memgunes@hotmail.com
Sevgili okurlarım, bu hafta sizi, zaman zaman hepimizin yaşadığı ve bazen hayatı bir kâbusa çeviren, baş dönmesi konusunda bilgilendirmek istiyorum.
Vertigo nedir?
Vertigo Latince bir kelimedir ve dönmek anlamına gelir. Kısaca baş dönmesidir. Vücudun denge sistemiyle ilgili bir sorun nedeniyle meydana gelir. Vertigo bir hastalık değil, altta yatan bir hastalığın bulgusudur. İç kulak ve sinir sisteminden kaynaklanan bir dengesizlik halidir. Vücudun denge sisteminde iç kulak önemli rol oynar. Bunun dışında beyin, beyincik, gözler omurilik de denge sisteminde rol oynar.
Vertigonun nedenleri?
En sık görüleni, iyi huylu denilen, tekrarlayan pozisyonla şiddetlenen, pozisyonel vertigodur. Daha çok kadınlarda perde asarken ya da araba kullanırken, geri manevra yaparken başın pozisyonuna bağlı olarak ortaya çıkan, baş dönmesi ataklarıdır. İç kulakta bulunan denge organındaki kristallerin hareketleriyle ortaya çıkar.
Vertigoya sebep olan hastalıklar nelerdir?
- Vestibüler nörit denilen denge sinirinin virütik enfeksiyonuna bağlı ortaya çıkar. Genellikle basit bir üst solunum yolu ya da gribal enfeksiyonunu takiben ortaya çıkar. Bazen günlerce sürer.
- İç kulak iltihabı.
- Meniere hastalığı, beraberinde işitme kaybı, kulak çınlaması ve nöbetler halinde baş dönmesi ataklarıyla görülen bir hastalıktır. Öyle ki bazen baş dönmesi atakları 24 saat sürebilir. Altında stres, aşırı tuz tüketiminin yattığı söylenmektedir.
- Beyin tümörlerinde, beyin içi kanamalarda, migren ataklarında ve denge siniri tümöründe de vertigo görülebilir. Ayrıca alkol kullanımı da vertigoya sebep olur.
Vertigonun baş dönmesi dışındaki belirtileri nelerdir?
Dengesizlik, bayılma hissi, bulantı, kusma, kulak çınlaması, işitme kaybı, görme bozukluğu baş dönmesine eşlik edebilir. Yine eğer vertigo bir iç kulak iltihabı gibi bakteriyel bir hastalıktan kaynaklanmışsa, beraberinde ateş, halsizlik, kas ağrıları gibi enfeksiyon belirtileri de bulunur. Vertigonun şiddetli olduğu durumlarda, denge problemi çok ciddi sorundur. Öyle ki, kişi ya hareket etmez ya da düşme sorunu yaşayabilir. Sallanma, öne arkaya itilme gibi hareket bozukluklarıyla ani düşmeler görülebilir. Özellikle yaşlılarda bu düşmelere bağlı olarak, kalça kırıkları sık görülmektedir.
Başım dönüyor, hangi doktora başvurmalıyım?
Vertigo sebeplerinin yaklaşık yüzde 85’i kulakla ilgili olduğundan KBB uzmanına ilk olarak görünmekte fayda vardır. Gerekirse, nöroloji uzmanından da yardım alınabilir.
Tanı nasıl konur?
Tanıda kulak muayenesi çok önemlidir. Ayrıca, odyogram, timpanogram gibi işitme testleri ve denge testleriyle gereğinde o bölgeye uygun MR ve beyin MR’ı tanı için kullanılır.
Vertigonun tedavisi mümkün müdür?
Tedavide önemli olan vertigonun nedeninin bulunmasıdır. Kendisi bir hastalık değil, bir bulgu olduğundan öncelikle bu bulguya neden olan patolojiyi ortaya çıkarmak ve ona göre tedavi planlamak önemlidir. Yatak istirahati tedavinin başında gelir. Eğer sebep iç kulak kristalleriyle ilgili ise, bir KBB uzmanı tarafından yapılacak olan bir takım özel baş manevraları ve özel egzersizlerle bu durum düzeltilebilir. Hatta bazen hasta yıllarca çektiği bu baş dönmesi ataklarından, tek seansta yapılan uygun bir manevrayla kurtulabilir. Vertigoya neden meniere hastalığı ise, tuz kısıtlaması, stresten uzak durma, alkol ve sigaranın kesilmesi ve birtakım uygun ilaçlarla tedavi mümkündür. Eğer neden bir iç kulak iltihabıysa, uygun antibiyotikle ona göre tedavi planlanır. Kriz dönemlerinde yatak istirahati şarttır. Vertigo hastalığı özellikle yaşlı hastalarda düşme sonucu kırıklara neden olduğundan ayrı bir önem taşır. Bu hastalara vestibüler rehabilitasyon denilen, özel manevralar ve hareketler kullanılarak denge problemleri iyileştirilmeye çalışılır. Sorun denge sinirine ait tümöral bir oluşumdan kaynaklanıyorsa cerrahi de uygulanır.
Ve unutmayalım ki, bazen çok sevmek acıtsa da o acıyı ortadan kaldıracak olan da sevgidir. Tekrarı olmayan bu hayatı ne bir daha yaşamak mümkün ne de yaşanılanı silebilmek mümkün. Ancak kötüyü iyi, yoku var, geceyi gündüz, mümkünsüzlüğü mümkün kılan yine sevgidir. Sevmek için bekleme sabahı, arama sebebi. Efkâr mı bastı içini, boş ver. Tüm ışıklar söndü mü, darlama yüreğini. Elin mi boş kaldı, sıkma canını. Üzülme! Bil ki çektiğin acı bir gün dermanın olacak ve bil ki o derman sevgide bulunacak. Sağlıkla kalın...