Türk havacılık tarihinin öncüsü: Tayyareci Nuri Bey

Kahire'ye uçarken 1 Mart 1914'te Yafa'da uçağının düşmesi sonucu şehit olan Tayyareci Nuri Bey, birçok ilki gerçekleştirdi. 240 kilometrelik mesafeyi tek uçuşla ilk kez aşan Türk pilot oldu

Türk havacılık tarihinde birçok ilki genç yaşta gerçekleştiren Tayyareci Nuri Bey, bundan 108 yıl önce 11 Mart 1914'te İstanbul-Kahire uçuşunu gerçekleştirirken şehit düştü. Tayyareci Nuri Bey, 1890'da Boyabat'ta dünyaya geldi. O dönemki adıyla Mühendishane-i Berr-i Hümayun olan harp okuluna 1907'de giren Nuri Bey, 1910'da teğmen rütbesiyle mezun oldu ve sonrasında 2. Ordu emrine atandı.

Fransa'da 1910'da askeri tatbikat olarak düzenlenen Picardie Manevraları'nda ilk kez uçakların kullanılması birçok dünya devleti gibi Osmanlı'nın da dikkatini çekti. Bu dönemde, havacılık çalışmalarına önem veren Harbiye Nazırı Mahmut Şevket Paşa'nın öncülüğünde Yeşilköy'de Tayyarecilik Mektebi ve bir uçuş karargahı kurulması kararlaştırıldı. Yine Mahmut Şevket Paşa'nın emriyle uçak satın alımı ve pilot yetiştirilmesi amacıyla Avrupa'ya gönderilmesi kararlaştırılan yabancı dil bilen 8 subaydan birisi de Nuri Bey oldu.

İLK KEZ 1500 METREYE ÇIKTI

Fransa'daki Bucq Uçuş Okulu'ndan pilot mezuniyeti sonrası yurda dönen Nuri Bey, Yeşilköy Tayyare Mektebi'nde uçuş eğitimine devam etti. Bu uçuşları sırasında bir kez Hadımköy, iki kez de İstanbul üzerinde 1500 metre yüksekliğe kadar çıkan Nuri Bey'e başarısı dolayısıyla başarı belgesi verildi.

Nuri Bey'in Garp Ordusu emrine atandığı günlerde Yunanlar, ordu için Selanik'e getirilen uçakları yakınca, arasında Nuri Bey'in de bulunduğu havacılar, Mısırlı Prens Ömer Paşa'nın gönderdiği bir gemiye kıyafet değiştirerek binip İstanbul'a gelmeyi başardı. Teğmen Nuri Bey İstanbul'a döndükten sonra kendisine verilen uçakla Osmanlı Ordusu'nun hareket rotasını takip ederek keşif uçuşları gerçekleştirdi.

240 KM'LİK İLK UZUN MESAFEYİ UÇTU

O dönemde genç ve yetenekli subayları havacılığa teşvik etmek amacıyla havada en az 1 saat kalabilecek teyyareciye verilen 5 bin kuruşluk ödülü ilk alan da İstanbul ve Çatalca üzerinde birkaç kez bir saatten fazla uçan Nuri Bey oldu. Nuri Bey, 24 Ekim 1913'te Edirne-İstanbul arasındaki 240 kilometrelik hava yolunu hiç yere inmeden bir defada uçtu. Yoğun sis ve uçak motorunun bir pistonunun bozulmasına rağmen Safraköy'e inmeyi başardı. Bu uçuş, Türk havacılık tarihinde yapılan ilk uzun mesafe uçuş oldu ve Nuri Bey 10 altınla ödüllendirildi.

Tayyareci Nuri Bey'in adı doğduğu şehir Boyabat'ta parkta yaşıyor.

İSTANBUL'DAN KAHİRE'YE UÇARKEN ŞEHİT OLDU

Harbiye Nazırı Enver Paşa, Balkan Savaşı'nın acı hatıralarının silinmesi ve Fransız havacıların yarattığı hayranlığın Türk pilotlarına çevrilmesi amacıyla iki uçaklık bir filonun Kahire'ye gitmesini kararlaştırdı. Bu tarihi yolculuk, 8 Şubat 1914 günü yağmurlu bir havada başladı. Nuri Bey, yoğun sis ve ters rüzgara karşı yol alan Nuri bey, ancak 23 Şubat'ta Şam'a, 9 Mart'ta ise Yafa'ya ulaştı. Burada bir gün dinlenmek için mola verdi. 11 Mart'ta ters rüzgara rağmen tarihi uçuşunu tamamlamak için halkın tezahüratları arasında havalanan Nuri Bey'in uçağı denize düştü. Genç yaşta kendi grubunda ilk bröveyi alan, uçağıyla ilk kez 1500 metre yüksekliğe çıkan, Türk havacılık tarihinde 240 kilometrelik mesafeyi tek uçuşla ilk kez aşan ve birçok ödülün sahibi olan Nuri Bey, İstanbul-Kahire uçuşunu tamamlamaya bir etap kalmışken 11 Mart 1914 günü şehit oldu ve adını Türk havacılık tarihine altın harflerle yazdırdı. Nuri Bey, Şam'da defnedildi.