AKSAM.COM.TR
Allah'ı bilmek isimlerini bilmekle mümkün olabilir
Ekrem Demirli'nin Allah'ı İsimleriyle Tanımak alt başlıklı Esmâ-i Hüsnâ şerhi başta İbnü'l Arabî ve Sadreddin Konevî olmak üzere, ilâhî isimler meselesini ele alan sûfi metafizikçilerin görüşleri dikkate alınarak yazılmış.
Eserin önsözünde "Allah "En güzel isimler O'na aittir." buyurarak isimlerinin temel niteliğini "güzel" olmak diye tespit etmiştir. "Güzel" isimleri bilmek, onlar üzerinde tefekkür etmek ve onlarla Allah'a yönelmek her Müslümanın görevidir. Çünkü Allah'ı bilmek ancak O'nun isimlerini bilmek veya O'nu isimlerinde bilmekle mümkün olabilir." diyen Ekrem Demirli,
Allah hakkında isimlerinden başka bir bilgi imkânımızın bulunmadığını hatırlatıyor.
Demirli, "Bir Müslüman Allah'ı iyilik ve güzellikle yad eder; O'nu hatırlamak, müminin gönlüne inşirah verir, onu huzura erdirir. Allah'ı unutmak ise bedbahtlık ve mutsuzluktur."
sözleriyle de Esmâ-i Hüsnâ'nın hayatımıza nasıl etki ettiğine dikkat çekiyor ve devam ediyor:
"Gün içinde sayısız defa söylememiz emredilmiş olan "Hamd, Allah'a mahsustur" ifadesi Allah'ı her durumda övmek, O'nun iyiliğin kaynağı olduğunu düşünmek demektir. Allah'ın her ismi güzel, iyi ve yetkin tam anlamına gelerek Müslümanın hayatını anlamlandırır."
Her hadiseyi tevekkül, rıza ve teslimiyetle karşılamak
İlahi isimlerin bir yandan Allah hakkındaki bilgimizin kaynağı iken aynı zamanda ahlâkın kaynağı oluşunun da altını çizen Demirli, "İlahi isimler hakkındaki en kapsamlı teori, İbnü'l Arabî'nin ve Sadreddin Konevî'nin öncülüğünde teşekkül eden sûfî-metafizikçilerin İslâm düşüncesine kazandırdığı bir perspektifti. Sûfî-metafizikçiler ilahi isimler meselesini insan, tabiat ve Allah ilişkisini izah etmek üzere yorumlayabilecek bir çerçevede ele almıştı. Onlar Allah'ı bir ayna kabul ederek, âlemi ve âlemdeki her hadiseyi Allah aynasında tanımak istemişlerdi." bilgisini veriyor ve "Bir mümin için ilâhî isimler "güzel" ve "iyi" ise varlıktaki her hadiseyi tevekkül, rıza ve teslimiyetle karşılamak gerekir. Bir müminin hadiseler karşısında böyle bir bilgelikle ve bu bilgeliğin neticesi olan itminanla durması gerekir." cümlesiyle de insanın var olmakla ilgili sorularına ancak Allah'ı tanımakla cevap bulabileceğine vurgu yapıyor.
Esmâ-i Hüsnâ
Allah'ı İsimleriyle Tanımak
Ekrem Demirli
Fikriyat
Tevhid inancımızı korumak için güçlü bir tutamak: Esmâ-i Hüsnâ
Yüce Yaratıcı'nın güzel isimlerini öğrenme yolculuğunda okura nahif bir dille eşlik edenlerden biri de Fatma Bayram. "En Güzel İsimler 99 Esma Sonsuz Mana" adlı eserine girişte "Rabbimizin en güzel isimlerinin insanların kendi lisan imkânları içinde Yüce Allah için düşünüp ürettikleri isimler olmayıp Kur'an ve sünnette, Rabbimizin kendi seçip razı olduğu isimler olduğunu belirtmemiz önem arz etmektedir." diyor ve "'Esma-i Hüsnâ' terkibinin bizzat Allahü Teâlâ'nın kendi isimleri için Kur'an-ı Kerim'de kullandığı bir ifade olduğunun altını çiziyor.
Allah'ın isimlerine aşina olup, O'nu hakkıyla tanıyarak dünya hayatında neden, nasıl diye peşine düştüğümüz, bazen inancımızla aramıza girip bizi bambaşka noktalara savuran kafa karışıklıklarımızdan da kurtulmamız mümkün oluyor.
Yine kitaba dönersek Fatma Bayram, Esmâ-i Hüsnâ'yı bilmenin Allah'la ilişkimizi nasıl etkilediğini de şöyle ifade ediyor: "Ulema, ilahi isimlerin Yüce Allah tarafından güzellikle nitelendirilmesinin sebeplerini açıklarken, onları bilmek suretiyle insanda Rabbine karşı saygı ve hayranlık hislerinin ve bunun neticesi olarak bağlılık ve taatın arttığını söylerler. Bu isimleri bilmek, hayat olaylarını doğru yorumlamaya ve kalpteki endişe ve kaygıyı azaltarak ümit ve güven duygusunun yerleşmesine yardım eder. Ruh sağlığının temeli olan sükûnet hissini kuvvetlendirir."
O'nun isimlerinin rehberliğine muhtacız
"Hem kulluğumuzu ifade etmek hem de yaratıcımızın bizden istediği ahlakı gerçekleştirebilmek için O'nu bütün isimleriyle tanımaya, inanmaya ve kendimizi o isimlerin tecelligâhı olacak şekilde eğitmeye de muhtacız." ifadeleriyle neden Esmâ-i Hüsnâ'yı anlama ve idrak etme çabası içine girmemiz gerektiğini anlatan Fatma Bayram, sözlerine şöyle devam ediyor:
"Sonuçta insan aklı kendi çabası ile Rabbinin mutlak varlığının künhünü kavrayamaz ama O, kendi varlığının işaret ve tesirini esmasının tecellileri ile bize ulaştırır. Bu nedenle biz bütün arayış ve dualarımızda O'nun isimlerinin rehberliğine muhtacız. Bu isimler sayesinde Rabbimiz hakkında vacip, caiz ve mümteni olanı, yani O'na nasıl inanmamız gerektiğini, hakkında düşünmemiz mümkün olan ve olmayan şeylerin neler olduğunu bilme imkânına kavuşmuş oluruz ki bu durumda esma-i hüsna tevhid inancımızı her tür sapmadan koruyarak muhafaza edebilmemiz açısından son derece sağlam bir tutamak olmuş olur.
En Güzel İsimler
99 Esma Sonsuz Mana
Fatma Bayram
Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları