Merve Kantarcı Çulha
Birçoğumuz evden çıkmadan birkaç dakika önce güneş kremini kullanırız, hatta bazılarımız ne kendi ne de çocuğu için krem kullanmaz. Fakat bu durum güneş lekesine ve cilt kanserine zemin hazırlıyor.
Merve Kantarcı Çulha'ya açıklamalarda bulunan Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Begüm Güneş, cilt kanserlerinin en önemli sebebinin uzun süre güneşe maruz kalma olabileceğine dikkat çekti. Peki, güneş kremi geçmiş ve gelecek güneş lekesinden korur mu? İşte sorular ve cevaplar...
Güneş ışınlarının zararı nedir?
UV ışınları deriye nüfuz ederek DNA hasarına sebep olur, mutasyonlara yol açabilir ve sonuçta cilt kanserlerinin en önemli sebebidir. Güneş ışınları kollajen yıkımına sebep olarak cildin yaşlanmasına neden olurken aynı zamanda güneş lekelerine sebep olabilir. Akut dönemde ise şiddetli güneş yanıklarına, irritasyonlara sebep olabilir.
Güneş kremi ve güneşten koruma neden önemli?
Güneş kremleri güneş ışınlarının zararlı etkilerine karşı bizi korur. Bunlar kısa dönemde gözlenen etkiler olabileceği gibi uzun dönemde biriken hasar şeklinde de olabilir.
Güneş kremi bütün bu hasarlara karşı koruyucudur. Bu sebeplerden ötürü güneş kremi, sadece yaz aylarında değil, yıl boyunca günlük olarak kullanılmalıdır.
Hangi güneş kremleri daha faydalıdır ve güneş kremini nasıl kullanmak gerek?
Özellikle en az SPF 30 ve üzeri (yaz aylarında tercihen SPF 50), geniş spektrumlu (UVA+UVB) koruyucular tercih edilmeli; açık hava aktivitelerinde ve özellikle yaz aylarında 2-3 saatte bir yeniden uygulanmalıdır. Ancak unutulmamalıdır ki hiçbir güneş kremi yüzde 100 koruyucu değildir bu nedenle aktif saatlerde güneşten uzak durulması ve şapka, gözlük gibi mekanik koruyucuların da kullanılması çok önemlidir.
Çocuklar güneş kremini ne zamandan itibaren kullanmalı?
Güneş kremi 6 aydan itibaren bebeklerde kullanılabilir. 6 ay öncesinde bebekler güneşle temas etmemeli; gölgede durma, koruyucu giysiler, şapka kullanımı gibi önlemler çok ciddi uygulanmalıdır. 6 ay ve üzeri bu önlemlere ek olarak düzenli güneş koruyucu kullanılmalıdır.
Çocuklar için hangi güneş kremlerini önerirsiniz?
Bebek ve çocuklarda daha çok mineral içerikli güneş kremlerini önermekteyiz. Bu içerikli güneş kremleri dışarı çıkmadan 15-20 dakika önce uygulanmalı ve yine gün içerisinde 2-3 saatte bir tekrarlanmalıdır.
Güneş yanıklarına karşı ne yapılmalı?
Güneşin akut dönem hasarlarından güneş yağının tedavisi ve yaklaşımı yanığın derinliğine göre değişir. Ilık duş alınması ve bol bol nemlendirici kullanılması önerilir. Yine bu dönemde bol su tüketimi önemlidir.
Daha derin ve enfekte yaralarda yaranın derinliğine göre tedavi verilir ve ağrı kontrolü sağlanır. Yanık olan bölgenin iyileşme sürecinde güneşten korunması da son derece önemlidir. Ayrıca çocukken geçirilen ciddi güneş yanıklarının cilt kanserinde önemli bir risk faktörü olduğu unutulmamalıdır.
Peki, güneş lekelerine karşı ne yapılmalı?
Güneş ışınlarının kozmetik sonuçlarından biri de güneş lekesidir. Öncelikle güneş lekesi sanılan her durum güneş lekesi olmayabilir bu sebeple bu lezyonların dermatolog tarafından muayene edilmesi gerekir. Muayene sonrası güneş lekesinin derinliği de saptanarak tedaviye başlanabilir.
Güneş lekesi tedavisi her dönemde yapılır mı?
Leke kronik bir hastalıktır. Her zaman tekrarlama ihtimali vardır. Bu nedenle tedavide olabildiğince kombine tedavileri tercih etmekteyiz ve koruma lekenin her döneminde en önemli basamaktır. Leke tedavisinde kullanılan ürünler ve tercih edilen işlemler mevsime göre değişkenlik göstermektedir.
Yaz aylarına güneş ışınlarının etkisinin artmasıyla beraber evde kullandığımız ürünlerin güneşle etkileşmeyen daha hafif ürünlerle değiştirilmesi gerekir.
Yine bu dönemde işlem olarak mezoterapi uygulaması yapılabilir. Mezoterapi pek çok ayrı sebeple uygulanan iğne ile deri altına çeşitli içeriklerin enjekte edilmesine dayanan bir yöntemdir.
Bahar ve yaz aylarında zengin içerikli leke karşıtı mezoterapi uygulamalarıyla lekelerde bir miktar açılma sağlanabilir ve en önemlisi cilt kalitesi de arttırılarak yaz öncesi cilt güçlendirilmiş olur. Daha derin ve soyucu işlemler ise sonbahar-kış aylarına bırakılır.