Devlerin tercihi

MERKEZi OTORİTENİN GÜÇLÜ SEMBOLÜ:RUSYA

Dünyanın devlerinden Rusya’da yarı başkanlık sisteminin etkin işlediği ülkelerden. Yasama, yürütme ve yargı erklerinin bağımsız olduğu Rusya’nın idari yapısı Fransa’dakine benzer bir yarı başkanlık sistemi çerçevesinde değerlendirilebilir. 
- Rusya’da başkan, devletin başkanı statüsündeyken, başbakan da hükümetin başıdır. Çok partili demokrasinin işlediği ülkede federal hükümet üç saç ayağı üzerinde işler. Bunlar 4 yılda bir genel seçimlerde belirlenen 450 kişilik ‘Duma’ yani meclis ve yasama erki, Başkan ve başta başbakan olmak üzere hükümet arasında yetki dağılıma sahip olan yürütme erki ve 3 yüksek mahkemeden oluşan yargı erkidir. 
- Yasama erki ülke adına kararlar alma, yasa yapma, savaş açma ve uluslararası sözleşmeleri onaylama yetkisine sahiptir. Hakimler meclis tarafından atanırlar ve doğrudan devlet başkanına bağlıdırlar. 
- Başkan ayrıca 2004 yılından bu yana yerel yöneticileri atama yetkisine de sahip olarak merkezi otoritenin ağırlığını korumakla yükümlü kılınmıştır. Yürütme erki içerisinde başkanın, meclisten çıkan yasaları veto etme hakkı vardır. Başkan aynı zamanda ülkenin silahlı kuvvetlerinin başkomutanıdır. -
 Devlet başkanı 6 yıllığına seçilir. 
Hükümetteki bakanları başkan atar, başbakan da Duma’nın onayıyla başkan tarafından atanır. Rusya’da hükümetin en geniş yetki alanı ise ekonomidir. 

EN KÖKLÜ BAŞKANLIK SİSTEMİ: ABD

Yürütme organının başı olan Başkan 4 yıllık bir süre için başkan yardımcısı ile birlikte seçilir ve bu süre değiştirilemez. Başkan sadece iki dönem için seçilebilir. 
- ABD’de Başkan diğer başkanlık sistemine kıyasla en geniş ancak bir o kadar da en denetlenir ve kontrol edilir yetkilere sahiptir. 
- Başkan hükümet üyelerini atar ve bakanlar Kongre’ye değil sadece Başkan’a karşı sorumludur. Hükümet toplantılarında son ve kesin söz başkanındır.  Başkan Kongre’yi, Kongre de başkanı istifaya zorlayamaz. 
yasalara veto hakkı
- ABD’de Başkan Kongre tarafından kabul edilen yasaları iki şekilde veto edebilir. İlk veto hakkı ‘Açık veto’ olarak adlandırılır ve Başkan, Kongre’ye kabul edilen yasayı geri göndererek hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde ayrı ayrı 3’te iki çoğunlukla kabul edilmesini isteyebilir. ‘Pocket Veto’ olarak adlandırılan ikinci biçimde ise 10 günlük inceleme hakkını Kongre’nin tatile girme döneminde kullanarak, imzalamadığı yasayı bir sonraki döneme tekrar görüşülmek üzere bırakma yetkisidir. 
- Başkan kendi politikalarını uygulayacak kadroları üst bürokratik kademelere atayabilir. Yüksek dereceli memurların atamalarında Senatonun onayı aranır. 
- ABD Başkanı aynı zamanda ülkenin tüm silahlı kuvvetlerinin başkomutanı sıfatıyla tam yetkiye haizdir. Yüksek Mahkeme yargıçları da başkan tarafından atanır Senato tarafından onanır. Yine Senato onayıyla dış politikada önemli kararları tek başına alır, yabancı devletlerle ikili anlaşmalar imzalayabilir ve büyükelçileri atar. 
denge mekanizması
- Başkan hükümlüleri şartlı ya da tamamen affetme yetkisine sahiptir. Başkan’ın yetkilerini kontrol edebilecek ve dengeleme unsuru olarak kısıtlayabilecek diğer güçler de (Senato ve Yüksek Yargı) geniş yetkilerle donatılmıştır ve bu güçler birbirlerini kontrol-dengeleme (cheks and balances) esasına göre dengeler. 
- Yüksek yargının bağımsızlığı ve elinde bulundurduğu çok geniş yetkiler dolayısıyla ABD sisteminde sıklıkla ‘jüristokrasi’ yani yargıçlar tarafından yönetilen devlet ifadeleri kullanılmaktadır. ABD’deki Başkanlık sistemi dünya genelinde en işler, yerleşmiş ve köklü başkanlık sistemidir. 

MECLİSLE DENGELENEN BAŞKANLIK: BREZİLYA

Brezilya, Latin Amerika’da Başkanlık sistemiyle yönetilen en büyük ülkedir. Demokratik federal cumhuriyet olan Brezilya’da Başkan hem devletin hem de hükümetin başkanıdır ve 4 yıllığına, en fazla iki dönemliğine seçilebilir. Brezilya’da Başkan hükümet bakanlarını atama yetkisine sahiptir. 
- Brezilya’da Milletvekilleri Komisyonu ve Federal Senato, ‘Ulusal Kongre’yi oluşturur. Yürütme ve yasama organları üyeleri halk tarafından seçilir, yargı organları üyeleri ise anayasada öngörülen yöntemle atanır. 
- Başkanlar yasama faaliyetlerinin yüzde 80’ine doğrudan karar verir ve yasa yapma gücüne sahiptir. Bu yetkileri denetleme gücü ise Ulusal Kongre’de basit çoğunlukla veto ile dengelenir.
- ABD’deki gibi Devlet Başkanı’nın atadığı 37 Bakan bulunmaktadır ve Başkan bakanların görevlerine son verebilir. 
- Bir yasa teklifinin yasalaşması için iki meclisten de onay gerekir. 

GÜÇLÜ BAŞKANLARIN ÜLKESİ: MEKSİKA

Kuzey Amerika’da Başkanlık sistemiyle yönetilen büyük ülkelerin başında Meksika geliyor. Birleşik Meksika Devletleri’ adıyla 1917 yılındaki Anayasa’ya göre yönetilen ülkede üç kademeli bir devlet yapısı bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla Federal Birlik, Eyalet Hükümetleri ve Yerel Hükümetler şeklindedir. 
- Her üç kademede de Cumhuriyet rejimine dayalı olarak valiler tarafından temsil edilen yasama, Kongreler 
tarafından temsil edilen yürütme ve her eyalette bulunan Adalet Üst Mahkemelerinden oluşan yargı erkleri bulunmaktadır. Her eyaletin kendi medeni ve ceza hukuku vardır ancak yasalar federal yasaya uygun olmak zorundadır. 
geniş yetkilere sahip.
- Meksika Federal Hükümeti ‘Cumhuriyet Senatosu’ ve ‘Milletvekilleri Kabinesi’ olarak adlandırılan iki üst düzey kademede temsil edilir. Bu iki meclisin birleşiminde oluşan Kongre ise federal kanun yapma, savaş ilan etme, vergileri belirleme, bütçeyi belirleme, uluslararası anlaşmalar imzalama ve diplomatik atamalar yapma yetkisine sahiptir. 
- Bu sistem içinde yürütmenin başındaki kişi ise devlet başkanıdır. Başkan aynı anda hükümetin, devletin ve ordunun başıdır. Kabineyi ve diğer üst düzey yetkilileri atar kanun yapma ve yürürlüğe sokma yetkisi ile kanunları veto etme yetkisine sahiptir. 

Meksika'yla ABD'nin farkı 

ABD'de Yasama ve yürütme gerektiğinde birbirini frenleyen iki organken, Meksika’da bu ayrım net değildir. Yine ABD’de başkan ve başkanın atadığı bakanlarca temsil edilen yürütme, temsilciler meclisi ve senatodan oluşan kongreye doğrudan yasa tasarısı öneremez ve başkan sadece kongre üyelerine öneride bulunabilirken Meksika’da başkan doğrudan yasayı kongreye sunabilir. Cumhurbaşkanı olarak da nitelenen devlet başkanı 6 yıllığına ve bir kez seçilebilir.  Yetkileri bakımında yasama ve yürütmede tek güç olan başkan, ülkenin esas yöneticisidir. Meksika'da başkan yargıçları atama yetkisine de sahiptir.  

YARI BAŞKANLIK SİSTEMİ: ÇİN

Çin Halk Cumhuriyeti’nin siyasi yapısı, tek parti sistemine dayanır. Çin Komünist Partisi (ÇKP) ülkenin tek siyasal gücüdür. Parti aracılığıyla devlet politikaları tayin edilirken, ÇKP’nin genel sekreteri ülkenin gerçek devlet başkanıdır. 
- Devlet yönetiminin en etkin organı ise ÇKP Merkez Komitesi’be bağlı olan 7 üyeli Politbüro Daimi Komitesidir. Komite üyeleri arasında Başbakan da bulunmaktadır. 
- Ülkede erklerin ve yasama yetkisinin dağıtımı genel sekreter ve komite arasında olur. Parti genel sekreteri ve başbakan ile komite arasındaki yetki dağılımı açısından yarı başkanlık sistemindeki benzer bir güç dağılımının söz konusu olduğu Çin’de iki dereceli meclis bulunmaktadır. 
- İlki Yerel Halk Kongresi üyelerini halk seçerken, Ulusal Kongre üyeleri ise doğrudan Halk Kongresi üyeleri arasından seçilmektedir. Her iki meclisin görev yetki alanı temsili niteliktedir. Çin’de devlet başkanı da bulunmakla beraber yetkileri bakımından sembolik bir mevkiye sahip. İdarede çok sayıda bölgesel ve otonom yönetime sahip olan Çin’de gerçek yetki merkezi hükümettedir.