Yıllık izin hakkı ve yıllık izin sürelerinin ne kadar olduğu merak ediliyor. Yıllık izin, her çalışanın hakkıdır. Yıllık izin, birçok şarta göre değişebilmektedir. Yıllık izin süreleri İş Kanununda belirtilmiştir. Yıllık izin talep edebilmekte için kişinin en az 1 yıl iş yerinde çalışması gerekmektedir. Çalışma süresine göre yıllık izin süresi de farklılık gösterebilir. Ayrıca yıllık izine çıkılmadan en az 1 ay önce haber verilmelidir. Yıllık izin süreleri hakkında her şey haberimizde…
YILLIK İZİN KAÇ GÜNDÜR?
Yıllık izin süreleri İş Kanununda açıkça belirtilmiştir. Bu süreler asgari süreler olup, iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmelerine konan maddeler ya da tarafların anlaşması ile daha uzun süreler olarak belirlenebilir. İşçinin 1 yıllık çalışmasına karşılık olarak hak edeceği asgari izin süresi kanunda belirtildiğinden farklı olarak 14 günden daha çok olabilir. Fakat daha az olamaz. İş Kanunundaki asgari izin süreleri;
Çalışma süresi 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dâhil) olanlara 14 gün,
RESMİ TATİLLER VE HAFTA SONLARI YILLIK İZİNDEN SAYILIR MI?
4857 sayılı İş Yasası'nın 53. Maddesine göre, çalışanın işe başladığı tarihten itibaren, bu sürenin içinde deneme süresi de olmalıdır. En az bir yıl çalışmış olan çalışan 14 gün izin hakkı kazanmış olur. Bu haktan vazgeçme mümkün değildir. Eğer ücretli yıllık izin günleri resmi tatillerle çakışırsa bu süreler izin süresinden sayılmaz.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
YILLIK ÜCRETLİ İZNE TABİ OLAN DURUMLAR
İş Kanunu’nda yıllık ücretli izin hakkı hesabı yapılırken çalışan çalışmış gibi sayılır;
– Kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra çalışmadıkları süre
– Kaza ya da hastalıktan ötürü işe gidemeyen işçinin gidemediği günler.
– İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler. (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz)
– Çalışmakta olduğu iş yerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).
– İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.
– İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler.
KULLANILMAYAN YILLIK İZİN ÜCRETE ÇEVRİLEBİLİR Mİ?
İş Kanunu’nda belirlenen hususlardan biri de yıllık iznin ücrete dönüştürülmesi hususudur. Bu kanuna göre yıllık izin hakkı vazgeçilemez. Ancak işveren ile çalışan bir anlaşma yapılarak izin karşılığı ücret talep edilebilir. Eğer iş akdi feshedilirse kalan izinler ücret olarak işveren tarafından ödenir.
YILLIK İZİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?
Kullanılmayan yıllık iznini hesaplayan işçi son maaş (en son brüt ücret) üzerinden hesap yapar. Yani yıllık izin ücreti üzerinden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri yapılır.
YILLIK İZİNDE BAŞKA BİR YERDE ÇALIŞILABİLİR Mİ?
4857 sayılı İş Yasası'nın 58. Maddesine göre, yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.
YILLIK İZNİN BÖLÜNMESİ
Yıllık izin süresinin bölünmesi belli şartlar çerçevesinde mümkündür. Özellikle işverenler tarafından da sıklıkla yanılgıya düşülen bu konuda kanun yeterince açık hüküm vermektedir. Yıllık izin işçi tarafından bir bölümü 10 günden az olmayacak şekilde farklı sürelere bölünerek kullanılabilir. Buradaki 10 günlük süre işverenin inisiyatifine bırakılmış bir husus değildir. İşçi 10 günden daha kısa bir süreyle yıllık izin kullanmak istese dahi işverenin buna izin vermesi söz konusu değildir. Bununla birlikte işçinin talep ettiği yıllık izin süresi işveren tarafından keyfi olarak bölünemez. Ayrıca işçinin yıl içerisinde kullandığı diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile yıllık izin süresine rastlayan resmi tatiller ve pazar günleri çalışanın yıllık izin hakkından düşülemez. Son olarak belirtmek gerekir ki; bu konu ile alakalı ihlallerde, İş Kanununa göre 2017 yılında uygulanacak idari para cezaları gereğince; yıllık ücretli izni yasaya aykırı olarak bölünen her işçi için 295 TL idari para cezası uygulanacaktır.