AKŞAM GAZETESİ
Türkiye'de sayıları ve kullanımı hızla artan insansız hava araçlarına (İHA) yönelik radikal adımlar atılıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), hava sahası güvenliğini en üst düzeye çıkarmak amacıyla "İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı" taslağını hazırlayarak genel görüşe sundu. Yeni düzenlemenin merkezinde, İHA'ların tescil, izin ve anlık konum takibini yapacak olan İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) yer alıyor. SHGM tarafından kurulup işletilecek olan İHATTYS ile hava sahasındaki İHA trafiği merkezi olarak yönetilecek. Sistem, kayıtlı cihazların anlık konum ve uçuş durum bilgisini izleyecek.
RİSKE GÖRE KATEGORİ
Yeni düzenlemeyle İHA operasyonları risk durumlarına göre; açık, özel ve sertifikalı olmak üzere 3 kategoriye ayrılıyor. En yüksek riskli grup olan "sertifikalı" kategorisindeki İHA'lar, kalabalık insan grupları üzerinde uçuş yapabilecek, insan ve tehlikeli madde taşımacılığında kullanılabilecek. Bu cihazlar için SHGM'den uçuşa elverişlilik sertifikası alınması zorunlu olacak. 150 kilogram ve üzerindeki İHA'lar ise doğrudan Hava Aracı Sicili'ne tescil edilecek.
KULLANIMA YAŞ SINIRI
Açık kategoride yer alan 500 gram ve üstü İHA'lar ile üzerinde kamera ve mikrofon gibi kişisel veri kaydeden sensör bulunan tüm cihazların sisteme kaydı zorunlu hale geliyor. İHA kullanımı için genel yaş sınırı 16 olarak belirlenirken; 500 gramın altındaki cihazlar, C0 sınıfı İHA'lar ve yetkin bir pilotun doğrudan gözetiminde yapılan uçuşlar bu sınırlamadan muaf tutulacak.
MAHREMİYET İHLALİNE CEZA
Yeni talimatla pilot ve işleticilere terör ve yasa dışı kullanıma karşı tedbir alma yükümlülüğü getiriliyor. İHA'lar ile yapılacak mahremiyet ihlallerinde doğrudan Türk Ceza Kanunu (TCK) hükümleri uygulanacak. İzinsiz veya belirlenen sahaların dışına çıkan uçuşlar için idari para cezalarının yanı sıra Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak. SHGM, kurallara uymayanların lisans ve sertifikalarını askıya alabilecek veya tamamen iptal edebilecek.
ÇİFTÇİYE KULLANIM KOLAYLIĞI SAĞLANACAK
Tarım ve Orman Bakanlığı'nca ruhsatlandırılmış İHA'larla meskun mahal dışında yapılacak zirai ilaçlamalar tehlikeli madde taşımacılığı sayılmayacak. Bu operasyonlarda İHATTYS üzerinden yapılacak bildirim yeterli olacak. Yabancı tescilli İHA'lar için ise kurallar sıkılaşıyor. Bu cihazların Türk hava sahasında uçabilmesi için en az 20 gün önceden başvuru yapılması gerekecek; afet ve acil durumlar gibi durumlarda ise geçici izinler tanımlanabilecek.