AKŞAM GAZETESİ
Günümüzde su verimliği en önemli konulardan biri haline geldi. Özellikle su kaynaklarının az ancak kullanımının yoğun olduğu yerlerde verimlilik büyük önem arz ediyor. Yapay zekanın bu konuda büyük katkı yapmasına çalışılıyor. Bu alanda çalışanlardan biri de çocukluğunda yaşadığı su kesintilerinden etkilenen Hülya Tomak. Üniversite öğrenimine kadar Hatay'ın Antakya ilçesinde yaşayan Tomak (28), 2016'da Ege Üniversitesi Biyokimya Bölümü'nü kazandı. Tomak, üniversite yıllarında su, iklim, çevre ve teknoloji alanlarında faaliyet gösteren kulüplerde yer aldı, çeşitli çalışmalar yürüttü. Küçükken yaşadığı su kesintilerinden yola çıkan Tomak, su krizinin önüne geçebilmek amacıyla su yönetimini verimli hale getirmek için dijital su yönetim platformu fikri üzerinde yoğunlaştı.
ŞİRKET KURDU
Fikriyle kapılarını çaldığı büyük şirketlerin yatırım programlarına katılan ve TÜBİTAK'tan destek alan Tomak, 2021'de Ege Teknopark'ta şirket kurdu. Genç girişimci, başlangıçta tek başına yürüttüğü sürece 11 arkadaşını dahil etti, su kullanımını izleme ve verimliliği artırmaya yönelik çok aşamalı bir modelle çalışan "Blueit" sistemini geliştirdi.
HIZLI ANALİZ
Sistemde ilk aşamada tesislerdeki su akışları haritalandırılarak kullanım noktaları belirleniyor. Sensörler ve farklı veri kaynaklarından elde edilen veriler sistemde toplanıyor. Yapay zeka algoritmaları, bu verileri analiz ederek tüketim eğilimlerini, riskleri ve verimsizlikleri ortaya koyuyor. Elde edilen sonuçlar raporlanırken işletmelere su tasarrufu ve verimlilik artışı için öneriler sunuluyor.
40'TAN FAZLA TESİSTE ÇALIŞIYOR
Tomak, kendisine "Suyun etkin takibi ve yönetilmesiyle su krizinin önüne geçebilir miyiz?" sorusunu sorduğunu kaydederek, İş Bankası, Koç Üniversitesi, Sabancı Holding ve TÜBİTAK'tan aldıkları nakdi ve mentörlük desteğiyle fikrini geliştirdiğini belirtti. Tomak, yatırım aldıktan sonra sorumluluğunun büyüdüğünü ifade ederek, "Şu anda 40'tan fazla tesiste çalışıyoruz. 720 bin dolarlık bir yatırım aldık. Türkiye'de doğrudan bir rakibimiz yok. Globalde benzer olduğumuz farklı firmalar var ama onlarla da farklılaştırdığımız teknolojilerle birlikte aslında güçlü bir rekabet içerisindeyiz. Yurt dışına açılma süreci içerisindeyiz" diye konuştu.
ANLIK OLARAK VERİMSİZLİĞİ TESPİT EDİYOR
Müşterilerinden olumlu geri dönüş aldıklarını dile getiren Tomak, "Sanayi tesisleri, alışveriş merkezleri, oteller gibi yerlerde suyun aslında girdi noktasından atık su deşarjı noktasına ulaşana kadar her noktasını, sensörlerle, yazılım teknolojileriyle takip ederek suyun verimsiz noktalarını, kayıp kaçaklarını, normal tüketimden daha fazla tüketildiği alanları tespit ediyoruz. Öteki taraftan da su envanteri oluşturuyoruz. Suyun daha verimli kullanılması için yol haritaları oluşturuyoruz" dedi.