Ağız spreyi sıkmak orucu bozar mı, sprey yanlışlıkla yutulursa oruç bozulur mu, kaza orucu tutmak mı gerekir soruları bugün binlerce vatandaşın gündeminde. Mübarek Ramazan ayı başladı milyonlarca müslüman dün gece niyet etti ve ilk iftar bugün akşam ezanı ile açılacak. Uzun süre aç kalacak vatandaşlar ağızlarının kokmaması için ağız spreyi kullanmak, nefesini ferah tutmak istiyor. Peki bu durum sakıncalı mı, ağız spreyi sıkmak orucu bozar mı bu konuda en net cevabı Diyanet İşleri Başkanlığı verdi. Bu arada Orucu bozan şeyler konusunda Diyanet'e en çok sorulan konulardan biri de göz damlasıyla ilgiliydi. Diyanet 'göz damlası orucu bozar mı' sorusuna şu yanıt verdi;
Uzman göz doktorlarından alınan bilgilere göre, göze damlatılan ilaç miktar olarak çok az (1 mili- litrenin 1/20’si olan 50 mikrolitre) olup, bunun bir kısmı gözün kırpılmasıyla dışarıya atılmakta, bir kısmı gözde, göz ile burun boşluğunu birleştiren kanallarda ve mukozasında mesamat yolu ile emilerek vücuda alınmaktadır. Damlanın yok denilebilecek kadar çok az bir kısmının, sindirim kanalına ulaşma ihtimali bulunmaktadır. Bu bilgiler, yukarıdaki bilgilerle birlikte değerlendirildiğinde, göz damlası orucu bozmaz.
DENİZE GİRMEK ORUCU BOZAR MI - TIKLA ÖĞREN
2018 RAMAZAN AYI İL İL İFTAR VE SAHUR SAATLERİ İÇİN TIKLAYINIZ
BURUN DAMLASI KULLANMAK ORUCU BOZAR MI?
Diyanete burun damlası orucu bozar mı sorusu da yöneltildi. Diyanetin fetvası bu konuda şöyle oldu;
-Tedavî amacıyla burna damlatılan ilacın bir damlası, yaklaşık 0,06 cm ’tür. Bunun bir kısmı da burun çeperleri tarafından emil- mekte olup, çok az bir kısmı ise mideye ulaşmaktadır. Bu da, dinî açıdan abdestte ağza su vermede olduğu gibi af kapsamında değerlendirildiğinden orucu bozmaz.
GÖZ DOKTORLARINDAN ÖNEMLİ UYARI
-“Ramazan aylarında, özellikle göz damlalarının oruç konusunda bir problem yaratıp yaratmadığıyla ilgili sorular tarafımıza ulaşıyor. Bu noktada geçtiğimiz dönemlerde Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yayınlanan ve göz damlası kullanmanın orucu bozmayacağını belirten fetva konusunda bilinç oluşması önem taşıyor. Çünkü her hastalık gibi, göz hastalıklarının tedavilerinde de süreklilik çok önemli. Vücudumuzda kendini yenileyemeyen organlardan olan göz, ekstra özen istiyor.Bu nedenle gerek teşhis gerek tedavinin doğru yapılması ve devam ettirilmesi gerekiyor. Ramazan aylarında da tedavilere engel teşkil edecek bir durum bulunmuyor”.
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN DURUMLAR NELERDİR
Orucun temel unsuru, yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durmak, nefsi bunlardan mahrum bırakmak olduğu için, oruçlu iken bunlar ve bu anlama gelecek davranışlar orucu bozar. Yemek ve içmek, yenilip içilmesi mûtat olan her şeyi kapsamı içine alır. Sigara, nargile gibi keyif veren tütün kökenli dumanlı maddeler ile uyuşturucular ve tiryakilik gereği alınan tüm maddeler oruç yasakları kapsamına girer (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, III, 386-387). Her ne sebeple olursa olsun, ağızdan alınan ilaçlar da aynı hükme tabidir.
Yolculuk, hastalık, ileri derecede yaşlılık gibi meşru bir mazerete dayalı olarak bozulan orucun, sadece kaza edilmesi gerekir. Ayrıca, kasıt olmaksızın yemek-içmek; beslenme amacı ve anlamı taşımayan, yenilip içilmesi mutat olmayan şeylerin tüketilmesi orucu bozar ve durum kazayı gerektirir.
Unutarak yemek içmek veya cinsî münasebette bulunmak orucu bozmaz. Ancak oruçlu olduğunu hatırladığı anda, bu işleri yapmaktan anında uzaklaşmalıdır. Peygamber Efendimiz, ”Bir kimse oruçlu olduğunu unutarak yer, içerse orucunu tamamlasın, bozmasın. Çünkü onu, Allâh yedirmiş, içirmiştir” buyurmuştur (Buhari, ”Savm”, 26). Unutarak yiyen içen kişi, oruçlu olduğunu hatırlarsa hemen ağzındakileri çıkarıp ağzını yıkar ve orucuna devam eder Oruçlu olduğunu hatırladıktan sonra yeme-içmeye devam eden kişinin orucu bozulur, kaza edilmesi gerekir.
En uzun oruç tutacak ülke : Coğrafi konumları nedeniyle İskandinav ülkelerinde yaşayan Müslümanlar, iftar sofralarına gece yarısına kısa süre kala oturacak. Norveç, Danimarka, İzlanda ve İrlanda gibi ülkelerde iftar sofrasından kalkan Müslümanlar, kısa süre sonra sahur hazırlıklarına başlayacak. Örneğin Norveç (Alesund) 22.34'te Göroland'da (Nuuk) 22.41'de İzlanda (Reykjavik) 22.42'de iftar edilecek, birkaç saat sonra ise yeni günün orucu başlamış olacak.
Almanya - Belçika - Hollanda oruç saatleri : Gurbetçilerin yaşadığı Avrupa ülkelerinde de oruç süresi 17 ile 18 saati buluyor. Ramazan'ın ilk günü Berlin'de 21.02, Brüksel'de 21.32, Paris'te 21.32 ve Viyana'da 20.34'te oruç açılacak. Soydaşların yaşadığı Sofya'da ilk iftar saat 20.48'de, Kırcaali'de 20.37'de, Dobruca'da 20.33'te, Filibe'de 20.41'de, Varna'da 20.32'de yapılacak. Batı Trakya'daki İskeçeli Müslümanlar, saat 20.38'de, Gümülcine'de ise 20.36'de iftar sofrasına oturacak.
Kadir Gecesi ne zaman? : Ramazan ayının 27. gecesi olan Kadir gecesi bu yıl, 10 Haziran Pazar gününe denk geliyor.
Ramazan Bayramı ne zaman? : Ramazan ayı 14 Haziran'da bitecek. Ramazan bayramının ilk günü 15 Haziran cumaya denk geldiğinden bu yıl bayram tatili 3 günle sınırla kalacak.
KUSMAK ORUCU BOZAR MI?
Kendiliğinden kusmakla oruç bozulmaz. Ancak kişinin kendi isteği ve müdahalesiyle meydana gelen kusma, “ağız dolusu” olması hâlinde, orucu bozar.
SAĞLIK SORUNLARINDA HANGİ DURUMLARDA ORUÇ BOZULUR
Tıbbın gelişmesi ile günümüzde pek çok yeni muayene ve tedavi yöntemleri ortaya çıkmıştır. Bunların bir kısmı orucu bozmakta, bir kısmı ise bozmamaktadır. Bu yöntemlerle ilgili belli başlı sorular ve cevapları şöyledir:
ASTIM HASTALARINDA OKSİJEN SPREYİ ORUCU BOZAR MI?
Akciğer hastalarının kullandıkları spreyden, bir kullanımda 1/20 ml. gibi çok az bir miktar ağıza sıkılmaktadır. Bunun da önemli bir kısmı ağız ve nefes boruları cidarında emilerek yok olmaktadır. Bundan geriye bir miktarın kalıp tükrük ile mideye ulaştığı konusunda kesin bir bilgi de yoktur. Abdest alırken ağızda kalan su ile kıyaslandığında, bu miktarın çok az olduğu görülmektedir. Hâlbuki oruçlu, abdest alırken ağzına verdiği sudan geri kalan miktarın mideye ulaşması hâlinde orucun bozulmayacağı konusunda hadis (Dârimî, “Savm”, 21) ve İslâm bilginlerinin icmaı vardır. Hz. Peygamber’in oruçlu iken misvak kullandığı, sahih hadis kaynaklarında yer almaktadır (Buharî, “Savm”, 27). Diğer taraftan, “kesin olarak bilinen, şüphe ile bozulmaz” kaidesi gereğince, mideye ulaşıp ulaşmadığı konusunda şüphe bulunan söz konusu madde ile oruç bozulmaz.
KALP HASTALARI DİLALTI HAPI ALMASI ORUCU BOZAR MI?
Bazı kalp rahatsızlıklarında dilaltına konulan ilaç, doğrudan ağız dokusu tarafından emilip kana karışarak kalp krizini önlemektedir. Söz konusu ilaç, ağız içinde emilip yok olduğundan mideye bir şey ulaşmamaktadır. Bu itibarla, dilaltı hapı kullanmak orucu bozmaz.
RAMAZAN AYININ ÖNEMİ
Bu konuda imam-ı Rabbani hazretleri buyuruyor ki: Mübarek Ramazan ayı, çok şereflidir. Bu ayda yapılan, nafile namaz, zikir, sadaka ve bütün nafile ibadetlere verilen sevap, başka aylarda yapılan farzlar gibidir. Bu ayda yapılan bir farz, başka aylarda yapılan yetmiş farz gibidir. Bu ayda bir oruçluya iftar verenin günahları affolur. Cehennemden azat olur. O oruçlunun sevabı kadar, ayrıca buna da sevap verilir. O oruçlunun sevabı hiç azalmaz.
Bu ayda, emri altında bulunanların, işlerini hafifleten, onların ibadet etmelerine kolaylık gösteren âmirler de affolur, Cehennemden azat olur. Ramazan-ı şerif ayında, Resulullah, esirleri azat eder, her istenilen şeyi verirdi. Bu ayda ibadet ve iyi iş yapabilenlere, bütün sene bu işleri yapmak nasip olur. Bu aya saygısızlık edenin, günah işleyenin bütün senesi, günah işlemekle geçer.
Bu ayı fırsat bilmeli, elden geldiği kadar ibadet etmelidir. Allahü teâlânın razı olduğu işleri yapmalıdır. Bu ayı, ahireti kazanmak için fırsat bilmelidir.
Kur’an-ı kerim, Ramazanda indi. Kadir gecesi, bu aydadır. Ramazan-ı şerifte, iftarı erken yapmak, sahuru geç yapmak sünnettir. Resulullah bu iki sünneti yapmaya çok önem verirdi.
İftarda acele etmek ve sahuru geciktirmek, belki insanın aczini, yiyip içmeye ve dolayısıyla her şeye muhtaç olduğunu göstermektedir. İbadet etmek de zaten bu demektir.
Hurma ile iftar etmek sünnettir. İftar edince, (Zehebez-zama’ vebtellet-il uruk ve sebet-el-ecr inşaallahü teâlâ) duasını okumak, teravih kılmak ve hatim okumak önemli sünnettir.
Bu ayda, her gece, Cehenneme girmesi gereken, binlerce Müslüman affolur, azat olur. Bu ayda, Cennet kapıları açılır. Cehennem kapıları kapanır. Şeytanlar, zincirlere bağlanır. Rahmet kapıları açılır. Allahü teâlâ, bu mübarek ayda Onun şanına yakışacak, kulluk yapmayı ve Rabbimizin razı olduğu, beğendiği yolda bulunmayı, hepimize nasip eylesin! Âmin. (Mektubat ,1.c. 45.m.)
Açıktan oruç yiyen, bu aya hürmet etmemiş olur. Namaz kılmayanın da, oruç tutması ve haramlardan kaçınması gerekir. Bunların orucu kabul olur ve imanları olduğu anlaşılır.
