Nezir PARSAK-Veysel KOÇ/VAN
Türkiye, Van merkezli 7.2 büyüklüğündeki deprem şokunda! Saat 13:41'de gerçekleşen deprem, Iğdır'dan Hakkari'ye Şanlıurfa'dan K. Irak'a tüm bölgede hissedildi. Çok sayıda bina yıkıldı, birçoğu da oturulamaz hale geldi. Yaralılar hastaneye kaldırılırken, enkaz altında kalanları kurtarma çalışmaları gece boyu sürdü. Can kaybının fazla olmasından korkuluyor.
25 SANİYEDE ONLARCA BİNA YERLE BİR
- Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü'nün merkez üssünü Van'a 30 kilometre uzaklıktaki Tabanlı Köyü olarak saptadığı deprem, yerin 5 kilometre altında meydana geldi, 25 saniye sürdü. Yüzeye yakında olması nedeniyle yıkıcı etkisi büyük olan deprem sırasında telefonlar sustu, elektrikler kesildi. Depremle birlikte sokağa fırlayan halk, devam eden artçı şoklar nedeniyle paniğe kapıldı. Birçok kişi, araçlarla kenti terk etmeye başladı. Doğalgaz boru hattında meydana gelen sızma nedeniyle akım kesildi. Polis, şehir merkezinde yaptığı anonslarla sigara içilmemesi yönünde uyarılarda bulundu.
VAN'DA 10, ERCİŞ'TE 80 BİNA YIKILDI
- Deprem'de en büyük zarar Erciş'te yaşandı. İlçede, aralarında öğrenci yurdu, hastane, hükümet binaları ve otellerin de bulunduğu 80 bina yıkıldı, 30'dan fazla vatandaş yaşamını yitirdiği bildirildi. Enkaz altında kalanların imdat çığlıkları duyulurken, arama kurtarma ekipleri gece boyu vatandaşlara ulaşmaya çalıştı. Erciş Belediye Başkanı Zülfikar Arapoğlu, televizyonlara telefonla bağlanarak yardım çağrısında bulundu: 'İnsanların bir kısmı binaların altında. Dışarıda kalanlar ise evsiz. Acil olarak çadır ve gıda ihtiyacı var. Tıbbi malzeme ve ambulanslar yetersiz kalıyor. Çok sayıda ölü ve yaralı var.'
Van'da şiddetli deprem - (FOTO GALERİ)
- Depremde yaralanan yüzlerce vatandaş Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne getirildi. Bahçeye taşınan hastalar arasında emniyet ve jandarma görevlilerinin de bulunması, yardım konusunda sıkıntılar yarattı. Enkazdan çıkarılan yaralıların bir bölümü askeri ve sivil ambulanslarla çevre illere sevk edildi.
- Yıkımın etkisi Muş'ta da hissedildi. Muş Valisi Ali Çınar, kendilerine ulaşmış herhangi bir olumsuz durum olmadığını belirterek, 'Bize ulaşan can kaybı yok. Yalnızca Bulanık İlçesi'nin Sarıpınar Beldesi'nde bir caminin minaresi evlerin üzerine yıkıldı. Bu olayda da şans eseri ölen ve yaralanan olmadı' dedi. Bulanık Kaymakamı Ferit Görükmez de Adıvar Köyü'nde bir caminin minaresinin yıkıldığını, bazı ev ve işyerlerinin zarar gördüğünü ifade etti.
Öte yandan deprem, mevsim ve bölge itibariyle hava şartlarını da gündeme getirdi. Yağışlı havanın kurtarma çalışmalarını olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, yarın ve çarşamba günü yağış beklendiğini açıkladı.
MOLOZ YIĞINLARINDA İNSAN SESLERİ DUYUYORUZ
ÇelebİbaĞI Belediye Başkanı Veysel Keser, moloz yığınlarının altından yardım isteyen insan seslerinin duyulduğunu söyledi. Birçok vatandaşın arama kurtarma için seferber olduğunu fakat kurtarma çalışmalarının bilinçli olmadığını belirten Keser, şöyle dedi: Çok bina yerle bir oldu. Ayakta kalan binalar ise hasarlı. Bu binaların altında insanlar can çekişiyor. Molozların içinde seslerini duymaktayız. İnsanlar moloz altında kalan insanları kurtarmaya çalışıyor. Fakat bu çok bilinçli bir kurtarma değil. Artçı sarsıntılar var. Çoğu eski kurumlar yıkıldı. Resmi binalar, 5 yıldızlı 2 otel, devlet yurdu ve birçok bina yıkıldı. Çok büyük bir felaketle karşı karşıyayız.
Bitlis'te de can kaybı var
Bitlis Valisi Nurettin Yılmaz, Adilcevaz İlçesi'ne bağlı Aydınlar Beldesi'nde enkaz altında kalan 8 yaşındaki bir kız çocuğunun hayatını kaybettiğini bildirdi. Yılmaz, Arapköprüsü mevkiinde yolda seyreden bir aracın üzerine deprem sırasında kayaların yuvarlandığını ve araçta bulunanların hafif yaralandığını belirtti. Yılmaz, 'Köylerde maddi hasar olduğu ve evlerin yıkıldığı bilgisini aldık. Öte yandan iş makinelerini ve ambulansları Van'a gönderdik. 4 ambulans yola çıktı. 2 ambulans da Van'a gitmek üzere hareket etti' dedi.
İlk iki saatte 16 artçı sarsıntı
7.2'lik depremin ardından, ilk iki saatte büyüklükleri 2.9 ila 5.5 arasında değişen 16 artçı sarsıntı meydana geldi. Kandilli Rasathanesi'nin verilerine göre, Tabanlı Köyü'ndeki depremin ardından, Ilıkaynak'ta 5.4, Gedikbulak'ta 4.0 ve 5.5, Kurubaş'ta 4.7, Halkalı'da 4.3 ve 5.5, Güvençli'de 4.3, Özyurt'ta 2.9, 3.8, 4.2 ve 4.3, Yukarıgölalan'da 4.1, Kuşçu Muradiye'de 3.7, Çolpan'da 4.0, Mollakasım'da 3.7, Durukkaş Muradiye'de 3.6 büyüklüğünde 16 artçı daha ölçüldü.
YYÜ'de eğitime bir hafta ara
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde (YYÜ), kentte yaşanan depremin ardından eğitime bir hafta ara verildi. Rektör Prof. Peyami Battal, sadece kampus içinde 3 binada hafif çaplı hasar olduğunu, yaralanma veya can kaybı yaşanmadığını bildirdi. Eğitime 1 hafta ara verildiğini belirten Battal, 'Öğrencilerimizin hepsinin durumu iyi, aileleri rahat olsun. Çevre merkezlerle görüşüyoruz. Öğrencilerimizin mağdur olmamaları için elimizden geleni yapacağız. İsteyenleri buradaki emniyetli binalara yerleştireceğiz. İsteyenler için çadır kuruyoruz uygun yerlere. Aileler merak etmesin. Hiçbir öğrencimizin burnu bile kanamadı' dedi.
Hasarlı binalara girmeyin uyarısı
Kandilli Rasathanesi, depremin şiddetini ilk olarak 6.6 olarak açıkladı. Ancak bu rakam daha sonra 7.2 olarak değiştirildi. Yetkililer depremin yerel büyüklüğünün 6.6, moment büyüklüğünün 7.2 olduğunu belirtti. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Mustafa Erdik, Van Tabanlı'daki depremin büyüklüğünü ve yerini doğru verdiklerini belirterek, ekledi: 'Büyüklüğünü ilk olarak yerel olarak verdik, daha sonra revize ettik. Van'da şiddet 8 mertebesinde. 9 şiddetinin görüldüğü yerler de var.' Erdik, depremde 700 ila 1000 kişi arasında vatandaşın hayatını kaybetmiş olabileceğini tahmin ettiklerini söyledi.
Deprem Araştırma Enstitüsü Ulusal Deprem İzleme Merkezi Müdürü Doğan Kalafat da, Elazığ'daki depremle Van'daki depremin birbiriyle ilişkisinin bulunmadığına işaret etti. 7.2 büyüklüğündeki bir depremin artçılarının uzun süreceğini ve 5.7'ye kadar ulaşabileceğini belirten Kalafat, 'Eğer hasarlı yapıları varsa vatandaşlarımıza, özellikle 5'in üzerindeki artçılarda dikkatli olmalarını ve evlerine girmemelerini öneririz'' dedi.
Yıkım büyüyebilir
İTÜ Maden Fakültesi öğretim üyesi Prof. Okan Tüysüz, bölgede çok hareketli faylar olduğunu belirterek, geçmişte de önemli depremler yaşandığını hatırlattı. Tüysüz, 'Bölgede 6.5 büyüklüğünde bir deprem her 50 yılda bir olabiliyor. Deprem üretmeye uygun bir bölge. Bizim açımızdan şaşırtıcı değil. 7.2 önemli bir deprem. 6.5'tan sonra zeminde önemli deformasyonlar ve kaymalar oluşuyor. Hasarın fazla olmasını beklediğimiz bir durum' dedi. Bu büyüklükte bir depremin arkasından çok sayıda artçı deprem meydana gelebileceğine dikkat çeken Tüysüz, hasarlı yapılara girilmemesi uyarısı yaptı.
EVİM EVİNDİR
TÜRKİYE, Van'da yaşanan yıkımın ardından seferber oldu. 40'ı aşkın ilden yardım ekipleri kente hareket etti. Twitter'da başlatılan 'Evim Evindir Van' kampanyasına destek veren binlerce kişi de depremzedelere evini açtı.
BAŞBAKAN AFET BÖLGESiNDE
BaŞbakan Recep Tayyip Erdoğan deprem haberinin ardından 'DAP' adlı özel uçakla saat 17.40'ta Van'a gitti. Erdoğan'a İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ve Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer'in yanı sıra kızı Sümeyye Erdoğan da eşlik etti. Sağlık Bakanı Recep Akdağ ise deprem haberini aldıktan sonra ambulans uçakla Erzincan'dan Van'a geçti. Akdağ, şu bilgileri verdi: En fazla etkilenmenin Erciş'te olduğunu arkadaşlarımız iletti. Bir taraftan arama kurtarma ekipleri, diğer taraftan bakanlığımıza bağlı arama kurtarma ekipleri, bunlara UMKE ekipleri diyoruz, bölgede hizmet ediyorlar. Sadece Van'da değil Van'ın dışındaki şehirlerden de bölgeye intikal eden arkadaşlarımız var. Bir taraftan Van'a yakın şehirlerden bir plan çerçevesinde Sağlık Bakanlığı çalışanları, ambulansları ve medikal kurtarma ekiplerini gönderirken o ekiplerin geldiği şehirlere de çevre illerden yardım getiriyoruz. Şimdi bölgeye gideceğiz. İncelemeler yaparak elimizden gelen yardımı yapmaya çalışacağız. Kardeşlerimize 'geçmiş olsun' diyorum. Devletimiz, hükümetimiz, bütün gücüyle iyi organize olmuş bir biçimde bölgede halkımıza hizmet edecektir.'
KIZILAY ALARM VERDİ
TÜRK Kızılayı'nın gönderdiği yardım malzemeleri deprem bölgesine ulaşmaya başladı. Türk Kızılayı'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, Ankara Elazığ, Erzurum, Muş, Adana, Diyarbakır, Ağrı ve Manisa bölge afet müdahale ve lojistik merkezlerinden çok sayıda uzman personel ve afet malzemesi bölgeye gönderildi. İlk planda sevk edilen bin 163 çadır, 4 bin 250 battaniye, 100 katalitik soba, bin 40 gıda kolisi ve 500 kumanya kente ulaştı. Bölgeye 2 mobil fırın gönderilirken, Türk Kızılayı'nın Van'daki aşevi de afetzedeler için yemek çıkaracak. Erciş'e ulaşan ilk 50 çadırın kurulumuna da başlandı.
112 ve 155 acil arama
BAŞBAKAN Yardımcısı Beşir Atalay, Van'da meydana gelen depremle ilgili şu bilgileri verdi: Van merkezde 10 civarında bina yıkılmış, Erciş'te 25-30 arası bina, biri de yurt yıkılmış durumda. Merkeze bağlı bazı köylerde Alaköy, Mollakasım Köyü gibi birkaç köyümüzde belki biraz daha fazla hasar olabilir. Köylerle ilgili henüz tam bir tespit yapılmış değil ama şu anda valimiz helikopterle köylerle ilgili çalışmalarını sürdürüyorlar. Sağlık Bakanımız orada. İki tane uçağımız ve dört ambulans helikopterimiz de orada. Sağlıkla ilgili hiçbir sorun yok. İnşallah hasar çok fazla olmaz. Ulaştırma Bakanımız ile görüştük. İki numara verilecek ve bütün acil aramalar o numaralara yapılacak. Bunların ikisi de kullanımda. Birisi 112 ve diğeri de 155. Oralar, acil afet durumuyla irtibatlanacak.
Enkazdan ilk görüntüler - (VİDEO)
Peres'ten Gül'e: Çok üzgünüz
DEPREMİN ardından dünyadan başsağlığı, geçmiş olsun mesajları ve yardım teklifleri yağdı. İsrail, Yunanistan, İran, KKTC, Azerbaycan, Pakistan, Rusya, Polonya, İngiltere, Bulgaristan, Gürcistan, Çin, Japonya, Macaristan, İsviçre, Almanya ve ABD Türkiye'ye ilk etapta yardım teklifinde bulunan ülkeler oldu. Dışişleri Bakanlığı'nda kriz masası kurulurken, yardım teklifleri şimdilik sadece not edildi. İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ü arayarak üzüntülerini bildirdi. Türkiye, geçen yıl krize rağmen Carmel Ormanları'nda çıkan yangın sonrasında İsrail'e yangın söndürme uçağı göndermişti. Bu arada dünya medyası da Van depremini flash haber olarak diyirdu.
CHP bugün Van'da
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, bugün 7.2 büyüklüğünde depremin meydana geldiği Van'a gidecek. CHP Basın Birimi'nden yapılan açıklamaya göre Kılıçdaroğlu, depremden etkilenen başta Van olmak üzere tüm illerdeki vatandaşlara geçmiş olsun, yaralılara ise acil şifalar dileğinde bulundu. Açıklamada, Kılıçdaroğlu'nun incelemelerde bulunmak ve depremin zararlarını yerinde görmek için yarın Van'a gideceği kaydedildi. Kılıçdaroğlu'nun daha önceden belirlenen yarınki Muş programına da katılacağı bildirildi.
