Mor Papatya
Kemoterapi sırasında hangi gıdalardan uzak durmanız gerektiğini merak ediyorsanız, yıkanmamış çiğ sebzeler, bazı yumurta ürünleri ve belirli peynir türleri bu listeye girer.
Tedavinin bağışıklık sistemini zayıflatan bir aşamasındaysanız, yediklerinizi takip etmek, gıda kaynaklı tehlikeli enfeksiyon riskini azaltmanıza yardımcı olabilir.
Kemoterapi Sırasında Kaçınılması Gereken Besinler Nelerdir?
Sağlıklı ve dengeli beslenme, bağışıklık sistemini güçlendirmek, enerji seviyesini korumak ve doku onarımını desteklemek için hayati önem taşır. Ancak, kemoterapi sırasında bazı besinlerin tüketimi, enfeksiyon riskini artırabilir, yan etkileri şiddetlendirebilir veya ilacın etkinliğini azaltabilir. Peki, kemoterapi sırasında kaçınılması gereken besinler nelerdir? İşte dikkat edilmesi gerekenler:
ENFEKSİYON RİSKİNİ ARTIRAN ÇİĞ VE AZ PİŞMİŞ BESİNLER
Kemoterapi, bağışıklık sistemini zayıflatarak vücudu enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale getirir. Bu nedenle, gıda kaynaklı enfeksiyon riskini minimize etmek için şu besinlerden kaçınılmalıdır:
Çiğ veya Az Pişmiş Et, Tavuk ve Balık: Suşi, sashimi, çiğ köfte, az pişmiş biftek gibi besinler, Salmonella, E. coli gibi tehlikeli bakteriler barındırabilir. Etler, iç sıcaklıkları güvenli seviyeye ulaşana kadar iyi pişirilmelidir.
Çiğ Yumurta ve Çiğ Yumurta İçeren Besinler: Ev yapımı mayonez, bazı tatlı kremaları, çiğ yumurta sarısı içeren soslar, Salmonella riski taşır. Yumurtalar, beyazı ve sarısı katılaşana kadar pişirilmelidir.
Pastörize Edilmemiş Süt ve Süt Ürünleri: Çiğ süt, pastörize edilmemiş peynirler (örneğin; bazı köy peynirleri, küflü peynirler), Brucella gibi ciddi hastalıklara yol açabilen bakteriler içerebilir. Sadece pastörize edilmiş süt ve süt ürünleri tüketilmelidir.
Çiğ Deniz Ürünleri ve Kabuklu Deniz Hayvanları: İstiridye, midye gibi çiğ veya az pişmiş kabuklu deniz hayvanları, virüs ve bakteri barındırma riski yüksektir.
İyi Yıkanmamış Taze Meyve ve Sebzeler: Çiğ tüketilecek meyve ve sebzeler, akan su altında çok iyi yıkanmalıdır. Toprakla temas eden veya ince kabuklu olanlar daha dikkatli temizlenmelidir.
YAN ETKİLERİ ŞİDDETLENDİREBİLECEK BESİNLER
Kemoterapi, mide bulantısı, kusma, ishal, kabızlık, ağız yaraları gibi yan etkilere neden olabilir. Bazı besinler, bu yan etkileri daha da kötüleştirebilir:
Aşırı Yağlı ve Kızartılmış Yiyecekler: Sindirimi zordur ve mide bulantısını artırabilir.
Çok Baharatlı ve Acı Yiyecekler: Ağız yaralarını, mideyi ve bağırsakları tahriş edebilir, ishal riskini artırabilir.
Aşırı Şekerli Yiyecekler ve İçecekler: Şeker, bazı durumlarda ishali şiddetlendirebilir ve genel sağlığı olumsuz etkileyebilir.
Asitli İçecekler (Kola, Gazoz vb.) ve Turunçgiller: Ağız yarası olan hastalarda tahrişe neden olabilir.
Çok Sıcak veya Çok Soğuk Yiyecekler: Ağız hassasiyeti olanlar için rahatsız edici olabilir.
Alkol: Karaciğeri yorar, tedavinin yan etkilerini artırabilir ve ilaçlarla etkileşime girebilir.
İLAÇ ETKİLEŞİMİ RİSKİ TAŞIYAN BESİNLER
Greyfurt ve Greyfurt Suyu: Bazı kemoterapi ilaçlarının vücutta parçalanmasını engelleyerek, kanda ilaç seviyesinin yükselmesine ve toksisite riskinin artmasına neden olabilir. Tedavi süresince greyfurt tüketiminden kaçınılması önerilir.
GENEL ÖNERİLER
Az ve Sık Beslenin: Günde 3 büyük öğün yerine, 5-6 küçük öğün tüketmek mideyi yormaz ve besin alımını kolaylaştırır.
Bol Sıvı Tüketin: Günde en az 8-10 bardak su içmek, vücudu hidrate tutar ve tedavinin atık ürünlerinin atılmasına yardımcı olur.
Besin Güvenliğine Dikkat Edin: Yemek hazırlarken elleri sık sık yıkamak, çiğ ve pişmiş besinleri ayrı tutmak, yemekleri güvenli sıcaklıklarda saklamak enfeksiyon riskini azaltır.
ÖNEMLİ NOT!
Her hastanın durumu ve tedavi protokolü farklıdır. Kemoterapi sırasında beslenme planınızla ilgili en doğru ve güncel bilgileri kendi doktorunuzdan ve onkoloji diyetisyeninizden almalısınız.