Merve Kantarcı Çulha
İnternet dünyasında sunulan popüler diyet listeleri, aslında metabolizmanız için geri dönülemez birer tuzağa dönüşebilir. Birçok kişi hızlı sonuç almak adına komşusundan duyduğu veya sosyal medyada gördüğü listeleri uygularken; vücudunda demir eksikliği, kemik erimesi ve ciddi sindirim sorunlarına kapı aralıyor. Peki, son dönemin favorisi olan diyetler kilo mu aldırıyor? Ketojenik diyet hangi durumlarda tehlikelidir?
Diyetisyen Ayça Sena Yılmaz, bilinçsizce yapılan diyetlerin yeme bozukluklarından mide hastalıklarına kadar uzanan faturasını mercek altına alırken; Uzman Diyetisyen Gözdenur Çavuş Uka ise kişiye özel olması gereken beslenme programlarının hayati önemine dikkat çekti.
İşte Diyetisyen Ayça Sena Yılmaz'dan ve Uzman Diyetisyen Gözdenur Çavuş Uka'dan Akdeniz diyetinden pareo diyetine kadar popüler beslenme modellerinin bilinmeyen yönleri ve zayıflamaya çalışırken sağlığınızdan olmamanız için dikkat etmeniz gereken noktalar...
YANLIŞ DİYET KİLO ALDIRIYOR
Popüler diyetlere karşı uyaran Diyetisyen Ayça Sena Yılmaz, popüler diyetlerin sebep olduğu durumları şöyle özetliyor:
"Popüler diyetler yanlış yapıldığında bazı hastalıklara neden olabilir. Örneğin herhangi bir sağlık sıkıntısı olmadan bilinçsizce yapılan Glütensiz diyette tahıl ürünleri tüketilmeyeceği için bazı besin eksikliklerine neden olabilir.
Ayrıca bağırsakta yaşayan iyi bakteri miktarını azaltarak sindirim sorunlarına neden olabilir. Yanlış ve uzun süre uygulanan ketojenik diyette ise kanda yağ profili değişerek metabolik sorunlara ve kan şekeri sevilerinde de değişikliğe neden olabilir.
Bilinçsiz yapılan diyetler kısa sürede kilo vermenize yardımcı olabilir ancak sonrasında daha fazla almanıza neden olacaktır. Ayrıca bazı diyetler bireylerde yiyecek takıntısı oluşturarak yeme bozukluğuna neden olabilir. Aralıklı oruç u kendi kendine uzun süreli yapan kişilerde metabolizmada yavaşlama, enerji düşüklükleri görülebilmektedir.
Genel olarak yanlış yapılan diyetler demir eksikliği, obezite riskine, malnütrisyona, kemik erimesine ve diyabet gibi sağlık sorunlarına neden olabilir. Aynı şekilde gastrointestinal rahatsızlıklar olan kabızlık, şişkinlik gibi bağırsak hastalıklarına ve ülser, reflüne gibi mide problemlerine neden olabilir."
HANGİ DİYET DAHA ETKİLİ?
Popüler diyetlerle ilgili detaylı bilgi veren Yılmaz, şu şekilde anlattı:
Akdeniz Diyeti: İçeriğinde bol sebzeler, bol meyveler, tahıllı ürünler, zeytinyağı ve Omega 3 kaynağı balık gibi sağlıklı besinlerle beraber az miktarda kırmızı et ve işlenmiş gıdaları içeren bir beslenme programıdır. Kalp sağlığı için sık kullanılan bir diyet türüdür.
Paleo Diyeti: Bu diyet sisteminin içeriği Yaban hayatından toplanan besinlerle beslenmeye yönelik bir diyet sistemidir. Et, balık, sebze, kuruyemişlerden zengin tam tahıl ve işlenmiş hazır paketli gıdalardan uzak bir beslenme programıdır.
Ketojenik Diyet: Vücudu ketozise sokarak yağ yakımını artırmaya yönelik bir diyet programıdır. Bu diyet sisteminde karbonhidratlar sınırlandırılarak yağ alımını artırarak uygulanmaktadır. Toplumda kilo vermek için fazla tercih ediliyor olsa da Epilepsi gibi nörolojik hastaların kullanımı için uygun bir diyet sistemidir.
DASH Diyeti: (Dieary Approaches to stop hypertension) Bol meyveli, bol sebzeli düşük yağlı yoğurt gibi süt ürünlerinin tercih edildiği bir programdır. Bu diyet listesinde doymuş yağ alımı, kırmızı et ve tuz alımı sınırlandırılmıştır. Hipertansiyonu olan kişiler için faydalıdır.
Glütensiz Diyet: glüten ismi verilen proteinin olduğu besilerin tüketilmemesini içeren bir diyet programıdır. Arpa, buğday, çavdar ve bulgur gibi tahıllarda doğal olarak bulunan bir protein kompleksidir. Bunların tüketilmemesini kapsar. Glütensiz diyet çölyak hastalarının tercih etmesi gereken bir diyet türüdür.
Aralıklı Oruç: Belirli zaman aralıklarıyla yeme periyotları içeren bir beslenme programı sistemidir. Bilinçsizce uzun süre yapılmamalıdır.
YANLIŞ DİYETLER VİTAMİNLERİ YOK EDİYOR
Uzman Diyetisyen Gözdenur Çavuş Uka' da yanlış diyetlerle ilgili şunları söyledi:
"Danışanlarımda da maalesef sıkça gördüğüm; kısa zamanda hızlı kilo vermek için kulaktan duyma, internetten görme diyet programları yapmak metabolizmanızı alt üst etmektedir.
Aşırı kısıtlayıcı diyetler yapmak metabolizmanın çalışmasını durdurarak zayıflamayı zorlaştırır. Kilo verilmiş olsa da sonrasında hızlı bir şekilde daha fazlasını almaya sebep olmaktadır.
Vücudun sağlıklı çalışabilmesi için gerekli enerjiyi alması gerekmektedir.
Sürekli düşük kalorili besinler tüketilirse organların zaman içinde çalışması yavaşlar ve hatta organ yetmezliğiyle karşı karşıya kalabilirsiniz. Bu tarz yanlış diyetler Demir, B12 gibi vitamin ve mineral eksikliğine de sebep olmaktadır. Unutmayın; doğru diyet parmak izi gibi kişiye özgü planlanmalıdır."