Karadeniz'in ‘Zeugma'sı

Batı Karadeniz'de safranın rengi ile demirin gücüne tarihin gizemi eşlik ediyor. Doğal güzellikler arasında keşfedilen kentin adı Hadrianapolis... Tarihi kalıntıların zeminlerindeki mozaikleriyle dikkat çeken antik kente Karadeniz'in ‘Zeugma'sı deniliyor.

İSMAİL BEZİRCİ

Ülkemizde arkeolojik çalışmaların Ege ve Akdeniz'e yoğunlaştığı bilinirken, Kuzeybatı Anadolu'da heyecan veren gelişmeler yaşanıyor. Batı Karedeniz'in doğal güzellikleri arasında 23 yıldır yürütülen arkeolojik kazılarda önemli bulgulara ulaşılıyor. Nereden mi söz ediyoruz? Hadrianapolis Antik Kenti... Yolu Cumhuriyet şehri Karabük'e düşenler, tarihi ilçe Safranbolu'ya kültür gezisi planlayanlar, Bartın-Amasra, Çorum, Kastamonu ve Amasya'ya gidenler yolunuzun üzerindeki antik kenti ziyaret etmeyi unutmayın... 'Hadrianapolis' Karabük'ün Eskipazar ilçesinin antik devirdeki adı... İskender'in ölüm yılı olan M.Ö. 323'ten sonra kurulan kent, Makedonya İmparatorluğu'nun parçalanmasıyla oluşan yeni devletlerden Paflagonya'nın sınırları içesinde yer alıyor. Günümüzde 15 bin nüfusu barındıran ilçe, Hadrianapolis Antik Kenti'nin kalıntılarına ev sahipliği yapıyor.
Sütun kalıntıları

TARİH YANI BAŞIMIZDA

İlçeye 5 km. uzaklıktaki Budaklar Köyü Hacamatlar Mahallesi'nin bulunduğu yerde 2023'ten beri sürdürülen kazılarda üç adet kilise ile birlikte saray merdiveni kalıntıları, iç kale ve önünde konuk karşılama salonu, hamam harabeleri, sığınak ve su kanalları ile mezar yerleri ortaya çıkarılmış. Erken Bizans Dönemi'ne tarihlenen kiliseler; Hadrianopolis Khora Kilisesi, Dört Nehir Kilisesi ve Kuzeybatı Nekropol Kilisesi olarak adlandırılıyor. Kiliselerin zeminleri Erken Bizans'ın süsleme karakterini yansıtan mozaiklerle bezenmiş. Ziyarete açık olan bölgede, karşılama alanı henüz tamamlanmamış, ancak kameralarla güvenliği sağlanan kalıntıları gezip görmeniz mümkün... 3 yıl önce ziyaret ettiğimiz kentin ne aşamada olduğunu merak ederek yarı yıl tatili vesile ile bir kez daha yolumuzu düşürdük... Küçük kızım Sıdıka İkra'nın tabiriyle, 'Tarihe ayak bastık'...
Dört Nehir Kilisesi

Hamam

NOTLAR...

Hadrianapolis Antik Kenti, Geç Hellenistik, Roma ve Erken Bizans dönemlerinde yerleşim yeri olarak kullanılmış.

Kazı çılaşmaları Karabük Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ersin Çelikbaş'ın başkanlığında yürütülüyor.

Ekip bu yıl, kabul salonu ortaya çıkarılan saray kalıntısının diğer bölümlerine ulaşmak için çalışacak.

Bölgedeki yerleşim ve iskan faaliyetlerinin 6 bin yıl öncesine dayandığı düşünülüyor.

2024'te yapılan çalışmalarda1600 yıllık Hazreti Süleyman betimli kolye ucu da gün yüzüne çıkarıldı. Kolye ucunda Hazreti Süleyman'ın şeytanı mızrakladığı bir betim ve "Rabb'imiz kötülüğü yendi" yazısı bulunuyor.

Kentteki kalıntılar at, fil, panter, geyik ve sanat tarihinde görülen karışık bir hayvana verilen isim olan 'grifon' gibi birçok hayvanın tasvir edildiği mozaiklerle süslü.

Kazı çalışmalarında kaya mezarı içinde iskeletler, antik döneme ait para, kemik toka ve bir unguentarium (gözyaşı şişesi), 2. yüzyıla ait mezar, 1800 yıllık adak levhası da bulunmuş.

Saray merdivenleri

BİR SAATİNİZİ AYIRIN

Sadece Paflagonyalılar döneminde değil, Romalıların da önemli merkezlerinden biri olan kentteki kalıntılar arasındaki gezimiz yaklaşık bir saat sürdü. M.Ö. 63 yılında Romalıların hakimiyetine geçen kentte, Romalıların ardından Selçuklular, Çandaroğulları Beyliği ve Osmanlı İmparatorluğu hüküm sürmüş. Antik kentin yeni keşiflerle 3 yıl öncesine göre daha da zenginleşmiş olduğunu gördük. Geçen yılki çalışmalarda zemini mozaiklerle süslenmiş saraya ait olduğu düşünülon kabul salonu bulunan kentin son halini büyük kızım Hira'nın fotoğrafları ile arşivimize kaydettik...

Kilisenin zeminindeki mozaik figürler 4 nehri simgeliyor.