20 Nisan Pazartesi akşamı Fox Tv’de yayınlanan Çiçero filmi sonrası ‘Çiçero kimdir?’ sorusu arama motorunda aratılmaya başladı. Gerçek ismi İlyas Bazna 2. Dünya Savaşı’nda Almanya adına görevlerde bulunmuş Türk casustur. Askerlik görevini Çankaya Köşkü’nde Atatürk’ün yanında yapan Bazna daha sonra çeşitli işlerde çalışmış ve başarılı olamamıştır. “Çiçero ne zaman öldü, İlyas Banza kimdir?” sorularının yanıtına haberimiz içerisinden ulaşabilirsiniz.
ÇİÇERO LAKABIYLA BİLİNEN İLYAS BAZNA KİMDİR, NERELİ?
Çiçero kod adıyla tanınan İlyas Bazna, 28 Haziran 1904 tarihinde dünyaya geldi. Arnavut asıllı Türk casus olan Çiçero Babasının ölümünden sorumlu tuttuğu İngilizlerden nefret etmesi, parasal kazanç arzusu ve hep bir operacı olmak istemesine rağmen II. Dünya Savaşı esnasında Ankara'da çeşitli büyükelçiliklerde uşaklık yapıyor olması casusluk yapmaya başlamasına önayak oldu.
II. Dünya Savaşı yıllarının Ankara'sından önce Yugoslavya Krallığı büyükelçisinin, ardından Almanya büyükelçiliği müsteşarının uşaklığını yaptı. Almanya elçilik müsteşarı mektuplarını okuduğu için gerekçesiyle kovuldu.
1942'den itibaren Britanya İmparatorluğu'nun Ankara büyükelçisi Sir Hughe Knatchbull-Hugessen'in uşaklığını yapmaya başladı, banyosunda sırtını ovarken ona opera aryaları okuyacak kadar büyükelçi ile yakınlık kurdu. 21 Ekim 1943'ten itibaren fotoğraflarını çektiği gizli belgelerin örneklerini Almanya büyükelçiliğine teslim etmeye başladığı bilinmektedir. Bunun için, Almanya Büyükelçiliği'nde ataşelik yapan Ludwig Moyzisch'e kendisi yaklaşarak 20 000 Sterlin karşılığı elindeki elli altı belgeyi satma önerisinde bulunmz. Kısa bir süre ücretli bir Alman ajanı haline gelmiş ve Alman istihbarat servislerince kendisine "Çiçero" kod adı verildi. Müttefiklerce düzenlenen uluslararası toplantılar ve bazı bombardıman planları hakkında önemli bilgiler aktarmış olmakla birlikte, Normandiya Çıkarmasına ilişkin çok belli belirsiz istihbarat ulaştırdı. Bütün bu dönem boyunca Ankara'daki İngiliz istihbarat görevleri, Çiçero’nun İngilizce anlamadığını zannetmekte, kendisini casusluğundan şüphelenilmeyecek biri olarak görmekteydi.
İlyas Bazna casusluk yaptığı yıllarda Von Papen'in taktığı kod adının Çiçero olduğunu bilmiyordu. Hatta, kendisinin Çiçero olduğunu ancak 1950’de, sefarette belgeleri teslim ettiği Moyzisch'in tüm yargılamaların ardından inzivaya çekildiği Tirol Alpleri'nde yazdığı anılarından ve yine 1950'de, İngilizlerin artık bu casusluk olayını açıklamasıyla öğrenebildi.
ÇİÇERO NE ZAMAN ÖLDÜ?
İlyas Bazna 1970'te, Münih'te 66 yaşında, yoksul bir gece bekçisi olarak hayatını kaybetti.