Skolyoz belirtileri ve tedavisi nasıldır? Skolyoz hastalığı öldürür mü?

Skolyoz hastalığı merak ediliyor. Dedeman otellerinin sahibi olan Nazire Dedeman 70 yaşında hayatını kaybetti. Nazire Dedeman 7 yaşından beri Skolyoz hastasıydı. peki Skolyoz nedir? “Skolyoz” adı verilen omurga eğriliği, çoğunlukla büyüme çağında tanısı konulan bir rahatsızlıktır. Farklı nedenlere bağlı olarak omurların sağa, sola eğrilmesi veya kendi etrafında dönmesiyle gelişen skolyoz, küçük yaşlarda başlayıp, tedavi edilmediği takdirde kişinin yaşamını ciddi ölçüde etkileyebilmektedir.

Dedeman otellerinin sahibi olan Nazire Dedeman 70 yaşında hayatını kaybetti. Nazire Dedeman Çağatay'ın dün geçirdiği açık kalp ameliyatı sonrası yaşanan komplikasyon sonucu tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiği belirtildi. Nazire Dedeman Çağatay'ın cenazesinin yarın Tarabya Ferahevler Dedeman Camii'nde kılınacak öğlen namazından sonra Perşembe günü  ikindi namazını müteakip Ankara Cebeci Asri mezarlığı aile kabristanında toprağa verileceği kaydedildi. 7 yaşından beri skolyoz hastası olan Nazire Dedeman'ın ölümünün ardından skolyoz hastalığı nedir, belirtileri ne soruları merak edilidi. 

SKOLYOZ NEDİR

Görülme sıklığı % 0.2 - 6 arasında değişen Skolyoz bilinen en eski omurga deformitesidir. Travma, doğumsal gelişim bozuklukları gibi çok çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişebildiği gibi, skolyoz olgularının %80’inin nedeni bilinmemektedir. Genellikle gelişme çağının başlangıcında, çocukta omuz asimetrisi, sırtın bir bölümünde kabarıklık, kalçaların aynı seviyede durmaması gibi bulgularla anne ve baba tarafından fark edilir.

Skolyoz omurganın yana 10 derecenin üzerindeki eğilmedir. Normal ve sağlıklı omurgada, omurlar arkadan bakıldığında yukardan aşağıya yani boyun, sırt ve bel bölgelerinde düz bir hat şeklinde uzanır. Skolyozda ise omurlar sağa veya sola doğru yer değiştirir ve aynı zamanda kendi eksenleri etrafında döner. Bu nedenle üç boyutlu bir deformite (şekil bozukluğu) olarak tanımlanır.

Skolyoza bağlı olarak omurga dışında kalça, göğüs kafesi ve kürek kemiklerinde de kaymalar oluşur, duruş ve görüntü bozukluğu ortaya çıkar. Gelişme çağındaki çocuklarda bu durum, gelişen ve büyüyen omurgada anormal yüklenmeye ve bunun sonucu olarak da omurlarda deformelere neden olur.

Skolyozun görülme sıklığı % 0.2 - 6 arasında değişmektedir. Kız çocuklarda daha sık ve ilerleme daha fazladır. Okul çocuklarında %1.5 oranında görülmekte olup, Türkiye’de en az 150.000 çocukta skolyoz olduğu tahmin edilmektedir.

Okul öncesi dönemde erkeklerde sıkça görülen bu rahatsızlık, ergenlik dönemindeki kızlarda büyüme hızına da bağlı olarak 3-5 kat daha fazla görülür. Erken dönemde hastada kuvvetli bir şikayete neden olmayan skolyoz, çoğunlukla okul taramaları sonucu ya da herhangi bir nedenle çekilen röntgen grafilerinde tesadüfen tespit edilir. Diğer yandan, çocuğun gövde görünümündeki bozukluk, ailelerin doktora başvurmasındaki en önemli nedenlerdendir. Omuzlarda, kürek kemiklerinde, meme seviyesinde ve bel kıvrımlarında görülen simetri bozuklukları ilk göze çarpan bulgulardır. Bu duruma bel ve sırt ağrıları da eşlik edebilmektedir. Eğriliğin derecesi arttıkça solunum sıkıntısı da ortaya çıkabilmektedir.

Skolyoz Belirtileri Nelerdir

Skolyoz erken dönemde hastada belirti göstermeyebilir. Skolyoz belirtileri kendisini gösterse de dahi kişide çok şikayet oluşturmadığı için çoğu zaman harekete geçilmemektedir. Şikayet varsa bile çok az düzeydedir. Bu nedenle ya okul taramaları sonucu ya da herhangi bir nedenle çekilen röntgen grafilerinde tesadüfen tespit edilir. Aileyi hekime götüren ilk bulgu genellikle görüntü bozukluğudur. Nedeni bilinmeyen skolyozda ilk fark edilen bulgu bir omuzun diğerine göre daha yüksekte olmasıdır. Kürek kemiklerinde, meme seviyesinde, bel kıvrımlarında ya da gövdede asimetri ilk göze çarpan görüntü bozukluklarıdır. %40 olguda sırt ve bel ağrısı mevcuttur. 50 derecenin üzerindeki eğrilikler solunum sıkıntısına neden olabilir.

Skolyoz Dereceleri

Skolyozun doğal seyri her zaman aynı kalmayabilir. Omurga eğriliği ilerleyebilir, aynı kalabilir veya nadiren düzelebilir. Birbirini izleyen iki veya daha fazla muayenede 20 derecenin üzerindeki eğriliklerde omurgada 5 derece veya daha fazla artış olması, 20 derecenin altındaki eğriliklerde 10 derecelik artış olması ilerleme olarak düşünülür. Çift eğrilikler, sırt bölgesindeki eğrilikler, kız cinsiyet, tanı sırasında eğriliğin derecesinin büyük olması 10 yaşın altında tanı konulan eğrilikler ilerlemeye meyillidir. 30 derecenin altındaki eğriliklerde ilerleme oranı oldukça düşüktür. Skolyoz dereceleri şöyle sıralanır;

Kronolojik Sınıflandırma

Bebeklik dönemi: 0-2 yaş arası

Juvenil dönemi: 3-9 yaş arası

Adolesan dönemi: 10-17 yaş arası

Yetişkinlik dönemi: 18 yaş ve üstü

Yerleşimine Göre Sınıflandırma

Skolyozun anatomik yapısı incelendiğinde boyun omurları, boyun ve üst sırt, bölgesel sırt omurları, alt sırt ve bel omurları, bölgesel bel omurları şeklinde sınıflandırılabilir.

Açısal Sınıflandırma: Açısal skolyoz derecelendirilmesi için görüntüleme yöntemlerinden faydalanılır. Görüntüleme yöntemi sonrasında omurgadaki eğrilik açı cinsinden teşhis edilir. Bu yöntem özellikle skolyoza cerrahi anlamda müdahale gerekliliğinin kararlaştırılması esnasında faydalıdır.

10 derecenin altındaki açılar

Tıp dilinde "spinal asimetri’’ adını alan bu derece kişinin sağlığı üzerinde herhangi bir etkisi bırakmaz. Eğriliğin tedavi edilmesi için eğriliğin 10 derecenin üzerinde olması gerekir. Düşük dereceli eğriliklerin ilerleyen zamanlarda skolyoz riski oluşturmaması hastanın belirli aralıklarla muayene edilmesi gerekir. Burada önemli olan skolyozun ilerleyip ilerlemediğinin tespitinin yapılmasıdır.

20 ile 40 derece arasındaki açılar: 20 ile 40 derecelik eğrilikler daha çok ergenlik döneminde görülür. Orta seviye skolyoz olarak kabul edilen bu derecede çoğunlukla egzersiz, fizik tedavi ve korse oldukça etkilidir.

40 derecedeki açılar:40 derecelik skolyoz eğrileri büyümesini ve ilerlemesini büyük ölçüde tamamlamıştır. Cerrahi müdahalenin yapılabilmesi için sırt eğriliğinin 45-50 derece üzeri olması; bel bölgesindeki eğriliğin ise 40 derece olması gerekir.

Skolyoz Nedenleri: Skolyoz hastalarının %80’inde eğriliğin nedeni saptanamamaktadır. Ancak, skolyoza neden olan yapısal bozukluklara bakıldığında; doğumsal yapısal bozukluklar, sinir ve kas hastalıkları (serebral palsi, siringomiyeli, çocuk felci, kas hastalıkları vb), omurga tümörleri, travma, omurga enfeksiyonları, metabolik hastalıkların neden olabileceği söylenebilir. Ayrıca duruş bozuklukları, bacaklardaki uzunluk farkı da skolyoz nedenlerindendir

NAZİRE DEDEMAN KİMDİR?

1949 yılında Ankara’da doğan Nazire Dedeman Çağatay, TED Ankara Koleji mezunu.

Dedeman Holding’de 2014 yılına kadar Yönetim Kurulu Başkan Vekili görevini yürüten Nazire Dedeman Çağatay, Dedeman Holding’in iş dünyasındaki başarısında aktif rol aldı. 2014 yılında Dedeman Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili görevinden ayrılarak 3DE3 Gayrimenkul Turizm ve Yönetimi A.Ş’yi kurdu. Nazire Dedeman Çağatay halen Dedeman Madencilik şirketinde Yönetim Kurulu Başkan Vekilliği görevini yürütmekteydi.

1993 yılında Umut Onurlu Önderler Yetiştirme Vakfı’nı (Umut Vakfı) Türkiye’ye kazandırdı.

2014 yılına kadar Dedeman Holding’de hissedar olarak tüm hayır işlerine katkıda bulundu. Bu süre zarfında, ülkemiz madencilik ve turizm sektörlerinin gelişimine katkıda bulunmak ve özgün, uygulanabilir fikirlerin yaratılmasını teşvik etmek amacıyla her yıl iki dalda düzenlenen Mehmet Kemal Dedeman “Yarına Bir Değer Bırak” başlıklı Araştırma Ve Geliştirme Proje Yarışması, Nazire Dedeman Çağatay’ın liderliğinde 2004 yılında başlatılarak 2014 yılına kadar yine kendisinin aktif katılımı ile devam etti.

Umut Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı olan Nazire Dedeman Çağatay, Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV) ve TED İstanbul Koleji Vakfı’nın da kurucuları arasında yer aldı. Nazire Dedeman Çağatay, aynı zamanda TED Ankara Kolejliler Derneği, Turizm Yatırımcıları Derneği (TYD), Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB), Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB), Türk Kalp Vakfı, Kayseri İli Yardımlaşma Derneği (KYD) İstanbul Şubesi ve Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma Vakfı Onursal üyesiydi.

İş kadını ve sivil toplum lideri kimlikleriyle tanınan Nazire Dedeman Çağatay’ın çok sayıda tebliğleri, makaleleri ve röportajları yayınlanmıştır. Kariyeri boyunca 40’dan fazla ödül ve plakete layık görülmüştür. ‘Nazire’ ve ‘Bir Avuç Göl’ adlı yayımlanmış iki adet şiir kitabı bulunuyor. Bazı şiirleri bestelenerek ‘Her Şey Alt Üst’ adlı albümde yer aldı. Yağlı boya tabloları ile sergilere katılan Nazire Dedeman Çağatay’ın uğraşı alanları arasında organik bağcılık ve zeytincilik de yer alıyor.