Borç yapılandırması ve varlık barışı piyasaları rahatlatırken, Hazine’nin de yüzünü güldürecek. Ekonomi yönetimi varlık barışından 100 milyar TL civarında beyan beklerken, borç yeniden yapılandırmasından da bir o kadar gelir bekliyor. Borç yapılandırması 30 Haziran 2016’dan önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamlarını kapsıyor. Maliye Bakanlığı’nın hesaplamalarına göre 72 milyar liralık bölümü sosyal güvenlik primleri olmak üzere toplam 170 milyar liralık bir rakam yeniden yapılandırılacak.
Star'dan Ercan Baysal'ın haberine göre; Vergi ve vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, gümrük vergileri, trafik, askerlik, nüfus, seçim, karayolu geçiş ücreti, RTÜK idari para cezaları, ile SGK ve belediyelerin alacakları yeniden yapılandırılmasından 60-70 milyar liralık bir tahsilat beklentisi bulunuyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) yakın bir kaynak kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasının yanı sıra asıl gelir kalemlerinden birinin de matrah artırımı olduğuna dikkat çekiyor. Matrah artırımından da 30 milyar liraya yakın bir rakamın gelebileceği ifade ediliyor. Toplamda borç yapılandırmasından gelecek rakamın 100 milyar lirayı bulması bekleniyor. 2011 yılında çıkarılan 6111 sayılı yasa ile vergi ve prim borçlarına kapsamlı bir yapılandırma imkanı getirilmişti. 39.4 milyar liralık kamu borcu yeniden yapılandırılırken 26.4 milyar liralık da vergi geliri elde edilmişti.
MATRAH ARTIRIMI ÖNEMLİ
Varlık Barışı’nda paranın yıl sonuna kadar gelmesi gerekirken, borç yapılandırmasında taksitli seçeneğin tercih edilmesi halinde taksit ödemeleri 2018 yılına sarkabilecek.
Varlık Barışı’na yastık altı birikimleri içeren yurtiçinin de dahil olmasıyla birlikte 100 milyar liranın üzerinde bir beyan beklediklerini aktaran üst düzey bir ekonomi yetkilisi, “Borç yapılandırmasından da oldukça umutluyuz. Geçmişteki örnekleri ve deneyimleri de göz önünde bulundurursak, hem vergi ve prim yapılandırması hem de matrah artırımından önemli miktarda gelir bekliyoruz. Mükelleflere önemli bir şans tanımış olduk. Bu sefer daha fazla başvuru yapılmasını bekliyoruz” dedi.
32 YILLIK BORÇ DA YAPILANDIRILACAK
Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. Yapılandırma 30 Haziran öncesi borçları ve 1984 yılından bu yana tüm cezaları kapsıyor. Yaklaşık 25 milyonu ilgilendiren yasaya göre borç yapılandırması şöyle olacak.
NELER YAPILANDIRILACAK?
Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilen vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, askerlik, seçim, nüfus, trafik karayolu geçiş ücreti ve RTÜK idari para cezaları, gümrük vergileri, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, sigorta primleri, topluluk sigortası primleri, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi, genel sağlık sigortası prim alacakları ile bu alacaklara ilişkin her türlü faiz, zam, gecikme zammı, gecikme faizi, cezai faiz ve gecikme cezaları yeniden yapılandırılacak. Ayrıca belediyelerin idari para cezaları, su, atık su ve katı atık ücreti alacakları, belediyelere ödenmesi gereken paylar hariç, beyana dayanan vergilerde ve 2016’ya ilişkin 30 Haziran’dan önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları da yeniden yapılandırma kapsamında yer alacak. Bu yıla ilişkin tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisinin ikinci taksidi kapsam dışı kalacak.
GEÇİKME FAİZİ YERİNE Yİ-ÜFE
Yapılandırmalar, 30 Haziran da dahil, bu tarihten önceki dönemi kapsayacak. Kesinleşmiş kamu alacakların asıl tutarlarının tahsilinden vazgeçilmeyecek. Bu asıllara uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve gecikme cezası yerine yurt içi ÜFE esas alınarak belirlenecek tutar ödenecek.
VERGİLER VADESİNDE ÖDENECEK
Borçları yapılandırılan borçluların maddelerde öngörülen şartları yerine getirmelerinin yanı sıra yıllık gelir veya kurumlar vergilerini, katma değer vergisini ve özel tüketim vergisini zamanında ödemeleri gerekecek. Bu vergilerin, çok zor durum olmaksızın bir yılda ikiden fazla vadesinde ödenmemesi halinde bu hükümlerden yararlanılamayacak.
DAVALARDAN VAZGEÇİLMESİ GEREKECEK
Bu düzenlemeden yararlanmak isteyen borçluların ayrıca dava açmamaları, açılan davalardan vazgeçmeleri gerekecek.
EMLAK VERGİSİ
2016 yılı ve önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin emlak vergisi bildiriminde bulunmayan veya bildirimde bulunduğu halde vergisi eksik tahakkuk eden mükelleflerce bildirimde bulunulması ve tahakkuk eden vergi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı yerine hesaplanan Yİ-ÜFE tutarının ödenmesi şartıyla bu alacaklara bağlı gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi cezalarının tamamının tahsili yapılmayacak.
MATRAH ARTIRANA İNCELEME YOK
Mükellefler, belirlenen şartlar dahilinde gelir ve kurumlar vergisi matrahlarını artırdıkları takdirde, kendileri hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılmayacak.
GECİKME CEZASINDAN VAZGEÇİLİYOR
Tahakkuk eden, ancak ödenmemiş olan, 2016 yılı Haziran ayı ve önceki aylara ilişkin borçlara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecek. Sigorta primi, emeklilik keseneği, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek priminin asılları ile bu alacaklara Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın belirtilen sürede ödenmesi halinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecek.
VARLIK BARIŞINDA PARASINI GETİRENE VERGİ İNCELEMESİ YOK
Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanuna göre, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, 31 Aralık 2016’ya kadar Türkiye’ye getirenler, bu varlıkları serbestçe tasarruf edebilecek. Mükellefler, Türkiye’ye getirilen varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dahil edebilecekleri gibi aynı varlıkları vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinden çekebilecek. Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan kredilerin en geç 31 Aralık 2016 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecek. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın bu hükümden yararlanılacak. Türkiye’ye getirilen veya defterlere kaydedilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmeyecek. Yurt dışından Türkiye’ye varlık getirenlerle, adına varlık getirilenler hakkında, başkaca bir neden ile gerekli olması hali saklı kalmak üzere hiçbir şekilde vergi incelemesi, tarhiyatı, herhangi bir araştırma, inceleme, soruşturma veya kovuşturma yapılamayacak, vergi cezası ve idari para cezaları kesilemeyecek. Bakanlar Kurulu, belirtilen süreleri, bitim tarihlerinden itibaren 6 aya kadar uzatabilecek. Maliye Bakanlığı, varlıkların Türkiye getirilmesi, bildirim ve beyanıyla işletmeye dahil edilmelerine ilişkin hususları, bildirim ve beyanların şekli, içeriğiyle yapılacağı yere ilişkin usul ve esasları belirleyecek.
50 LİRANIN ALTI ALACAKLARIN TAHSİLİNDEN VAZGEÇİLECEK
Maliye Bakanlığına, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına ve SGK’ya bağlı tahsil dairelerince takip edilen ve vadesi 31 Aralık 2011 tarihinden önce 50 liranın altında olan düşük tutarlı alacakların tahsilinden de vazgeçilecek. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonuna olan aidat ve katılma payı borçları, avukatların baro kesenekleriyle staj kredisi borçları, orman köylüleri ve köylülerce oluşturulan kooperatiflere Orman Genel Müdürlüğü tarafından verilen kredilerin geri ödemeleri, tarımsal amaçlı kooperatiflere kullandırılan krediler, organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitesi yapı kooperatiflerine kullandırılan krediler yapılandırılacak, tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerin il özel idarelerine devredilen 100 lirayı aşmayan alacaklarının tahsilinden vazgeçilecek.
İKİŞER AYLIK DÖNEMLERDE 18 TAKSİT
Bu düzenlemeden yararlanmak isteyen borçlular, Maliye Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile il özel idarelerine bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ilk taksidini, kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü aydan; SGK’ya bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ilk taksidini ise dördüncü aydan başlamak üzere 2’şer aylık dönemler halinde 18 taksitte ödeyebilecek. Tutarın, ilk taksit ödeme süresi içinde tamamen ödenmesi halinde, bu tutara herhangi bir faiz uygulanmayacak. İlk taksidin ödeme süresi içinde tamamen ödenmesi halinde, feri alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar üzerinden ayrıca yüzde 50 indirim yapılacak. Taksitle ödenmek istenmesi halinde, borçluların başvuru sırasında 6, 9, 12 veya 18 taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri gerekecek. Taksitle yapılacak ödemelerde, ilgili maddelere göre belirlenen tutar, 6 taksit için (1,045), 9 taksit için (1,083), 12 taksit için (1,105), 18 taksit için (1,15), katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacak. Öte yandan, hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılacak.
