AKŞAM Gazetesi'nden Serdar Sağlam'ın haberine göre, Müzik endüstrisinde yapay zeka (AI) tartışmaları her geçen gün daha hararetli bir hal alırken, bağımsız sanatçıların kullandığı Bandcamp, 13 Ocak'ta aldığı radikal bir kararla, yapay zekayla tamamen veya büyük ölçüde oluşturulmuş içeriklerin siteye yüklenmesini yasakladığını duyurdu. Bu karar, yapay zekayı sadece bir etiketleme sorunu olarak gören ana akım endüstriye karşı, insan yaratıcılığını ve emeğini koruma adına atılmış en somut ve sert adım olarak kayıtlara geçti.AI ÇÖPLÜĞÜNE DÖNÜYOR
Bandcamp yönetimi, yapay zeka ile yapılan ses taklitlerini ve sanatçı kimliği hırsızlıklarını da kapsayan bu yasağın temelinde yatan felsefeyi 'insanlar arası doğrudan iletişim' vurgusuyla açıkladı. Platform, güncellenen hizmet şartlarına uymayan ve 'yapay zeka yığını' olarak nitelendirilen içerikleri tespit edip kaldırma hakkını saklı tutarken, kullanıcılarına da şüpheli içerikleri raporlamaları için yeni araçlar sundu
SPOTIFY'A ELEŞTİRİ
Sektörün diğer devlerinde ise durum çok daha kaotik. Spotify, açıklamasında yapay zeka üretimini yasaklamak yerine "Yapay zeka ve yapay zekâ dışı müzik arasında her zaman basit bir çizgi çekmek mümkün değil. Platformumuz yapay zeka araçları kullanılarak oluşturulan parçaları cezalandırmaz" dedi. Platformda özellikle 'Uyku', 'Odaklanma' veya 'Haftalık Keşif' listeleri gibi milyonlarca takipçili çalma listelerini dolduran ve arkasında gerçek bir sanatçı kimliği bulunmayan bu hayalet isimlerin, aslında yapay zeka destekli üretimler olduğu iddia ediliyor. Sektör analistleri, bu yöntemin havuz sistemindeki telif gelirlerini gerçek müzisyenlerden alıp, platformla düşük ücretlerle anlaşmalı bu sahte içerik üreticilerine aktararak 'telif seyreltilmesi'ne yol açtığını ve müzik ekonomisini içeriden çökerttiğini savunuyor.
Billie Eilish
COVER KLİBİ ÇALINDI, YARIM ŞARKIYI AI TAMAMLADI
Yapay zekanın sadece 'üretmekle' kalmayıp, var olanı nasıl çalabildiğine dair en çarpıcı örnek ise İngiltere'den geldi. Indie rock grubu Torus, Billie Eilish'in 'Ocean Eyes' şarkısına yaptıkları grunge tarzı cover'ın kısa bir klibini TikTok'ta paylaştı. Video viral olduktan kısa bir süre sonra grup, şarkıyı henüz resmi olarak yayınlamadan Spotify'da kendi versiyonlarının aynısını buldu. Ancak şarkı, 'Independent Lemon' adında, kim olduğu bilinmeyen şaibeli bir profil tarafından yüklenmişti. Grup üyeleri, yapay zekanın TikTok'taki kısa ses dosyasını alıp döngüye soktuğunu ve şarkının henüz yayınlanmamış kısımlarını tahmin ederek tamamladığını fark etti. Spotify şikayet üzerine parçayı kaldırdı. Sanatçılar cephesinde ise isyan bayrağı çoktan açılmış durumda. Geçtiğimiz aylarda aralarında Billie Eilish, Robert Smith, Pearl Jam ve Elvis Costello gibi dev isimlerin bulunduğu 200'den fazla sanatçı, Artist Rights Alliance aracılığıyla yayınladıkları açık mektupta, yapay zekanın kullanımına isyan etti. Bu konudaki en çarpıcı itirazlardan biri ise Nick Cave'den geldi. ChatGPT tarafından kendi tarzında yazılan şarkı sözleriyle ilgili konuşan Cave, "Şarkılar acıdan doğar. Algoritmalar acı çekmez. Acı çekmeyen bir şeyin yazdığı şarkı, dinleyicide gerçek bir karşılık bulamaz" dedi.
Nick Cave
DİNLEYİCİLER KANDIRILMIŞ HİSSEDİYOR
Reddit'teki müzik topluluklarında (r/Music, r/Spotify) kullanıcıların 'sahte müzik' yorgunluğu gözler önüne serildi. n Kullanıcı u/sonic_ garbage: "'Haftalık Keşif' listemde harika tınlayan bir ambient parça buldum. Grubu merak edip Instagram'ına veya biyografisine bakayım dedim; yok. Sadece Spotify'da var ve 2 milyon dinlenmiş. O an anladım ki bir botu dinliyorum. Kandırılmış hissettim." n Kullanıcı u/AnalogDreams88: "Sanki algoritma bizi gerçek sanattan uzaklaştırıp maliyetsiz içeriğe zorluyor. Bandcamp'in yaptığı şey, boğulurken nefes almak gibi." n Kullanıcı u/ GuitarHero_TR: "Ben evde mix yapmak için saatler harcarken, birilerinin tek tuşla 500 şarkı üretip önüme geçmesi müziğin cinayetidir."
"EKMEĞİMİZLE OYNUYORLAR"
Yapay zekanın dijital algı savaşı olduğunu belirten ünlü isimler AKŞAM Gazetesi'nden Recep Aslan'a konuştu.
Demet Akalın
TEKNOLOJIK ALGI SAVAŞI
Demet Akalın, "Yapay zekâyla mücadeleyi bırakmayacağım. Ekmeğimizle oynuyorlar. Biz sahnede ayakta kalırız ama yeni çıkan sanatçılar için durum çok zor. Bu bir algı savaşı; geçmişte de vardı ama şimdi dijitalleşti." dedi.
Sony Music Türkiye CEO'su Özden Bora
TELİF HAKLARI İHLALİ VAR
Sony Music Türkiye CEO'su Özden Bora da "Yapay zekâ müzikte hızlı bir gerçeklik hâline geldi ancak sanatın kaynağı hâlâ insandır. AI, insan üretimini depolayıp kopyalar; ruhu ve deneyimi yeniden üretemez. İnsan olmadan sanat olmaz. Telif hakları açısından ciddi ihlaller var ve sanatçıların haklarını korumak zorundayız." ifadelerini kullandı.
Besteci ve müzisyen Sinan Akçıl
KAZANAN İNSANİ DUYGULAR OLACAK
Besteci ve müzisyen Sinan Akçıl ise "Yapay zekayı rakip değil, tatlı bir rekabet olarak görüyorum. 'Bana Aitsin' parçasında yapay zeka vokal Duru'yu; 'Diyemiyorum' da ise Atlas'ı kullandım. Dinleyici bunları gerçek sanatçı sandı. Söz yazarlığı ve bestecilikte yapay zekâ hâlâ yetersiz. Stüdyo müzisyenleri ve aranjörler için risk daha büyük. Duygu insanda; uzun vadede kazanan yine insan olacak." şeklinde konuştu.
MSG Başkanı Ferhat Göçer
"BUNUN ADI HIRSIZLIK"
MSG Başkanı Ferhat Göçer de "Dinleyici ne dinlediğini bilmiyorsa, bilinçli bir tercih yapma hakkı da elinden alınmış demektir. Yapay zekâ duyguyu üretemez ancak taklit edebilir. Bir müzisyenin sesinin izinsiz kopyalanması, dijital hırsızlık ve suçtur. Etik ve hukuki açıdan kabul edilemez." açıklamasında bulundu."BU SİSTEM DİJİTAL MANİPÜLASYON"
ABD merkezli teknoloji sitesi TechRadar, dünyaca ünlü dijital müzik platformlarının yapay zeka ile üretilen müzikleri dinleme listelerinde ön plana çıkardığına dikkat çekti. AKŞAM Gazetesi'nden Ayşenur Dülger'in haberin göre, Kullanıcılar ise Spotify'ın, müzik önerilerinde hangi şarkıların yapay zeka tarafından üretildiğini açıkça gösterecek filtreler ve etiketleme sistemi getirmesini talep ediyor.
Algoritmik şeffaflığın ortadan kalktığını belirten Adli Bilişim Uzmanı Prof. Ali Murat Kırık, "Keşif listelerinde bu içeriklerin öne çıkması, algoritmaların platformun ticari öncelikleriyle çalıştığı algısını güçlendiriyor. Kısa vadede telif maliyetleri düşebilir ancak uzun vadede bu sistem müzisyen gelirlerini zedeler. Çözüm, açık etiketleme ve doğrulamadır" dedi. Siber Güvenlik Uzmanı Mehmet Burak Torun ise şunları söyledi: "Bu bir siber saldırı değil ama ciddi bir dijital manipülasyon. Bir parçanın yapay zeka ürünü olup olmadığını sıradan bir kullanıcının anlaması mümkün değil; ses spektrumu analizi gibi teknik incelemeler gerekiyor. Asıl tehlike, yapay içeriklerin bot dinlemelerle şişirilerek algoritmaları yanıltması. Bu hem listeleri bozuyor hem de gelirin gerçek sanatçıdan başka yerlere kaymasına yol açıyor." dedi.
