ELİF ÇARMAN
Bloomberg Global Health Index 2023 verilerine göre İtalya, dünyanın en sağlıklı 2. ülkesi konumunda yer alıyor. İtalya'da ortalama yaşam süresi kadınlarda 85, erkeklerde ise 80 yıl civarında. Peki İtalya'nın sırrı ne?
İTALYANLARIN UZUN ÖMÜRLÜ OLMALARININ SIRRI NE?
İtalyanlar hem uzun yaşam süreleriyle hem de düşük kronik hastalık oranlarıyla da dikkat çekiyor. Peki İtalyanların bu kadar yüksek sağlık düzeyine ve uzun ömre sahip olmalarının ardında ne var? İşte dünyanın en sağlıklı 2. ülkesi seçilen İtalya'nın uzun ömre sahip olmasının sırrı...
İtalyanların yaşam tarzının temelinde Akdeniz diyeti bulunuyor. Akdeniz diyeti beslenme tarzı, 2010 yılında UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras ilan edilmiştir.
New England Journal of Medicine tarafından yapılan Predimed çalışmasına göre, Akdeniz diyeti uygulayanlarda kalp krizi riski %30'a kadar azalıyor.
Akdeniz diyetinde öne çıkan gıdalar arasında; zeytinyağı, sebze-meyve ağırlıklı beslenme, taze balık ve deniz ürünleri, tam tahıllar, az miktarda kırmızı et yer alıyor.
İtalya'da toplu taşıma yerine yürümek çok daha yaygın. Şehir planlaması, dar sokaklar ve tarihi dokular araba kullanımını sınırlarken, yürümeyi teşvik ediyor. İtalyanlar günde 8 bin ile 10 bin arası adım atıyor. Birçok İtalyan günlük hayatında spora yer ayıramasa da uzun yürüyüşler aktif yaşam tarzını destekliyor.
Yürüme alışkanlığı; kalp-damar sağlığını destekler, diyabet ve obezite riskini azaltır ve ruh halini iyileştirir.WHO verilerine göre, günde 30 dakika yürüyüş, yaşam süresini 3-4 yıl uzatabilir.
İtalya'da yemek yemek sadece bir ihtiyaç değil, bir yaşam sanatı olarak görülür. Hızlı yemek yeme alışkanlığı neredeyse yoktur. Öte yandan İtalya'da fast food kültürü yok denecek kadar azdır. Hazır yemekler yerine genellikle ev yapımı yemekler daha yaygındır. İtalya'da yemekler aile ya da arkadaşlarla birlikte, sohbet eşliğinde, acele etmeden yenir.
Yavaş yemek yemek; daha iyi sindirim, az kalori alımı ve iyi besin emilimi sağlar.
American Journal of Clinical Nutrition'a göre, yavaş yemek yemek, obezite riskini %42 azaltabiliyor.
İtalyanlar için "la dolce vita", yani "tatlı hayat" felsefesi oldukça önemlidir. Hayatın tadını çıkarma, acele etmeden yaşama kültürü stres seviyelerini düşürür. İtalya'da iş-yaşam dengesi kurulur. İtalyanların akşam yemekleri mutlaka uzun ve keyifli olur. İtalya'da "pausa" kültürü ile gün içinde kısa molalar yaygındır.
Journal of Aging and Health dergisine göre, düşük stres düzeyine sahip toplumlarda yaşam süresi daha uzundur.
İtalyan mutfağında hazır ve işlenmiş ürünler neredeyse yoktur. Öte yandan İtalya'da süpermarketlerden ziyade yerel pazarlardan alışveriş yapılır. Sebzeler, meyveler ve süt ürünleri mevsiminde ve yerel olarak tüketilir.
European Food Information Council verilerine göre, İtalya işlenmiş gıda tüketiminde Avrupa'nın en düşük oranına sahiptir.
İtalya'nın sağlık sistemi, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından en başarılı sistemlerden biri olarak gösteriliyor. İtalya'da devlet destekli sağlık hizmetleri ücretsiz veya düşük maliyetlidir. Öte yandan İtalya'da kanser taramaları, kardiyovasküler kontroller ve önleyici tıp uygulamaları yaygındır. Aile hekimi sistemi oldukça etkili işlemektedir.