Astım nedir?
Hava yollarında daralma oldugˆunda;
• Öksürük (genellikle kuru),
• Toz, duman kokusu gibi uyaranlar ile hemen öksürük, nefes darlıgˆı ve gögˆüste baskı hissi gibi yakınmalar ortaya çıkar.
• Hırıltılı solunum gibi belirtiler meydana gelir.
Bu belirtilerden herhangi biri veya birkaçı bir arada bulunabilir. As¸agˆıda sayılan özelliklerle birlikte olduklarında astım açısından önem tas¸ımaktadırlar.
Bu belirtiler:
• Tekrarlayıcı olup nöbetler halinde gelirler,
• Krizde hava yollarını saran kaslar kasılır,
ödem ve s¸is¸lik artar, ilerleyen iltihapla birlikte hava yolu duvarı kalınlas¸ır.
• Hava yollarındaki salgı bezlerinden kıvamlı bir mukus (ifrazat-balgam) salınır.
• Kendiligˆinden veya ilaçlar ile düzelirler,
• Mevsimsel degˆis¸iklik gösterebilirler. Astım her yas¸tan bireyi etkileyebilen ve kontrol altına alınamadıgˆında günlük aktiviteleri ciddi olarak sınırlayabilen kronik (müzmin) bir hastalıktır.
KOAH nedir? (Kronik Obstrüktif-Akcigˆer Hastalıg'ı)
• Bu hastalık özellikle sigara dumanı ve digˆer zararlı gaz ve parçacıklara bagˆlı olarak gelis¸en havayollarının mikrobik olmayan iltihabı sonucu olus¸ur. Bu iltihap, akcigˆerdeki küçük hava odacıklarının harabiyeti sonucu hava yollarının daralmasıyla 40 yas¸ ve üzerinde ortaya çıkar.
• Hava yollarında daralma ve akcigˆerin en küçük birimi olan hava keseciklerindeki (alveollerdeki) harabiyet giderek artar. Normalde balon gibi esnek olan, genis¸leyip-daralabilen havayolları bu özelligˆini yitirir.
• Genis¸lemis¸ hava keseciklerine giren havanın çıkması zorlas¸ır, daha da s¸is¸meye bas¸lar. Hava keseciklerindeki bu degˆis¸iklikler anormaldir ve kalıcı olur. Bu bulgular “Amfizem’’ olarak adlandırılır.
• KOAH’ta ayrıca küçük havayolları, mikrobik olmayan iltihap nedeniyle s¸is¸er, balgam üreten bezlerin as¸ırı çalıs¸ması sonucu balgam miktarında artıs¸ olur. Daralan havayollarından havanın geçis¸i güçles¸ir. Bu bulgular ise “Kronik brons¸it’’ olarak tanımlanmıs¸tır.
• KOAH tanımı içinde “Kronik Brons¸it” ve “Amfizem” birlikte yer alır. Sonuç olarak nefes darlıgˆı ve/veya kronik öksürük ve balgam çıkarma gibi s¸ikayetlere neden olur. Hastalıgˆın ilk as¸amalarında ortaya çıkan öksürük yakınması aslında hastalıgˆın ilk belirtisi olmasına ragˆmen genellikle bu s¸ikayet “sigara içimine” bagˆlanır ve hasta daha geç doktora bas¸vurur. Hastalık bu ilk as¸amada
saptanabilirse, hastalıgˆın ilerle- mesi durdurulabilir. Her iki tanımda da koruyucu yaklas¸ımlar ile önlenebilir as¸amalar oldugˆunu belirtebiliriz.
KOAH için Önleyici Yaklas¸ımlar
• Hastalıgˆın en önemli risk faktörü sigara içimi oldugˆuna göre sigara içmeyi bırakmalısınız.
. • Toz ve dumana maruz kalınan mesleklerde çalıs¸an kis¸ilerin sigara içmeleri, KOAH’a yakalanma olasılıklarını artıracagˆından, bu kis¸ilerin sigaradan uzak durmaları çok daha fazla önem kazanmaktadır. Ayrıca, bu is¸yerlerinde, toz ve duman gibi maddelere maruz kalma derecesini azaltacak maske kullanımı, uygun is¸ yeri ortamının sagˆlanması gibi önlemler faydalı olacaktır.
Tedavi Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
• Astım hastalarının %80 oranında inhaler ilaçlarını dogˆru kullanmadıkları, KOAH hastalarının ise %94 oranında ilaçlarını dogˆru kullanmadıkları tespit edilmis¸tir.
• Astım ve KOAH hastalarının, hastalık evreleri ve kullandıkları ilaç formları hakkında sürekli olarak egˆitilmeleri ve bilinçlendirilmeleri gerekmektedir. Çünkü gelis¸en teknoloji neticesinde üretilen her yeni ilaç formu, hastaların tedaviye olan uyumlarını ve yas¸am kalitelerini arttırmak amacıyla tasarlanmaktadır.
• Kuru toz, steroid içeren KOAH ilaçlarının kullanımından sonra mutlaka agˆzın çalkalanması gerekir. Cihazın ıslak bez ile silinmemesi, uygulamanın hemen ardından 5-10 sn. nefesin tutulması gereklidir.
• Küçük yas¸ grubunda kullanım alanı olan Aero-Chamber isimli medikal ara ürün için ise, kullanım sonrası sabunla veya deterjan kullanarak asla yıkanmaması gerekir. Aksi takdirde Aero-Chamber iç yüzeyinin kayganlıgˆını yok olur.
Astım ve KOAH hastalıklarına kars¸ı eczacınızın destegˆi ve yaklas¸ımı son derece etkin ve faydalı olacaktır.