AKSAM.COM.TR/MOR PAPATYA
Merve Kantarcı Çulha
Çoğunlukla sırt, göğüs, karın, boyun, kol ve bacaklarda pembe kırmızı cilt kabartılarıyla ortaya çıkan isilik, hem bebeklerin hem de yetişkinlerin korkulu rüyası. Bu durumun ilerlediğinde ciltte ciddi kaşıntılara yol açabileceğini hatta bu kaşıntılara bağlı kanamalar ve kabuklu enfekte cilt lezyonları gelişebileceğini belirten Prof. Dr. Alpay Çakmak, isiliğe yoğurt sürmenin yanlış olduğunu belirterek "Bebeklerde isilik nasıl geçer?" sorusunun cevabını yanıtladı.
Aksam.com.tr'den Merve Kantarcı Çulha'nın sorularını yanıtlayan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alpay Çakmak, isiliğin özellikle yaz aylarında her yaşta görülebileceğini belirtti.
Özellikle yaz mevsiminde doğan bebeklerde isilik sorununun sık görüldüğünü belirten Medipol Mega Üniversite Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alpay Çakmak, isiliğe iyi gelen 10 öneride bulundu.
Yeni doğan bebeklerde isilik neden olur?
Çoğunlukla karın, sırt, göğüs, karın, boyun, kol ve bacaklarda görülen isilik, vücudun kıvrımlı ve boğumlu yerlerinde daha sık görülen pembe kırmızı cilt kabartılarıdır. Yaz mevsiminde doğan bebeklerin özelikle üst üste kalın ve uygun olmayan kıyafetler giydirilmesi, yeni doğanlarda isiliğin oluşmasında önemli rol oynar. Yetişkinlerde de rastlanan bir rahatsızlık olan isilik, çoğunlukla aşırı terleme, yeteri kadar duş almama ve hijyen kurallarının uyulmamasından kaynaklanmaktadır. İsilik özellikle bebeklerde çok sık görülen bir cilt rahatsızlığıdır. Doğumdan ancak bir ay sonra ter bezleri tam olarak fonksiyon görmeye başlar. Bebeklerin ciltlerinin duyarlı, ince ve az yağlı olması nedeniyle ısı değişimine uyum sağlamakta zorlanır.
İsilik konusunda ailelerin en çok yaptığı hatalar neler?
Kışın aşırı sıcak ortamlarda üst üste giydirmek veya çok sıcak havalarda kalın kıyafetler giydirmek isiliğin ortaya çıkışını kolaylaştırabilir. Dar ve sentetik kumaşlardan üretilen giysiler giydirmekte isiliği tetikleyebilir. Kilolu bebeklerde terleme daha çok olduğu için daha sık görülebilir.
Bez bağlanan bebeklerin kasıkla popo bölgelerinde idrarla kaka kaynaklı oluşabilir. Bezlerin uzun süre değiştirilmemesi de bir sebep olarak sayılabilir. Terleme veya ateşli hastalıklardan sonra da görülebilir. Ayrıca annelerin ya da aile büyüklerinin bebek ve çocukları sıcak yaz döneminde mevsime uygun olmayarak kalın giydirmesi de bebek ve çocuklarda görülen isiliğin önemli sebeplerindendir.
Özelikle ortam sıcaklığında artışa bağlı olarak terlemenin artması ve giyilen uygun olmayan kıyafetler nedeniyle ter kanallarının tıkanması sonucu ortaya çıkan, kaşıntılı, döküntülü, kızarık şekilde görülen bir çeşit cilt rahatsızlığıdır. Bu durum tıp dilinde miliare olarak tanımlanır.
Özelikle sıcak ve nemli yaz aylarında vücut fazla sıvıyı ter bezleriyle atarak ısı dengesini sağlamaya çalışır. Aşırı terleme ve uygun olmayan kıyafetler ter kanallarının tıkanmasına sebep olabilir. Ter dışarıya atılamadığı için derinin alt tabaklarında kalan ter, cilt yüzeyine kızarıklık olarak yansır. Bu durum bebeklerde yaşam konforunu bozar.
İsilik tehlikeli bir hastalık mı?
Ciltte ortaya çıkan bu durum ilerlerse yani erken dönemde uygun değişiklikler ve müdahaleler yapılmazsa ciltte ciddi kaşıntılara yol açabilir, hatta bu kaşıntılara bağlı kanamalar ve kabuklu enfekte cilt lezyonları gelişebilir. Ciltte yanma batma hissi ile cilt görünümü kişiyi olumsuz etkileyebilir. Ciltte görülen bu durum döküntülü hastalıklarla karıştırılabilir. Fakat paniğe neden olacak bir hastalık değildir. Basit tedavi yöntemleriyle bu cilt rahatsızlığı kolaylıkla giderilebilir. Ciltte görülen bu rahatsızlık bulaşıcı değildir.
İsilik ortamda aşırı sıcaklık ve aşırı nem artışı ve buna bağlı olarak vücudun kendisini soğutmak için aşırı terlemesinden kaynaklanır. Ter ve diğer dış etkenler, kalın kıyafetler ya da cilde pudra sürmek gibi nedenlerle cilt yüzeyindeki gözenekleri kapatarak ter bezi kanallarının tıkanmasına ve dolayısıyla isilik oluşumuna sebep olabilir.
İsilik belirtileri neler?
Sıcaklıkların yükseldiği yaz aylarında çoğunlukla bebek ve küçük çocuklarda, cilt üzerinde yaygın bir şekilde görülen, kırmızı ya da pembe renkte oluşan cilt kabartılarıdır. Genellikle döküntülü hastalık belirtileriyle karıştırılan miliaria, korkulacak ya da ciddi sıkıntıya neden olacak bir hastalık değildir. Her yaş grubunda görülebilir. Fakat bebek ve çocuklarda daha sık rastlanmasının sebebi, cilt gözeneklerinin yetişkin insanlara oranla daha küçük olması ve ter bezlerinin henüz tam olarak gelişmemiş olmasından kaynaklanır.
Bebeklerde isilik nasıl geçer?
Küçük bebeklerde sıcaklığa bağlı terleme ya da bazen ateşli hastalık sonrasında isilik görülebilir. Bebek cildinin hassas olması, gereksiz kalın, dar ve sentetik kumaşlardan üretilen kıyafetlerin giydirilmesi, bezinin yeterli sıklıkta değiştirilmemesi ve bebeğin yeteri kadar yıkanmaması da isiliğin ortaya çıkışını kolaylaştıran faktörler arasındadır. Aynı zamanda kış aylarında da çok kalın giydirilen ya da çok sıcak ortamda uzun süre kalan bebeklerde de sıklıkla dirsek içi, boyun, koltuk altı, sırt, göğüs ve popo bölgelerinde isilik görülür.
Bebeklere özelikle yaz aylarında ılık su ile sık duş aldırmak, terletmeyecek pamuklu ve ince kıyafetler giydirmek, terli kıyafetlerini sık sık değiştirmek var olan isiliğin rahatlıkla gerilemesini sağlayabilir. Özelikle sıcak yaz aylarında düzenli olarak ılık su ile dış almak, isilik oluşumunu önler ve var olan isiliğin gerilemesini sağlar.
Cilt bakım ürünleri, makyaj malzemeleri, yoğurt pudra, krem, yağ ve parfüm gibi özelikle cilt gözeneklerinin tıkanmasına sebep olan kozmetik ürünlerin, nemli ve sıcak yaz aylarında kullanılması isilik oluşumunu artırabilir.
İSİLİĞE İYİ GELEN 10 ÖNERİ
1. İsilik oluşursa geleneksel bir uygulama olarak ebeveynler hemen yoğurt sürerler. Bu uygulama yanlıştır. Yoğurt gözenekleri tıkar ve isiliğin geçmesini zorlaştırır. İlk olarak isiliğin olduğu bölgeye soğuk kompres uygulayın.
2. Sıcak ve nemli ortamlarda uzun süre kalmak, yeteri kadar havalanmayan ortamda uyumak ve yeteri kadar su tüketmemek, isilik oluşumuna neden olacağından bunlardan sakınılması önemlidir.
3. Pamuk ve benzeri doğal ipliklerden yapılan iç çamaşırları tercih etmek, dar ve koyu renkli giysilerden uzak durmak cildin rahatça nefes almasına yardımcı olmaktadır.
4. Yatak ve yastık kılıflarının pamuklu terletmeyen ürünlerden yapılmış olması, uyurken aşırı terlememek için önemlidir.
5. Bebekler sıcak yaz aylarında kat kat ve kalın giydirilmemeli ve sık sık yıkanmalıdır.
6. Tüm çocuklarda rahat ve bol kıyafetlerin tercih edilmesi, ciltlerinin rahatça nefes almasını sağlayarak, isilik oluşumunu engelleyecektir. Ayrıca bebek bezleri ve terli kıyafetler sık sık değiştirilerek isilik oluşumu önlenmelidir.
7. Akabinde ılık duş aldırmak, vücudu serin tutmak, sıcak ortamlardan uzak durmak isiliğe iyi gelir.
8. Terli kıyafetleri hemen değiştirmek ve terletmeyen pamuklu kıyafetler tercih etmek isiliğin kısa süre içinde geçmesine yardımcı olacaktır.
9. Duş sırasında kese, lif gibi uygulamalar cildi tahriş eder. Banyo sonrası ise cildinizi tahriş etmeden nazikçe kurulanın.
10. Özelikle yaz aylarında temiz deniz suyuna girmek, ter bezlerini ve cilt gözeneklerini açık tuttuğundan, isiliğin daha çabuk iyileşmesine yardımcı olur.