Bakan Şimşek, Nasıl Bir Ekonomi Gazetesi tarafından İstanbul'da düzenlenen "Ekonominin Ufuk Turu 2026" başlıklı zirvede yaptığı konuşmada, bir süredir uyguladıkları dezenflasyon programında gelinen noktaya ilişkin bilgi paylaştı.
Küresel ekonomide yaşanan belirsizliklerin artık yeni normale döndüğünü, jeopolitik gerginliklerin ve çatışmaların oldukça yaygın hale geldiğini dile getiren Şimşek, dönüştürücü, yıkıcı ve yapay zeka gibi otonom sistemler ile insansı robotların yakında yeni normal olacağını söyledi.
Şimşek, bu gelişmelerin tüm sektörleri ve iş alanlarını etkileyeceğine dikkati çekerek, ticarette ciddi sınamalarla karşı karşıya bulunduklarını, korumacılığın tarihi rekor düzeyde olduğunu anlattı.
Dünyanın dört bir tarafında gerilimlerin ve sıcak çatışmaların sürdüğünü, bunların her geçen gün arttığını ifade eden Şimşek, 20-25 yıl önce yıllık 1-1,5 trilyon dolar olan küresel savunma harcamalarının bugün 3 trilyon dolara çıktığını, 2035'te ise yıllık 6,6 trilyon dolara ulaşmasının tahmin edildiğini bildirdi.
Geçmişte Sanayi Devrimi diye nitelendirilebilecek gelişmelerin ne kadar sürede gerçekleştiğini anlatan Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bundan önceki sanayi devrimleri veya yıkıcı-dönüştürücü dönemler, genelde en az 40 yıl almış fakat yapay zeka ve bununla ilişkili dönüştürücü-yıkıcı teknolojiler, 20 yıldan daha az süre içerisinde sonuç doğuracak. Çok hızlı bir şekilde hemen hemen bütün alanları etkileyecek ve önceki yıkıcı, dönüştürücü teknolojilere oranla belki 10 kat, belki 100 kat daha hızlı bir şekilde, daha büyük oranda etkileyebilecek."
Şimşek, yapay zeka nedeniyle işten çıkarmalara değinerek, konfeksiyondan liman işletmelerine kadar akla gelebilecek tüm alanlarda insanların olmadığı fabrikaların artık yaygınlaşmaya başladığını anlattı.
- "BAZI KIRILMALARI UYGULANAN PROGRAMA YÜKLEMEK KOLAYCILIK OLUR"
Bakan Şimşek, 55 ülkede 22 sektörü temsilen 1000 işletmenin üst yöneticisi (CEO) ile yapılan araştırmayla ilgili bilgi vererek, "(Gelecek 5 yılda iş dünyasını dönüştüren teknolojiler konusunda) Yapay zeka ile bilgi işleme teknolojileri yüzde 86 ile ilk sırada, robotlar-otonom sistemler yüzde 58 ile ikinci sırada. Enerji üretimi, depolama gibi teknolojiler şeklinde sıralama gidiyor." diye konuştu.
İş dünyasının temsilcilerinin sahada yoğun rekabeti görmeye başladığını dile getiren Şimşek, "Bazı kırılmaları hissediyorsunuz, görüyorsunuz. Bunun büyük bir kısmını uygulanmakta olan programa yüklemek kolaycılık olur yani çok basit olur ama size yardımcı olsa yine sorun değil. Konjonktürel konularla, açıklamalarla durum değerlendirmesi yaparsak hem kendinize hem de aslında programa haksızlık yapmış olursunuz." ifadelerini kullandı.
Şimşek, Türkiye'nin jeopolitik ve jeoekonomik kırılmalar ile ticarette korumacılığa nispeten daha hazırlıklı ülkeler arasında yer aldığını çünkü ihracatının 3'te 2'ye yakınının serbest ticaret anlaşması olan ülkelere yapıldığını, yüzde 80-85'inin de o serbest ticaret anlaşmalarının bulunduğu ülkelerin yanı sıra yakın coğrafyadaki özel ilişkiler kurdukları Orta Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Balkanlar'a gittiğini anlattı.
Türkiye'nin bulunduğu ulaşım akslarının ve Orta Koridor'un önemini vurgulayan Şimşek, Kalkınma Yolu Projesi ile bağlantısallık alanında yeni yatırımlar yaptıklarını, yeni nesil ticaret anlaşmaları üzerinde çalıştıklarını söyledi.
Şimşek, "Şu anda en kritik gündem maddelerimizden bir tanesi kamu alımları, hizmetler ve tarımı da içerecek yeni nesil ticaret anlaşmaları." dedi.
- "SAVUNMA SANAYİSİ, TÜRK SANAYİSİNDE HİBRİT İNOVASYON MODELİNİN TEMELİ OLACAK"
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye'nin büyüme ve sermayenin nerede olduğu konusunda çalışması gerektiğini belirterek, sermaye sahibi ülkelere "Gelin, sizinle üçüncü ülkelerde iş yapalım" yaklaşımıyla gidilmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye'nin ana ticaret koridorlarının merkezinde olduğuna dikkati çeken Şimşek, ülkenin hizmet ihracatındaki başarılı uygulamalara ve elde ettiği gelire değindi.
Şimşek, geçen yıl hizmet ticaretinde 63,5 milyar dolar fazla verdiklerini kaydederek, hizmetler alanına dahil olan turizm, sağlık ve eğitim gibi sektörlerde elde edilen başarıları anlattı.
Hizmet sektörüne ellerinden gelen tüm destek ve teşvikleri vermeye devam edeceklerini vurgulayan Şimşek, Türkiye'de eğitim gören öğrenci sayısının 380 bine ulaştığını, 3-5 yıl içinde bu sayıyı 500 bine çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.
Türkiye'nin küresel inşaat sektöründe güçlü konumda olduğunu dile getiren Şimşek, bu alanda çevre ülkelerde büyük iş imkanlarının bulunduğunu, İstanbul'un da bir başka hizmet kalemi olan video oyunlarında dünyanın en önemli üslerinden birisi haline geldiğini vurguladı.
Şimşek, Türkiye'nin savunma sanayisinde elde ettiği başarılara ilişkin detaylar paylaşarak, 1990'lı yıllarda dünyanın en büyük ithalatçısı Türkiye'nin 2025 itibarıyla henüz kesin rakamlar açıklanmasa da dünyanın en büyük 10 ihracatçısı arasına girmiş olabileceğini söyledi.
Şu anda savunma sanayisi alanında 1400 ürünün geliştirme aşamasında olduğunu ifade eden Şimşek, "Savunma sanayisi, Türk sanayisinde hibrit inovasyon modelinin temeli olacak, temel taşı olacak." dedi.
- "SİZ İSTEMESENİZ DE BİZ, SANAYİDE DÖNÜŞÜMÜ GÖRÜYORUZ"
Bakan Şimşek, fiber kapasite, internet, uzay hizmetleri, veri merkezleri ve yapay zeka gibi alanlarda yapılan yatırımlara işaret ederek, gelecek 5 yılda iş dünyasını değiştirecek teknolojileri ıskalama veya görmezlikten gelme lükslerinin bulunmadığını söyledi.
Şimşek, "Reel sektörün şu anda harıl harıl bakması gereken en temel başlıklardan bir tanesi de 'Yapay zekayı kullanarak rekabet gücümüzü, verimliliğimizi nasıl artıracağız?" diye sordu.
Türkiye'nin beşeri sermaye konusunda sıkıntısının olmadığını, bunu uluslararası çalışmaların da söylediğini dile getiren Şimşek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Burada dönüp dolaşıp her şey kaynak noktasına geliyor. 90 milyar doları deprem bölgesinin yeniden ihya ve inşasına harcayıp da bütçe açığını milli gelire oran olarak yüzde 3'ün altına çekecek fazla ülke ben bilmiyorum. Geçen sene gelişmekte olan ülkelerde ortalama bütçe açığının milli gelire oranı yüzde 6,3, bu oran Türkiye'de yüzde 2,9. Bir taraftan bizim kamu maliyesi, kamu bütçesini iyileştiriyoruz. Niye? Tam da bu hazırlıkları tamamlamak için. Çünkü savunma sanayisine, bu teknolojilerin gelişmesine, sanayide dönüşüme daha çok kaynak ayıracağız. Siz istemeseniz de biz, sanayide dönüşümü görüyoruz. Bu, bir ihtiyaç, zorunluluk çünkü etrafımız durmuyor, dünya yerinde saymıyor."
- "ENERJİ EMTİA FİYATLARINDA DÜŞÜŞ BEKLENMESİ TÜRKİYE'NİN LEHİNE"
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye'nin hem kamu hem özel sektör hem de hane halkı borçluluğundaki düşük oranlara ilişkin detaylar paylaştı.
Küresel ekonominin tüm bu gelişmelere rağmen geçen sene epey direnç gösterdiğini, bu sene de dirençli olmasının tahmin edildiğini, ticaret ortaklarında hafif kıpırdanma olduğunu, AB'nin kendisini toparlamaya başladığını anlatan Şimşek, avro/dolar paritesinin yükseldiğini ve bir süre daha yüksek kalmaya devam edeceğini, bunun ihracatçılar için önemli olduğunu, enerji fiyatlarının ise uluslararası kuruluşlar tarafından uzun vadede reel ve nominal olarak düşmesinin beklendiğini söyledi.
- "SON 50 AYIN EN DÜŞÜK ENFLASYONUYLA KARŞI KARŞIYAYSAK BU, BİR İLERLEMEDİR"
Bakan Şimşek, uyguladıkları programın ilk aşaması sayesinde risklerin hepsini yönettiklerini, kural bazlı piyasa ekonomisine geçtiklerini, enflasyonun kontrolden çıkmasını önlediklerini, cari açığın ödemeler dengesi sorununa dönüşmesini engellediklerini, deprem harcamalarını yapmalarına rağmen bütçe açığını kontrol altında tuttuklarını anlattı.
Bir taraftan rezerv birikimi yaparken diğer yandan koşullu yükümlülükleri azaltmaya başladıklarını dile getiren Şimşek, programın ikinci aşamasında dezenflasyonun başladığını, mali disiplinin tesisini yaptıklarını, Kur Korumalı Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarından (KKM) çıkışı başarıyla yönettiklerini, 2025'te çoklu simültane şoklar yaşamalarına rağmen programın sonuç üretmeye devam ettiğini belirtti.
Şimşek, şu anda üçüncü evrede olduklarını dile getirerek, şunları kaydetti:
"İş yaparken, bütçe yaparken, planlama yaparken artık enflasyonun daha az hissedileceği, belirsizliklerin azaldığı, fiyat istikrarına doğru artık yolculuğun son evresi yani enflasyonun tek haneye indirilmesi. Kazanımların pekiştirilmesi tabii ki önemli. Burada bütçe açığının milli gelire oran olarak yüzde 3'ün altına tutulması, orta vadede cari açığın milli gelire oranının yüzde 1'in altına düşürülmesi, verimlilik ve rekabet gücü odaklı reformlarla reel sektörün dönüşümü."
Şimşek, geçen yıl kuraklık, zirai don, ABD'nin tarife uygulamaları gibi olumsuz gelişmelere rağmen enflasyonun düştüğünü belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Enflasyon, 2022 Ekim'de zirveyi yüzde 85 ile bulmadı mı? Yılı yüzde 64-65 civarında tamamlamadık mı? Bugün yüzde 31 civarıyız. Hedefler iddialı, bunlar hep konuşulacak. Hedef aralığımız yüzde 15-21, Merkez Bankamızın belirlediği. Piyasa nerede görüyor? 12 ay sonrasını yüzde 21-22'de görüyor. Bu, bir ilerlemedir. Biz mükemmeliyetçi değiliz, mükemmeliyetçiliğin ilerlemeye bir engel olmasını da istemiyoruz. İlerleme var, sonuç var, başarı var. Şu anda son 50 ayın en düşük enflasyonuyla karşı karşıyaysak bu, bir ilerlemedir."
- "SICAK PARAYA KARŞI İLK DEFA BU HÜKÜMET TEDBİR ALDI, BİLİYOR MUSUNUZ?"
Bakan Şimşek, "2026'da enflasyon niye düşsün?" diye sorulabileceğini belirterek, sözlerine şöyle devam etti:
"Çünkü para, maliye ve gelirler politikası destekleyici olmaya devam ediyor. Çünkü biz, hedeflenen enflasyonla uyumlu yönetilen, yönlendirilen yani kamunun belirlediği, etkilediği fiyatlamaları yapıyoruz ama en önemlisi hani diyorlar ya 'Para politikasıyla bir yere varamazsınız'. Varılacağını kim söyledi ben anlamıyorum. 'Bugüne kadar para politikasıyla biz, sihirli bir şekilde bütün sorunları çözeriz.' diyen oldu mu? Bunu söyleyen mi oldu? Nereden çıkarıyorsunuz? Biz, tam aksine entegre, çok boyutlu, birbiriyle tutarlı olan bir program uyguluyoruz. Önce 'Program yok.' denildi, sonra 'Bu program var ama başarılı olmaz.' denildi. Sonra 'Bu program sıcak paraya dayanıyor.' denildi. Sıcak paraya karşı ilk defa bu hükümet tedbir aldı, biliyor musunuz? Haberiniz var mı? Sıcak para girişini sınırlamak için fiilen vergimsi bir adım attık yani o kanaldan gelen kısa vadeli fonlara karşılık oranlarını artırdık. Bir sonraki bahane ne olacak bilmiyorum ama ortada bir program var ve bu program sonuç üretiyor. Üretmeye de devam edecek."
Şimşek, hizmet enflasyonunun yüzde 91'den yüzde 40'lara düştüğünü ve düşmeye devam edeceğini, mal enflasyonunun yüzde 56'lardan yüzde 25-26'ya kadar gerilediğini, temel mal enflasyonunun yüzde 17,5'e kadar indiğini, tüm enflasyon göstergelerinde iyileşme yaşandığını anlattı.
Eğitimde kural bazlı fiyatlamaya gidildiğini dile getiren ve kira artışlarında yüzde 25'lik sınırın etkilerinin eskisi kadar hissedilmediğini anlatan Şimşek, hizmet enflasyonunda gecikmeli de olsa düşüşün devam edeceğini söyledi.
Yapı ruhsatı alınan daire sayısının 1,1 milyonu aştığını dile getiren Şimşek, sözlerine şöyle devam etti:
"Yakın dönemde görülmemiş çok hızlı bir konut arzı geliyor. Konut birim fiyatlarındaki artış 2023'te zirveyi buluyor, şimdi ise yüzde 26'ya geliyor. Yeni kiracı endeksi Türkiye'de yüzde 34'e düştü. Ankara, İstanbul'da yüzde 37'ye, Hatay ve Kahramanmaraş gibi deprem bölgesi olan illerimizde yüzde 20'nin altına düştü. Dolayısıyla '(Hizmet enflasyonunda) katılık var.' diyenler bunu görmüyorlar. Çünkü bu detayları ya bilmiyorlar ya da analiz etmiyorlar. Dolayısıyla bu enflasyon düşmeye devam edecek. İlk defa uzun süredir ev sahipliği oranı Türkiye'de artmaya başladı. Henüz deprem bölgesinin tapuları verilmedi. O sisteme girerse zaten çok hızlı bir şekilde artacak. Kira ödeyenlerin oranı da düşmeye başladı. Zaten arzuladığımız trend bu değil mi?"
Şimşek, burada duramayacaklarını, 750 bin sosyal konutun inşasının başladığını kaydederek, "Dolayısıyla kira enflasyonunu para politikasıyla çözemeyiz. Bakın ben itiraf ediyorum. Neyle çözeceğiz? Konut arzıyla çözeceğiz. Gördüğünüz gibi sadece para politikası üzerinden yürüyen bir program yok. Olsa biz bütçeden bu kadar büyük yüklü sosyal konut seferberliğini destekler miydik?" diye konuştu.
- "(OCAK VE ŞUBAT ENFLASYONUNU) ÖNÜMÜZDEKİ AYLARDA TELAFİ EDECEĞİZ"
Bakan Şimşek, ocakta gıda enflasyonundaki artıştan bahsederek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Şubatta da maalesef ramazan ayı nedeniyle fiyat artışları görüyoruz. Bütün dünya bayramlarda, özel günlerde, özel dönemlerde fiyatları indirirken Türkiye'de fiyatlar artıyor. Bu da ilginç bir şey tabii. Gerçekten üzerinde düşünülmesi gereken bir konu. Geçen yıl ramazan marta denk geldiği için bu sene hem ocakta başladılar hem de şubatta da devam ettiler gibi görünüyor. Ama bunlar önemli değil. Niye biliyor musunuz? Çünkü önümüzdeki aylarda bunu telafi edeceğiz."
Şimşek, ocak ve şubattaki yüksek yağış seviyelerinin gıda ve tarımda bereketli bir yıla vesile olacağını belirterek, "Dolayısıyla ocakta, şubatta aylık enflasyon gıda kaynaklı yüksek seyretti diye dezenflasyon durdu, program artık çalışmıyor hikayeleri üreten arkadaşlara başarılar diliyorum. Çünkü 3-5 ay sonra farklı bir resmi göreceğimize inanıyoruz." dedi.
Arazi toplulaştırma, tarla içi sulama, örtü altı ve dikey üretim, depolama, soğuk zincir altyapısı, üretici kooperatifleri, hal reformu ve su reformu gibi alanlarda yatırımlara ve planlamalara devam edeceklerini dile getiren Şimşek, dezenflasyonla birlikte gelir dağılımında iyileşme başladığını söyledi.
- "KAYIT DIŞI EKONOMİYLE MÜCADELEDE CİDDİ SONUÇ ALIYORUZ"
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, bütçe açığını yüzde 2,9'a düşürdüklerini, kamu tasarrufunda iyileşme yaşandığını, dolaylı vergilerin toplam vergilerin içindeki payının uzun süre sonra ilk kez düştüğünü, programın bütün boyutlarıyla çok net sonuç verdiğini anlattı.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede ciddi sonuç aldıklarını dile getiren Şimşek, denetimleri artırdıklarını belirterek, beyanname sayısında yaşanan artıştan bahsetti.
Şimşek, Osmanlı'dan bu yana Türkiye'nin yumuşak karnının dış açık olduğunu ifade ederek, şu bilgileri verdi:
"Bunu köklü bir şekilde çözmek yapısal dönüşüm gerektiriyor. Biz bu yapısal dönüşümü yapıyoruz şu anda. Cari açığın milli gelire oranı program öncesi yüzde 5,5 civarıydı. Mayıs 2023'te o civarlardaydı. Biz yılı yüzde 3,6 ile kapattık. Büyük oranda da altın. Geçen sene değil, bir önceki sene cari fazla verdik. Nasıl? Altın hariç cari fazla verdik. Şimdi 2025 yılında bütün bu çalkantılara, Çin'in ihracatının rota değişikliğine, ticaretteki parçalanmalara rağmen cari açığın milli gelir oranı yüzde 1,6, altını çıkarırsanız yüzde 0,3. Altın bir sermaye ve tasarruf aracıysa, portföy unsuruysa cari açık artık bırakın yönetilebilirliği, sıfıra yakın bir düzeye inmiş durumda. Bazı tahminlere göre Türkiye'nin 600-700 milyar dolar civarında sistem dışı altını var. Bunun yarısı bilançoya yansısa Türkiye yatırım yapılabilir kredi statüsüne geçecek."
- "TÜRKİYE, RİSK PRİMİNDEKİ DÜŞÜŞTE BENZER ÜLKELERİN ÇOK İLERİSİNDE"
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye'nin finansman ihtiyacındaki düşüşten bahsederek, Merkez Bankasının rezervlerinin 200 milyar doların üzerine çıktığını, net rezervlerin eksi 61 milyar dolardan 76 milyar dolara yükseldiğini, bilançoyu 280 milyar dolar iyileştirdiklerini söyledi.
Türkiye'nin tahvil faizlerindeki ve 5 yıllık kredi risk primindeki (CDS) düşüşlere işaret eden Şimşek, Türkiye'nin bu alandaki ilerlemesinin benzer ülkelerin çok ilerisinde olduğunu vurguladı.
Şimşek, Türkiye'nin büyümesinin bu zorlu süreçte dirençli kaldığını, ülkenin kredi notunun artmaya devam ettiğini kaydederek, kredi derecelendirme kuruluşu Rating and Investment Information (R&I) kuruluşunun 8 yıl sonra ilk kez artırdığını, Türkiye'nin yabancı para cinsinden uzun vadeli kredi notunu "BB-" seviyesinden "BB"ye yükselttiğini bildirdi.
- "KREDİ GENİŞLEMESİNİN ÜLKE BÜYÜMESİNİN 3-4 KAT ÜZERİNDE"
Bakan Şimşek, Türkiye'de kredi genişlemesinin ülke büyümesinin 3-4 kat üzerinde olduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Büyümemiz yüzde 3-4 civarıysa yüzde 10-11 civarı bir reel kredi artışı var. 2024'te bir ciddi daralma var evet ama 2025'ten itibaren oradan çıkış var. Peki, doğru alanlara kredi gidiyor mu? KOBİ kredilerinin toplam krediler içerisindeki payı yüzde 24,6'dan yüzde 27'ye çıkmış. 'Efendim KOBİ'ler krediye erişemiyor.' İyi de nasıl oluyor bu rakam o zaman? Peki, ihracat kredileri artmış mı? Toplam krediler içerisindeki payı ikiye katlanmış. Yatırım kredilerinin toplam kredilerdeki oranı 7,8'den yüzde 8,4'e çıkmış. Rakamlar sizi desteklemiyor."
Şimşek, "Merkez Bankası faizi indiriyor ama bankalar bunu yansıtmıyor." şeklindeki eleştirilere ilişkin, "Bu doğru değil. Birebir yansıtıyorlar. Bazen erken, bazen geç." dedi.
Bakan Şimşek, 2003-2022 döneminde 100 lira borç ödeyip 96 lira borçlandıklarını, 2023-2025 döneminde deprem harcamaları ve EYT'nin finansmanı nedeniyle 100 lira borç ödeyip 136 lira borç aldıklarını, özel sektöre fazla kaynak kalmadığını söyledi.
- "KREDİLERİN YÜZDE 51'İ HİÇBİR SINIRLAMAYA TABİ DEĞİL"
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, şimdi yeni bir döneme girdiklerinin altını çizerek, sözlerine şöyle devam etti:
"Bundan sonra sürekli bir şekilde biz roll over rasyosunu yüzde 100'ün altında tutmaya çalışacağız. Bu senenin ilk çeyreğinde 100 lira borç ödeyip 80 lira borç alıyoruz. Bu, 'bankalarda daha çok kaynak' demek. Şimdi, 'Bankalarda kaynak olsa da makro ihtiyati tedbirler ve kredi büyüme sınırları nedeniyle bize gelmiyor.' diyebilirsiniz. O da doğru değil. Bakın kredilerin yüzde 51'i hiçbir sınırlamaya tabi değildir. Çünkü biz doğru alanlarda kredi kullanmanızı istiyoruz. Yatırım yapmak isteyene, ihracata, tarım kredilerine, esnaf kredilerine, deprem bölgesi kredilerine sınırlamamız yok. Dolayısıyla çoğu zaman bilgiye dayalı olmayan değerlendirmeleri görüyoruz."
Şimşek, önceliklendirdikleri ve doğru alanlarda kredinin bol olduğunu kaydederek, 962 bin çiftçiye 660 milyar liranın üzerinde kredi kullandırdıklarını, bunların faizinin ortalama yüzde 70'ini Hazine'nin karşıladığını, tarımı kamu bütçesinden güçlü şekilde desteklediklerini anlattı.
Tarıma, ihracata, esnafa, yatırıma yönelik kredilerde yaşanan artışa ilişkin rakamlar paylaşan Şimşek, HIT-30 Yüksek Teknoloji Teşvik Programı gibi yüksek teknolojiye yönelik yatırımlara verilen desteklerden bahsetti.
Şimşek, finansmana erişim konusunun her tarafta konuşulduğunu belirterek, "Finansmana erişim konusunda hiçbir dönemde olmadığı kadar, piyasayı bozmadan devlet olarak elini taşını altına koyma anlamında hiçbir dönemi göremezsiniz. Hiçbir dönemde ihracatçı piyasa faizinin yarısına, çiftçiye yüzde 30'una, yatırımcıya piyasa faizinin 3'te birine, esnafa piyasa faizinin yüzde 50'sine kadar büyük miktarlarda ve bu kadar çok fırsat sunulduğunu bana zor, gösteremezsiniz." diye konuştu.
Reel sektöre sunulan destek ve teşviklerden bahseden Şimşek, konkordato talep eden firmaların payının kredilerdeki yüzde 1,5, istihdamda yüzde 0,84, ihracatta yüzde 1 civarı, ciroda yüzde 1,2 civarında olduğunu, konkordato talep eden şirketlerin raporların bir kısmının gerçeği yansıtmadığını gördüklerini, o firmalar hakkında da gerekli yasal süreçleri başlattıklarını anlattı.
Takipteki ticari kredilerin uzun vadeli ortalamaların altında olduğunu, karşılıklı çeklerin ise bu ortalamaların paralelinde gerçekleştiğini dile getiren Şimşek, iş gücü maliyetlerinde Türkiye'nin kendisine benzer ülkelere göre dezavantajlı bir noktaya geldiğine ilişkin eleştirilerin doğru olduğunu ancak Avrupa'nın en düşük elektrik ve doğal gaz fiyatına sahip olan ülkeleri arasında yer aldıklarını söyledi.
- "BU PROGRAM OLMASA VE BÖLGEMİZDE BİR SAVAŞ ÇIKSA NASIL TEPKİ VERİRDİNİZ? BU SABAH GELMİŞSİNİZ BENİ DİNLİYORSUNUZ"
Bakan Şimşek, Türkiye'nin AR-GE harcamalarının hala istenilen seviyelerde olmadığını belirterek, bu konuda devletin güçlü bir destek verdiğini, yapay zeka okuryazarlığının artırılması gerektiğini vurguladı.
Lojistik ve demir yolunda yapılan yatırımlardan bahseden Şimşek, talep fazlasının aşırı yüksek olması nedeniyle Çin'in ihracat odaklı büyümede ısrarcı olduğunu, bu durumun dünyanın problemi olduğunu anlattı.
Şimşek, bu konuda tedbir aldıklarını ve dünyanın yeni normalini ihmal edemeyeceklerini belirterek, "Her ne kadar biz kural bazlı ticareti tercih ediyor olsak da dünyanın yeni normallerini ihmal etmeyeceğiz, edemeyiz. Dolayısıyla bütün sorunları programla ilişkilendirmek kolaycılık olur. Bakın Çin, ABD tedbir aldı. Rota değişimine gitti, Türkiye de bundan etkileniyor ama sadece Türkiye mi? Bakın Afrika, Asya, Avrupa Birliği, etkilenmeyen bir yer yok." şeklinde konuştu.
Küresel koşulların kısa vadede Türkiye'nin lehine olduğunun altını çizen Şimşek, şu açıklamalarda bulundu:
"Finansal koşullar, ticaret ortaklarındaki büyüme, emtia fiyatları, küresel yapısal kırılganlıklara karşı stratejik fırsatlar görüyoruz. Biz fırsat görüyoruz, siz tehdit görüyorsunuz. Sizlere bu fırsatları hazırlamak için sizlerle birlikte çalışmaya hazırız. Kapımız açık, sizlerle birlikte bunu başaracağız. Program sonuç veriyor. Finansal istikrar pekişti, öngörülebilirlik ve güven artıyor. Bu program olmasa ve bölgemizde bir savaş çıksa nasıl tepki verirdiniz? Şimdi bu sabah gelmişsiniz beni dinliyorsunuz. Dezenflasyonla birlikte finansman maliyetleri düşecek. Siz istemezseniz de düşecek. Finansmana erişim artacak. Üretken alanlardaki yatırımların hızlanmasını arzuluyoruz, destekliyoruz. Türkiye, üretim, ihracat ve büyümede sıçrama yapmaya devam edecek."
İş insanlarına kötümser olmamaları yönünde çağrıda bulunan Şimşek, "Çünkü kötümserliğin size bir faydası yok. Her gün 'Yandık, bittik, öldük.' derseniz dünya da bunu kayda alır, not alır, bankacılar not alır. Açık konuşuyorum. Nasıl birlikte iyileştiririz, sorunları birlikte nasıl çözeriz, ülkemizi nasıl daha ileriye taşırız? Birlikte çalışalım." diyerek sözlerini tamamladı.
