ELİF ÇARMAN
Öksürmek mi daha tehlikeli, hapşırmak mı? Bilimsel araştırmalara göre hapşırık, öksürüğe kıyasla daha geniş bir alana yayılabilir ve daha uzun süre havada kalabilir. Ancak, kronik öksürük ise uzun vadede ciddi hastalıkların belirtisi olabilir ve solunum yolu hastalıklarının yayılmasına neden olabilir.
Öksürük, genellikle solunum yollarındaki tahrişi gidermek için gerçekleşir ve daha çok alt solunum yollarını etkiler. Grip, soğuk algınlığı, bronşit gibi hastalıklarda yaygın olarak görülür. Hapşırık ise, burun boşluğunu tahriş eden partikülleri dışarı atmak için burundan ve ağızdan güçlü bir hava çıkışıyla gerçekleşir. Alerjiler, grip ve viral enfeksiyonlar sırasında ortaya çıkar.
Öksürük, virüs ve bakterileri 2 metreye kadar yayabilir. Öksürük, özellikle balgamlı olduğunda, hastalıkların bulaşmasına sebep olabilir.
Bilimsel araştırmalara göre;
Harvard Üniversitesi'nin yaptığı bir araştırmaya göre; öksürük sırasında havaya yayılan damlacıklar saatte 80 km hıza ulaşabilir. Bu damlacıklar, COVID-19, grip ve verem gibi hastalıkların yayılmasına neden olabilir.
MIT (Massachusetts Institute of Technology) tarafından yapılan bir çalışmada; öksürük sırasında çıkan damlacıkların havada uzun süre asılı kalabildiği ve havalandırma sistemleri ile daha geniş alanlara yayılabileceği tespit edilmiştir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO); özellikle kapalı ortamlarda öksürmenin virüs yayma riski taşıdığını belirtmektedir. Ayrıca, balgamlı öksürük taşıyıcı olan kişilerin bulaşıcı hastalıkları daha hızlı yaymasına neden olabilir.
Hapşırık 8 metreye kadar yayılabilir ve daha geniş bir alanda bulaşıcılık taşır. Hapşırık, öksürüğe kıyasla daha güçlü bir hava akımı yaratır. Hapşırık sırasında burundan ve ağızdan çıkan mikroplar, saniyeler içinde odanın her yerine yayılabilir. Alerjik hapşırıklar genellikle bulaşıcı değildir, ancak viral bir enfeksiyon nedeniyle hapşırıyorsanız, etrafınızdaki insanlara hastalık bulaştırma riskiniz çok yüksek olabilir.
Bilimsel araştırmalara göre;
MIT araştırmacıları tarafından yapılan bir başka çalışmaya göre; hapşırık sırasında çıkan damlacıklar 8 metreye kadar ulaşabilir ve havada uzun süre asılı kalabilir.
Eğer konu hastalık yayma açısından ele alınırsa, hapşırık öksürüğe göre daha fazla risk taşır. Çünkü hapşırık daha geniş bir alana yayılır. Hapşırmak, daha güçlü bir hava akımı oluşturur. Bu sebeple havadaki partiküller daha uzun süre asılı kalır.
Kronik veya sürekli öksürük özellikle tüberküloz, zatürre veya COVID-19 gibi hastalıklarda daha tehlikeli olabilir. Bu tür hastalıklar damlacık yoluyla bulaştığı için uzun süreli öksürük daha fazla insanın enfekte olmasına neden olabilir.
Her iki durum da hastalık yayma riski taşıdığı için aşağıdaki hijyen kurallarına dikkat etmek önemli. İşte öksürük ve hapşırığın hastalık bulaştırmaması için alınabilecek önlemler...
Dirsek içine veya kağıt mendile öksürüp hapşırın: Virüs ve bakterilerin ellere bulaşmasını önler.
Maske takın: Özellikle hasta olduğunuzda, çevrenizdekileri korumak için maske takmalısınız.
Ellerinizi sık sık yıkayın: Hapşırık veya öksürük sonrası ellerinizi sabun ve suyla yıkamak veya dezenfektan kullanmak bulaşma riskini azaltır.
Kapalı ortamlarda dikkatli olun: Kapalı ve havalandırması yetersiz alanlarda hastalık yayılma riski daha fazladır.