AKSAM.COM.TR
"Unutmayın ki; düz akılla anlaşılmaz, pergele, cetvele gelmez.
Türkiye'nin kendine has bir kimliği vardır. Batmaz.
Batarsa, okyanuslar taşar..." diyen son devrin Türkiye aşığı düşünce insanlarından Alev Alatlı vefat edeli iki yıl oldu.
İzmir'in Menemen ilçesinde 16 Eylül 1944 tarihinde dünyaya geldi. Babası Türk Silahlı Kuvvetleri'nde görev yapan subay Ertuğrul Alatlı, annesi ise Fürüzan Alatlı'dır. Babasının mesleği nedeniyle çocukluk döneminde Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde yaşadı. Babasının Japonya'ya askerî ataşe olarak atanmasıyla birlikte lise öğrenimini bu ülkede sürdürdü.
Bu dönemde İngilizceyi ileri düzeyde öğrendi, ayrıca Japonca da öğrendi.
Üniversite eğitimine Türkiye'de devam etti. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde Ekonomi ve İstatistik bölümlerinde öğrenim gördü. Mezuniyetinin ardından Fulbright bursu kazanarak ABD'ye gitti. Vanderbilt Üniversitesi'nde kalkınma iktisadı ve ekonometri alanında yüksek lisans yaptı. Ardından Dartmouth College'da felsefe ve ilahiyat alanlarında çalışmalar yürüttü. Türkiye'ye döndükten sonra İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Ardından Devlet Planlama Teşkilatı'nda ekonomist olarak görev aldı. Amerika'daki akademik döneminde Kaliforniya Üniversitesi ile ortak yürütülen psiko-dilbilim araştırma projelerinde yer aldı. Türk Yazarlar Kooperatifi (YAZKO) yönetiminde başkan yardımcılığı yaptı. Akademik çalışmalarının yanı sıra eğitim kurumlarının kuruluş süreçlerinde de aktif görevler üstlendi.
2005 yılında Kapadokya Meslek Yüksekokulu Mütevelli Heyeti Başkanlığı'na getirildi. Bu kurumun daha sonra Kapadokya Üniversitesi'ne dönüşmesiyle birlikte Mütevelli Heyeti Başkanlığı görevini sürdürdü. Üniversite döneminde eğitimde kalite, mesleki gelişim ve bölgesel kalkınma odaklı projelere öncülük etti.
Yazdıkları ile zihinlerdeki prangaları kırdı
Alev Alatlı'nın ilk eseri Aydın Despotizmi, Türkiye'de entelektüel otorite anlayışına eleştirel bir yaklaşım getiren bir çalışma olarak dikkat çekti. İlk romanı Türk-Yunan ilişkileri, Kıbrıs sorunu ve kimlik arayışını konu alan Yaseminler Tüter mi Hâlâ? ile edebiyat çevrelerinde tanındı. İşkenceci romanıyla, Türkiye'nin yakın tarihindeki siyasal ve toplumsal çalkantılara ışık tuttu.
Viva La Muerte, Nuke Türkiye, Valla Kurda Yedirdin Beni, O.K. Musti Türkiye Tamamdır'dan oluşan "Or'da Kimse Var mı?" dizisi Alev Alatlı'nın okurda en derin iz bırakan eserlerinin başında gelir. Alatlı bu seride Batı ile Türkiye arasındaki ilişkiler, aydın sorumluluğu, değerler krizi ve medeniyet meselelerini ele aldı.
Schrödinger'in Kedisi adlı iki ciltlik roman dizisi (Kâbus ve Rüya) ile bilim, teknoloji, etik ve insanlık durumunu sorgulayan bir anlatım ortaya koydu. Gogol'un İzinde dizisinde ise Rusya'nın kültürel, tarihsel ve düşünsel dönüşümünü konu edindi. Eserlerinde Batı düşünce sistemlerinin etkileri, Türkiye'nin modernleşme süreci, eğitim, dil, değerler, inanç ve ahlaki bunalımlar üzerinde durdu.
Filistin'den özgürlük madalyası
Safsata Kılavuzu, Hollywood'u Kapattığım Gün, Batı'ya Yön Veren Metinler ve Bize Yön Veren Metinler adlı eserleri, kültür tarihi ve felsefe alanlarında kaynak kitap çapında eserler olarak literatürde yer aldı.
ABD'deki öğrenim yıllarında Filistinli öğrencilerle yakın ilişkiler kuran Alev Alatlı, Filistin davasına yönelik farkındalık çalışmalarına katıldı. Edward Said'in The Question of Palestine (Filistin'in Sorunu) ve Covering Islam (Haberlerin Ağında İslam) adlı eserlerini Türkçe'ye kazandırdı. 1986 yılında Filistin halkının mücadelesine katkılarından dolayı Filistin Kurtuluş Örgütü Lideri Yaser Arafat tarafından "Özgürlük Madalyası" ile ödüllendirildi. Madalya, Tunus'ta sürgünde bulunan Arafat tarafından gizlice kendisine ulaştırıldı. Ödül ile birlikte geleneksel bir Filistin elbisesi de gönderildi. 1986 yılında İşkenceci romanıyla Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü'ne değer bulunan Alatlı'ya 2006'da Rusya'dan Mihail A. Şolohov 100. Yıl Edebiyat Ödülü verildi.
Alatlı, 2014'te edebiyat dalında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, 2015'te Bülent Ecevit Üniversitesi Fahri Doktora Unvanı ve 2018'de Süleyman Demirel Üniversitesi Fahri Doktora Unvanı ile taltif edildi.
Kapadokya Üniversitesi'ndeki görevini yaşamının sonuna kadar devam ettiren Alev Alatlı, 2 Şubat 2024'de İstanbul'da hayatını kaybetti. Cenazesi Eyüp Sultan Camii'nde kılınan namazın ardından Mihrişah Valide Sultan Haziresi'ne defnedildi.