaylarının merkezinde bulunan ve bahsettiğimiz şebekeyi koruma var. Çünkü 2003'ten beri futboldaki mafyayı, Sedat Peker liderliğindeki ekibin Türk futbolunda yarattığı kirliliği ve şikeyi yazıyorum. O nedenle ne yapılmak istendiğini net görüyorum. Benim derdim futboldaki bu kirli yapıyla. Zaten bu dezenformasyonla ilgili Gazete Habertürk'te telefon kayıtları yayınlandı.
- Size katılmıyorum bu konuda... Haberleri okuyan herkesin kafası karıştı şike konusunda, felaket bir kirlilik var; en doğru bilgiyi nereden alacaklar, insanlar neye inanacaklar...
Bir kez savcının iddianamesini beklemek zorundayız. En doğru bilgileri orada göreceğiz. Neyin, ne olduğu o zaman anlaşılacak. Zaten Ergenekon gibi çok çetrefilli bir dosya değil. Anlaşılır olacağını düşünüyorum.
- Hangi takımı tutuyorsunuz?
Beşiktaş. Ama öyle böyle değil. Galibiyetlerde kendiliğinden sevinç gözyaşı dökecek kadar... Mağlubiyetleri hiç sormayın...
