emin.demirezen@aksam.com.tr
İnsanoğlu olarak zaman zaman yaşamın sürükleyici akışına kapılıp kendimizi bu dünyada yalnız hissederiz. Bundan dolayı dünyada da bizden başka canlıların varlığını çoğu zaman unuttuğumuz olur. Aslında hayvanlar bu dünyada bizler kadar yaşama hakkına sahip canlılar. Bazılarımız onların yaşam alanına müdahale ederken, bazılarımızsa onların yaşamlarını devam ettirebilmek için elinden geleni yapıyor. Mardin’de yaşan 22 yaşındaki Hasan Kızıl da onlardan biri. Tam bu noktada engelli hayvanların eli ayağı oluyor. Yani yardıma muhtaç hayvanlar için protez ayak ve yürüteç yapıyor. Bu vesileyle Hasan Kızıl’la yaptığı bu kutsal işi konuştuk.
Engelli hayvanlar için kendi imkânlarınızla yürüteç ve protez yapıyorsunuz. Hikâyesi nedir bu işin?
3 yıl önce bir kış gecesi misafirimizin aracının motoruna kedi sıkışmıştı ve kedinin beli kırılıp felç kaldı. Kediyi kanlar içinde gördüm ve acil müdahale edilmesi gerekiyordu. Ama o an elimden bir şey gelmedi. Sabahında kediyi veterinere götürdüm. Orada da “Bu vakalar bizi aşar” deyip bakmadılar. Ve o kedi ellerimde can verdi. Çok üzüldüm. Evet, belki o gece bir şey yapamadım, onun hayatını kurtaramadım ama şu an onun sayesinde yüzlerce felç geçirmiş, uzuvlarını kullanamayan hayvanların hayatlarına biraz olsun dokunma fırsatı yakaladım. Engelli hayvanlara protez ayaklar yaparak onları yürütmeyi başardım.
İlk başladığınız anla şimdiyi düşünürseniz nasıl bir yol kat ettiniz?
İlk yaptığım yürüteçlerin yapımı çok basitti. Onları yapmak için oyuncaklarımı kırardım ya da işe yaramayan malzemeleri kullanırdım. Şimdi daha profesyonel hale getirdim bu durumu. İlk zamanlar oyuncak gibi duran protezler şimdi daha profesyonel hale geldi.
HER ŞEHRE YÜRÜTEÇ YOLLUYORUM
Engelli hayvanlara nasıl ulaşıyorsunuz? Engelli hayvanları olanlar size nasıl ulaşıyor?
Engelli hayvanların sahipleri bana sosyal medya hesaplarımdan ulaşıyor. Bundan dolayı da sosyal medyada bir hayli aktifim. Görenler, duyanlar paylaşıyor. Paylaştıkça da bu sevgi yumağı büyüyüp gidiyor.
Hayvanlara bu tip bir müdahaleyi yapmayı nereden öğrendiniz?
Bu güne kadar 70’ten fazla yaralı hayvanın hayatını kurtardım! Felçli ya da felçsiz… İlk zamanlar müdahaleleri internetten bakarak ya da şehir dışındaki veterinerlerden yardım isteyerek yapardım. Şu an birçok vakaya yardım almadan bakabiliyorum.
Hangi hayvanlara protez ve yürüteç yapabiliyorsunuz? Bunun bir sınırı var mı?
Aslında her türlü hayvan için protez yapabilirim. Hiçbir şeyin sınırı olmaz. Bu elbette size de bağlı. Bugüne kadar kedi, köpek, birçok kuş çeşidi, tavşan ve büyük baş hayvan olmak üzere birçok canlıya protez ve yürüteç yaptım. Her canlıyı yürütmeye hazırım! Bugüne kadar hiç kimseyi geri çevirmedim, bundan sonra da elimden geldiğince çevirmem!
200’DEN FAZLA HAYVANA PROTEZ
Kaç tane hayvana yürüteç ve protez yaptınız?
200’den fazla cana yürüteç ve protez ayak yaptım. 2 kere de yurtdışına yolladım. Biri Irak’ta bir kedi, diğeri Azerbaycan’da bir köpekti. Türkiye’nin de hemen her şehrine yürüteç yolluyorum. Bu vesileyle engelli hayvanların eli ayağı oldum.
‘SABAHLARA KADAR HAYVANLAR İÇİN ÇALIŞIYORUM’
Bir protezi ya da yürüteci ne kadar sürede yapıyorsunuz?
Yürüteç ve protez yapım süresi yoğunluğa bağlı. Bazen günde 5 yürüteç yapıp yolladığım zamanlar oldu. Normalde bir yürütecin yapımı 3 saat, protezinse 5! Ama aşırı talep olduğunda sabahlara kadar yürüteç yaptığım günler oluyor.
Ekibiniz var mı? Fikir aldığınız profesyonel isimler, doktorlar oldu mu?
Bir ekibim yok! Her zaman yalnız çalıştım. Mardin’de minik bir atölyem var. Orada kedilerimle köpeklerimle ve Yağmur ismindeki sıpamla beraber yürüteç ve protezleri yapıyorum. Yardım almama sebebimse kimsenin benim gibi düşünmemesi! Eğer ben birine öğretirsem de buna çok dikkat ederim çünkü bu durumu ticarete döküp bu durumu satabilir. O zaman canların özgürlüğü parayla var olur.
Çevreden nasıl tepkiler aldınız? Onların ne tür yardımları var?
Hem iyi hem de kötü tepkiler aldım! “Hasan bir hayvan için neden bu kadar uğraşıyorsun, bırak” diyenler de var. Kimileri gurur duyuyor kimileriyse eleştiriyor. Hayat da öyle değil mi? Ben iyilerini alıyorum kötü tepkilere her zaman kulağımı kapatıyorum.
Etraftan kötü tepkiler de alıyorum
Bir de veteriner hekim olmadığınız için hayvanlara müdahale etmenizle ilgili olarak size tepkiler var. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Yaraları hayvanları gördüğümde hiç çekinmeden müdahale ederim. Bir hayvan kanlar içindeyken bile kucağıma alıp kliniğe koştuğum zamanlar oldu. Etraftan kötü tepkiler aldım. “Nasıl miden kaldırıyor, iğrenç!” “Sen neden yardım ediyorsun ki bırak, kendi kendine iyileşir” diyenler bile oldu. Ama bu tür tepkilere kulağımı kapattım. Sadece yapmam gerekenleri yapıyorum, muhtaç hayvanların hayatlarını kurtarıyorum. Bu kadar basit aslında…
HAYVANLARIN TÜRÜNE GÖRE MALZEME
Malzemenin hayvana uygun olup olmadığına nasıl karar veriyorsunuz?
Hayvanların türüne göre malzeme kullanırım. Bir kedi için en hafif malzeme alüminyum borulardır. Köpekler içinse biraz daha sağlam olanlarıdır. Çünkü rahat olması demek onların daha iyi koşması demek.
Malzemeleri nasıl temin ediyorsunuz? Ve nasıl bir teknik uyguluyorsunuz?
Kullandığım özel bir malzeme yok! Gözüme kestirdiğim her şeyi parçalayıp yürüteç ve proteze dönüştürürüm… Bazen hurda bir bisiklet, bazense bir çamaşır makinesi. Dönüşmesi mümkün olan her şeyi kullanırım... Örneğin, 2 sene önce bir çiftçinin tarlada bulup bana getirdiği vahşi bir kartala çamaşır makinesi aparatından protez ayak yapmıştım.
Maddi bir kazanç sağlıyor musunuz?
Yürüteç ve protezleri tamamen ücretsiz yapıyorum. Hayvanların koşması, yürümesi ve ilk adımlarına şahit olmak benim için en büyük kazanç. Yürüttüğüm engelli hayvanların sahipleri küçük bağışlar yapıyor. Onların sayesinde projeyi zar zor ayakta tutuyorum.