Türkan YILMAZER
turkan.yilmazer@aksam.com.tr
Bir prenses gibi yetiştirilen, Avusturya Ticaret Lisesi'nin ardından İsviçre'de 'prensesler'in eğitim aldığı Leydilik Okulu'nda tahsil yapan Ebru Uygun, eğitimini tamamlayıp Türkiye'ye geldiğinde kafasında bir tek şey vardı: Türkiye'de ihtiyacı olan çocuklar için bir şeyler yapmak. TOÇEV yani Tuvana Okuma İstekli Çocuk Eğitim Vakfı, işte onun herkesin mutlu olmasının savaşını vermesiyle kuruldu...
Bir çocuğun nasıl diş fırçalayacağını öğretmekten iyi beslenmelerine, çocuk parklarında oynayabilmesinden daha iyi okumasına yardımcı olmaya kadar birçok proje TOÇEV ile hayat buldu... Vakıf, 1994 yılının Aralık ayından beri Türkiye'nin dört bir yanında yaşayan 3 milyonu aşkın okuma istekli çocuğun ve ailelerinin dünyasında umuda yer açtı.
Tüm bu başarının arkasında ise henüz 23 yaşında genç bir kızken kariyerini bir sivil toplum örgütü kurmak olarak planlayan Ebru Uygun var. Ancak kolay olmadı hiçbir şey... Bir yandan hastalıklarla boğuşurken, bir yandan da içindeki sevgiyi başkalarıyla paylaşabilmek için düştü yollara...
Genç kadın, bir yandan Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF) hastalığıyla mücadele ederken, bir yandan da Türkiye'de neredeyse dolaşılmadık tek karış toprak bırakmadan okumak isteyen ama buna ulaşamayan çocuklara ulaşmaya çalıştı. Başlangıçta neredeyse tek başına başladığı yolculukta şimdi birçok kişi ve kurumla omuz omuza çalışıyor. Yüzlerce gönüllü, onlarca firmayla çocukların yanında yer alıyor.
Belki de hastalığı tetikledi böylesine bir organizasyona liderlik yapmasını... Uygun, bazen yürütmeyen, konuşturmayan bu hastalıkla mücadele ederken ailesinden aldığı sevgiyi başkalarına vermeyi bir görev bildiğini de anlatıyor. Üstelik de Ansel ve Aksel adlı iki güzel evladını da yetiştirirken... Uygun hem kendi, hem de Türkiye'deki birçok çocuğun hayallerini gerçekleştirmelerine yardımcı olduğunu şöyle anlatıyor..
- Sevgi dolu bir ortamda büyümek, onu paylaşmayı da mı getiriyor?
Hastalık ile boğuşarak geçti gençliğim inanılmaz bir sevgi aldım ben. O kadar sevgi verdi ki ailem bana ben bunu çıkarmak, başkalarına vermek zorundaydım. Herkes hak etmeli, herkes aynı şeyi almalı. Herkesin mutlu olabilmesi savaşıydı benimkisi galiba. Şimdi geriye gittiğimde onu arıyorum galiba işte çocuk mutlu olmalı, yaşlı teyze mutlu olmalı. Ben böyle mutlu olduğum için herkesin mutlu olmasını istedim.
- Çok genç yaşta böyle bir şeye başlamak için cesaret de gerekliydi sanırım.
Bu vakfı kurmak için çok büyük bir savaş verdim. Çok zor bir süreçti çok inişleri çıkışları olan meşakkatli bir yoldu. Hatta geçen anneme espri yapıyordum. Hala hastalığım devam ettiği için annem üzülüyor... Merak etme diyorum, beni almaz yukarıdaki, daha çok işim var. Çünkü bir şey için dünyada olduğuma, yaşadığıma inanıyorum. Yapacaklarım da bitmedi zaten, daha başımdayım.
- Yorulmuyor musunuz?
Hem duygusal hem de bedensel olarak yoruluyorum ama benim hayatım bu. TOÇEV'i idare etmek için her yönden algılarınızın açık olması lazım. Finans açısından pazarlama yeteneğiniz olması lazım. İşletme, insan ilişkileriniz konuşma yeteneğiniz olması lazım. Her dakika bir şey istiyorlar. Çok bilgi birikiminiz olması lazım: Çok okuyorum. Çünkü bir
eğitim vakfı başkanı olunca herkes her şeyi bekliyor sizden.
- Nerelere dikkat ediyorsunuz?
Biz siyaset üstüyüz, hiçbir etnik gruba dahil olmamalıyız. Halka mal olmalıyız. Çünkü halkın problemini halkla birlikte çözmeye gidiyoruz. Ben devletle çalışırım, işim gereği Milli Eğitim Bakanlığı ile çalışırım ama ben bakanlıkla çalışırım bir partiyle çalışmam. Siyasetin karşısında ya da yanında duramam. Ben halkın tarafındayım. Olanla olmayan arasında. Bilgisi olan, bilgisi olmayan birleştiriyoruz. Çünkü A plusta olanların da ne olduğunu bilmesi gerekiyor. Niye Güneydoğu'ya gitmiyoruz, gitmelisin senin toprakların burası. Vakıfların böyle bir misyon üstlenmesi gerekiyor.
Önce projeyi hayal ediyorum sonra hayata geçiriyorum
- Dünyada vakıf anlayışı nasıl?
Gençlerin üzerinde, özellikle de ABD'de... Çünkü orada bu sektör haline geldi. Ben Türkiye'de bunu sektör haline getirmek istiyorum. Bu misyonu götürüyorum. Ek iş olmak zorunda değil. Burada çalışanların tek işi bu ve çok ciddi paralar kazanıyorlar.
- Siz hizmet mi satıyorsunuz?
Bir hayal kuruyorsunuz ve hayali satıyorsunuz ama ben o hayali yaşıyorum: Ben projeleri hayal ediyorum, onu kağıda dökmeden yaşıyorum ben o projeyi. Onu hissetmesen o proje olmadı bugüne kadar. Allah bana bunu vermiş. Örneğin çocuk parkı. 2002'de Güneydoğu'ya gittiğimde tek bir çocuk parkı yoktu. Böyle bir şey olabilir mi? Çocuğa park yok yani düşünebiliyor musunuz böyle bir şeyi. Mümkün olduğunca çocuk parkı yapmaya başladık. Show TV ile yürüttüğümüz Yaşasın Okulumuz'u ona entegre ettim mesela. Şimdi köylerde, okulların hepsinde çocuk parkı var.
- Aynı çocuklara farklı projelerle gidiyor musunuz?
Gidiyoruz tabii canım. Çok da eğlenceli oluyor.
Geçen gün bir öğretmen, o kadar uzaklardayız ki bizi düşünüp bizimle birlikte bu savaşı vermeniz bizi inanılmaz motive ediyor, diye çok güzel bir mail atmış bize. İşte bir şey değişirse her şey değişir projesi çerçevesinde. Çocuk diyor ki bir şey değişirse çok şey değişecek.
- Çocuk anlamış aslında
Tabii ki çocuklar da öğreniyor çünkü çocuğun göremediği şeyi yapıyoruz. Paketler isimlerine gidiyor. Bu onlara saygıdan aslında. Çocuk bir birey. Bu yapılmamış bir şey anne baba da yapmaz mesela. İlk başta çocuğa saygı duy ki çocuk da başkasına saygı duymayı öğrensin. Bu enerji birçok güzel şeye yol açıyor. Bugün ilk ulaştığımız çocuklardan doktor olanları var, görüşüyoruz. Bir keresinde de babamın fabrikasında arkadamdan biri sesleniyor, 'Ebru abla, Ebru abla' diye... Bir baktım okuttuğumuz ilk çocuklardan biri... Muhasebe bölümüne girmiş ama fabrikanın babama ait olduğunu bilmiyor. Önce sponsor bulmaya geldim dedim, sonra babamın olduğunu söyledim. Ağladık karşılıklı.
Her şey açık ve şeffaf olmalı
- Bir vakfın başkanlığını yürütmek nasıl vizyon gerektiriyor?
Algılarınız çok açık, kontrol mekanizmanız yüksek olmalı. Çok iyi gözlemler yapmalısınız çünkü geri dönüşü yok, hissetmelisiniz. Bu bir hobi değil. Farklı bir meslek dalı. Bir şeyi değiştiriyorsunuz. Yardım kuruluşları vardır, o ayrı bir şey. Boş zamanları değerlendirmek... Ama bizim gibi kurumlar, sivil toplum kuruluşu olan ya da olmayan adaylar, bir şeyleri değiştirebilen, ses getirebilen ve farkındalık yaratabilendir. Gözlemlerinizin çok kuvvetli olması gerekiyor. Çok yalnız gezerim mesela. Örneğin, Sultanahmet'te çay içer etrafı seyrederim. Ne yapıyorlar, bir insanın neye ihtiyacı olur? İleride mutlaka işime yarar bu gözlem.
- O zaman başkanlar hep sahada olmalı...
Kesinlikle... Sahaya çıkmayan hiçbir başkan, başkan olamaz. Siyasetçi için de böyle. Eskiden padişahlar kılık değiştirip dolaşırlarmış halkın arasında. İşte biz İstanbul'dan geldik değil mesele. Sen buradaki kültürü birdenbire ona taşıyamazsın ki. Sen o insanları tanıyacaksın, özümseyeceksin ve onları daha iyi şartlarda nasıl yaşayabilirler onu göstereceksin: İşte biz oraya okul götürüyoruz, park götürüyoruz, basketbol sahaları götürüyoruz, diş fırçalama mesela ondan sonra ne oluyor yavaş yavaş kavramaya başlıyor. Hayat bunlardan ibaret değilmiş diyor. O da olsun ama oraya gidip sadece bir tane kıyafet vermek değildir hadise. Esasında biz vakıfçılık konusunda ABD'den daha eskiyiz. Bizim kültürümüzden, dinimizden gelen bir şey yardım etme.... Muhtaca yardım et, denilmiş.
- En önem verdiğiniz ilkeniz nedir?
Şeffaf olmak gerekiyor. İlkelerimiz açık olmak, yaptığınız iş doğrultusunda yardım eden kişiye açık oynamayı bileceksiniz. Her şey açık. 50 milyon verene de 5 milyon verene de raporlar gidiyor, o çocuğa neler yapılmış para nerelere kullanılmış ne yapılmış ne edilmiş ve onun karşılığında o çocukta ne gibi değişim olmuş ama aynı şekilde o çocuğa da gidiyor: Okuttuğumuz çocuk yıllık faaliyet belgesi alıyor. Ben ekimde ne yapacağım, kasım da nereye gideceğim. Yapana da yaptırana da karşılıklı.
TOÇEV
Adres:
Nispetiye Mah. Aytar Cad.
Duru Apt. No:12 Daire:10 1.Levent / İstanbul
Telefon: 0 212 280 25 11/21
Fax: 0 212 280 60 59
E-mail: tocev@tocev.org.tr
www.tocev.org.tr
