MUHAMMED GÖKALP
Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş tüm hızıyla sürerken, çatışmaların geleceği ve olası bir ateşkes sonrasında bölgedeki dengelerin nasıl şekilleneceği merak ediliyor.
Türkiye'nin bugüne dek yürüttüğü arabuluculuk girişimleri sayesinde belli ölçüde kontrol altında tutulan Karadeniz'in güvenliği ise, son dönemde ülkeler arası görüşmelerin odak noktasına oturdu.
Dış basında yer alan bir habere göre, bu hafta içerisinde farklı ülkelerden askeri yetkililer Türkiye'de bir araya geldi. Yapılan toplantıların merkezinde, olası bir ateşkes durumunda Karadeniz'in güvenliğini nasıl sağlanacağı konusu vardı.
TÜRKİYE, LİDERLİK ROLÜNE HAZIR
Toplantılar, Avrupa'dan bazı diplomatik kaynakların Türkiye'nin çok uluslu bir deniz gücü konuşlanmasında sorumluluk üstlenmeye hazır olduğunu açıklamasının hemen ardından gerçekleşti.
Bu gelişme, Türkiye'nin Karadeniz'deki jeopolitik önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
Ayrıca, Karadeniz'e kıyısı olmayan ülkelerin bölgeye savaş gemisi göndermesini sınırlandıran Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin, Türkiye'yi bu konuda kilit aktör haline getirdiği vurgulanıyor. Uzmanlar, Türkiye'nin dahil olmadığı bir güvenlik planlamasının bölgede etkili olamayacağı görüşünde birleşiyor.
Bu durum, Ankara'nın Karadeniz'deki gelecekteki güvenlik mimarisinde merkezi bir rol üstlenmeye hazırlandığını gösteriyor.
Konu hakkında CEPA Uzmanı Sam Greene de "Avrupalıların yanında Türkiye olmadan bu sorunu çözmek imkansız." değerlendirmesinde bulundu.
LİMANLAR KAPALI
Ukrayna Deniz Kuvvetleri'nden emekli kaptan Andriy Ryzhenko Rusya ile devam eden savaşa ilişkin, "Şu anda birçok liman tamamen kapalı. Bunlar Mykolayiv, Ochakiv, Herson. Diğer limanlar açık ama sınırlamalar var. Mayınlar bulunmalı ve etkisiz hale getirilmeli" dedi.
Ryzhenko, Karadeniz'de deniz taşımacılığının hâlâ savaş koşullarına göre yapıldığını ve barış zamanı rotalarının yeniden oluşturulması gerektiğini belirterek, "Odesa'dan Boğaz'a doğru, Karadeniz'in ortasından geçerek doğrudan gitmek mümkün olmalı. Şu an gemiler, komşu ülkelerin karasularında gizlenerek ilerliyor," ifadelerini açıklamasında bulundu.
"UKRAYNA DENİZ SAVAŞINI KAZANDI"
Karadaki çatışmalardan farklı olarak Ukrayna, deniz cephesinde üstünlüğü ele geçirdiğini düşünüyor.
Rusya'nın sayıca üstün filosuna karşı gerçekleştirilen başarılı saldırılar sonucunda, Rus donanması işgal altındaki Kırım'daki üslerinden çekilmek zorunda kaldı ve Novorossiysk'e taşındı.
Ukrayna Deniz Kuvvetleri Komutanı Oleksiy Neizhpapa, 8 Nisan'da yaptığı açıklamada, "Ukrayna denizde kazandı ve artık tam bir üstünlüğe sahip. Düşmanı kıyılarımıza yaklaştırmıyor ve sivil gemi trafiğini güvence altına alıyor," dedi.
Ancak Neizhpapa, Rusya'nın hala sivil gemileri hedef alabilecek kapasitede silahlara sahip olduğunun da altını çizdi.
ZELENSKİ: TÜRKİYE'NİN GÜVENLİĞİ
Öte yandan Zelenski geçtiğimiz günlerde, "Denizde bir kontenjanın varlığını konuşuyoruz. Türkiye'nin deniz güvenliği garantilerinde ciddi bir rol oynayabileceğine inanıyoruz. Bu savaşın sona ermesi değil, ateşkes sonrası dönemde neler olacağı ve güvenlik garantileriyle ilgili." şeklinde konuştu.