Sena Parlar
Geçmeyen boyun ağrısı, kola vuran uyuşma, belde batma hissi ya da bacakta güç kaybı... Birçok kişi bu şikâyetleri "yorgunluk" sanıp erteliyor, ancak uzmanlara göre bu belirtiler boyun ve bel fıtığının erken sinyalleri olabilir. Tanıdan tedaviye, egzersizden günlük alışkanlıklara kadar en çok merak edilenleri Dr. Erkan Kutlu Ekiz, Sena Parlar'a açıkladı...
Bel ve boyun ağrıları, modern yaşamın en yaygın sağlık sorunları arasında yer alıyor. Ancak her ağrı fıtık anlamına gelmediği gibi, her fıtık da ameliyat gerektirmiyor. Bu röportajda; boyun fıtığı belirtileri, bel fıtığı tedavisi, doğru duruş, fizik tedavinin etkisi ve "ne zaman doktora gidilmeli?" sorularına uzman görüşleriyle yanıt aradık.
Uzun süre masa başında oturmak, telefon ve bilgisayar kullanımı boyun ağrısının en sık nedenleri olduğunu ifade eden Ekiz sözlerini şöyle sürdürdü:
"Boyun ağrılarının büyük bir kısmı disklerden değil, kas spazmlarından kaynaklanır. Bu tür ağrılar genellikle boyundan başlayıp kürek kemiği çevresinde kalır."
Boyun ağrısı yaşayan pek çok kişi hemen "boyun fıtığı oldum" diye düşünüyor. Bu doğru mu?
Çoğu zaman değil. Boyun ağrılarının büyük bir kısmı disklerden değil, kas spazmlarından kaynaklanır. Bu tür ağrılar genellikle boyundan başlayıp kürek kemiği çevresinde kalır. Ağrı omzun altına, kola doğru inmeye başlıyor; buna güçsüzlük ya da uyuşma eşlik ediyorsa diskle ilişkili bir durum daha çok akla gelir. Ayrıca MR'da fıtık görülmesi her zaman şikâyetin kaynağının disk olduğu anlamına gelmez.
Günlük yaşamda boyun ağrısını en çok tetikleyen faktörler neler?
Uzun süre masa başında oturmak, telefon ve bilgisayar kullanımı en sık nedenlerdir. Bu alışkanlıklar duruşu bozar, kasları sürekli yük altında bırakır ve sorun çoğu zaman postürle başlar.
Postür bozukluğu omurga sağlığı için ne derecede önemli?
Postür bozukluğu omurga sağlığı açısından son derece önemlidir. Yanlış duruşta kaslar sürekli gergin ya da kasılı kalır. Bu durum zamanla disklerde ve omurlarda yapısal değişikliklere yol açabilir. Çoğu hasta bu süreci sıradan boyun ağrısı olarak yaşar; ancak bu sırada deformasyon süreçleri başlamış olabilir.
Postür bozukluğu sadece boynu mu etkiler?
Hayır. Omurga bir bütündür. Beldeki omurların dizilimindeki bozukluk ya da düzleşme, yük dağılımını değiştirerek boyun bölgesini etkiler. Bu tür durumlarda gelişen küçük disk taşmaları çoğu zaman medikal tedaviyle kontrol altına alınabilir.
Vücut fıtığı kendi kendine eritir mi?
Küçük disk taşmaları çoğunlukla geriler. Büyük disk fıtıklarının bile bazen tedavisiz kaybolduğunu klinik pratiğimizde görmekteyiz. Ancak bu her hasta için geçerli değildir.
Ameliyatsız tedaviler ne sağlar?
Bu tedaviler vücudun iyileşme sürecini hastaya daha konforlu yaşatmayı amaçlar. Çünkü vücudun kendi kendine yaptığı tamir sırasında ağrılı birkaç haftalık süreç yaşanır. Ancak bazı hastalar daha sonra kısmi felç tablosu ile beyin cerrahisine yönlendirilmektedir.
Ne zaman cerrahi gerekir?
Elde tutulan nesnelerin düşmesi, düğme ilikleyememe, yazı yazmada zorlanma, yürüme bozukluğu, denge kaybı ve idrar kaçırma gibi bulgular alarmdır. Müdahale geciktikçe bu durumlar kalıcı hale gelebilir.
Günümüzde boyun fıtığı cerrahisindeki gelişmeler nelerdir?
Hedef artık sadece fıtığı almak değil, omurganın doğal hareketini korumaktır. Bu özellikle genç hastalarda çok önemlidir.
Hareketi koruyucu cerrahi nedir?
Boyun disk protezleri ve dinamik rod sistemleri ile omurganın hareket kabiliyeti korunmaya çalışılır.
Son olarak ne söylemek istersiniz?
Boyun ağrısını küçümsemeyin ama her ağrıyı fıtık sanmayın. Doğru zamanda doğru değerlendirme kalıcı sorunların önüne geçer.