Mor Papatya
Susam tohumlarının öğütülerek macun haline getirilmesiyle yapılan tahin hem lezzet hem şifa deposu bir ürün. Tahin özellikle Akdeniz mutfağında yaygındır ve birçok Orta Doğu, Asya ve Afrika tarifinde de kullanılır. Peki, tahinin faydası ne? 1 kaşık tahin neye iyi gelir?
TAHİN NASIL BİR GIDA?
Tahin, susamın öğütülmesiyle elde edilen; sağlıklı yağlar, bitkisel protein, mineraller ve susama özgü lignanlar (sesamin, sesamolin) içeren besleyici bir gıdadır.
Araştırmaların çoğu doğrudan "tahin" yerine susam ve susam bileşenleri üzerinden yürütülse de tahin bu bileşenleri doğal olarak içerdiği için bulgular pratikte tahin tüketimiyle ilişkilendirilebilir.
1. KALP DAMAR DOSTU: KOLESTEROL VE YAĞ PROFİLİ
Klinik çalışmaların derlendiği meta-analizlerde susam/susam ürünlerinin bazı kişilerde kolesterolü iyileştirdiği gözlemlenmiş. Fakat doz ve çalışma tasarımları farklı olduğu için sonuçların kişiden kişiye değişebildiği bildiriliyor.
Kısacası: Tahin, "tek başına ilaç gibi" değil; kalp dostu beslenmenin bir parçası olarak anlamlı.
2. TANSİYON ÜZERİNDE DESTEKLEYİCİ ETKİ OLABİLİR
Susam tüketimini inceleyen bazı sistematik derlemelerde kan basıncında düşüş yönünde bulgular raporlanıyor. (her çalışmada aynı sonuç çıkmıyor)
Kısacası: Tahin, özellikle işlenmiş gıdalar yerine kullanıldığında daha iyi bir yağ tercihi olabilir.
3. KAN ŞEKERİ VE METABOLİK DENGEYE KATKI
Bazı çalışmalar susam ürünlerinin glisemik kontrol göstergeleri ve metabolik risk belirteçleri üzerinde destekleyici etkiler gösterebildiğini söylüyor.
Kısacası: Tahin, karbonhidratla dengeli tüketildiğinde (ör. tam tahıl + protein) daha stabil enerji sağlayabilir.
4. ANTİOKSİDAN VE ANTİİNFLAMATUVAR BİLEŞENLER
Susam lignanları ve E vitamini türevleri, oksidatif stres ve inflamasyonla ilişkili mekanizmalarda rol alabiliyor. Tahin de bu bileşenleri içerdiği için "antioksidan kapasitesi" açısından güçlü bir gıda kabul ediliyor.
5. TOK TUTAR: DİYET DOSTU OLABİLİR
Tahin yağdan zengin olduğu için tokluk hissini artırabilir, ama aynı zamanda kalori yoğun bir besindir.
En kritik nokta: "Faydalı" olması "sınırsız" tüketim demek değildir.
6. KARACİĞER VE BÖBREK SAĞLIĞINI DESTEKLER
Tahin tüketimi, vücudun toksinlerden ve metabolik atıklardan arınmasında önemli rol oynayan karaciğer ve böbreklerin korunmasına katkı sağlayabilir. 2018 yılında gerçekleştirilen bir araştırmada, 90 gün boyunca düzenli olarak susam yağı tüketen diyabetli bireylerin karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında iyileşme gözlemlendiği bildirilmiştir. Bu bulgular, susam tohumlarının özellikle diyabet hastaları açısından destekleyici etkiler gösterebileceğine işaret etmektedir.
NE KADAR TAHİN TÜKETİLMELİ?
Genel pratik kullanım için:
Günde 1 yemek kaşığı (yaklaşık 15 g) çoğu kişi için iyi bir porsiyondur.
Kilo kontrolü hedefleyenler: 1 tatlı kaşığı ile başlayıp dengeleyebilir.
TAHİNİ DAHA SAĞLIKLI TÜKETMENİN 4 PRATİK YOLU
Yoğurt + tahin + tarçın (tatlı isteğine kontrollü çözüm)
Salata sosu: tahin + limon + sarımsak + su
Tam tahıllı ekmek üstüne tahin + muz dilimi (spor öncesi)
Humus / baklagil ile birlikte (protein + lif sinerjisi)
DİKKAT: KİMLER TEMKİNLİ OLMALI?
Susam alerjisi olanlar kesinlikle tüketmemeli.
Reflü/ mide hassasiyeti olanlar zorlanabilir.
Diyabet/hipertansiyon ilacı kullananlar "destekleyici gıda" olarak görmeli; mutlaka bir uzmana danışmalı, tedavi yerine geçmez.