HABER MERKEZİ
ingiliz medyasından Telegraph'a konuşan ABD Başkanı Donald Trump, NATO ile ilgili flaş açıklamalarda bulundu. Başkan Donald Trump, NATO'nun İran savaşında Washington'a destek vermemesi üzerine ABD'nin ittifaktan çekilmesini 'güçlü şekilde düşündüğünü' açıkladı. Trump, ABD'nin Ukrayna savaşında NATO'ya yardım ettiğini ancak buna karşılık bulamadığını söyledi.
'NATO KAĞITTAN KAPLAN'
NATO'yu 'kağıttan kaplan' olarak nitelendiren Trump, olası ayrılığın artık 'yeniden düşünmenin ötesinde olduğunu ve çıkabileceklerini' söyledi. NATO'nun güvenilirliği konusunda uzun süredir şüpheleri bulunduğunu kaydeden Trump, "NATO beni hiçbir zaman cezbetmedi. Her zaman onların kağıttan kaplan olduğunu, zayıf bir yapı olduğunu biliyordum. Bu durum Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından da biliniyor. Onlar bizim yanımızda değilse biz neden onların yanında olalım ki?" dedi.
İngiltere'nin İran'a karşı yürütülen savaşa katılmamasını eleştiren Trump, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ı hedef aldı. İngiliz donanmasını küçümseyerek konuşan Trump "Sizin zaten bir donanmanız bile yok. Çok yaşlısınız ve uçak gemileriniz çalışmıyordu. Starmer'in tek istediği, enerji ücretlerinizi tavana çıkaran pahalı rüzgar türbinleri" ifadelerini kullandı.
'2-3 HAFTAYA ÇIKACAĞIZ'
Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından ise İran savaşına yönelik açıklamalarda bulundu. İran'daki liderleri ortadan kaldırıp rejim değişikliği yaptıklarını savunan Trump, "Bir rejimi devirdik, ikinci rejimi de devirdik. Bu grup daha makul" dedi. Trump, "Savaş ne zaman biticek?" sorusuna "Sanırım 2-3 hafta içinde. Sonra oradan çekileceğiz" diye yanıt verdi.
ABD'nin Hürmüz Boğazı ile hiçbir işinin olmadığını ve Boğaz'dan geçecek petrole ihtiyacı olan ülkelerin bu konuda adım atması gerektiğini savunan Trump, " Bir anlaşmamız olsun ya da olmasın çok yakında oradan (İran'dan) ayrılacağız. Fransa ya da başka bir ülke petrol ya da doğalgaz almak isterse, Hürmüz Boğazı'ndan geçip oraya doğru gidecekler ve kendi başlarının çaresine bakabilecekler" dedi.
Uzmanlar, ABD'nin NATO'dan çekilmesinin kendi kıtası dışında güç ve meşruiyet kaybına, savunma sanayi ihracatının yara almasına neden olacağını belirterek, Trump'ın pazarlık için blöf yaptığını söyledi.
Doç. Dr. Deniz Yetkin Aker
Doç. Dr. Deniz Yetkin Aker: "Trump'ın NATO resti daha çok müttefikleri baskı altına almak için bir blöftür. NATO'dan çıkış ABD'nin kendi kıtası dışında Avrupa'daki kalıcı varlığını ve küresel gücünü de kaybedişi olur. ABD açısından maliyet azaltıcı değil; aksine güç alanını zayıflatan bir hamle olur. ABD'nin askeri kapasitesi, NATO aracılığıyla çok taraflı bir güvenlik şemsiyesine dönüşür. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığı NATO çerçevesinde kurumsallaştı. ABD'nin çekilmesi, başta Rusya olmak üzere küresel aktörlerin alanını genişletir. NATO'nun finansal yükü tartışılabilir; ancak sağladığı jeopolitik kaldıraç çok daha büyüktür."
Doç. Dr. Merve Suna Özcan: "Trump'ın NATO'dan söylemi gerçekçi değil pazarlık aracına dönüştürülmüş bir söylem. NATO bir 'seçenek' değil, ABD'nin küresel caydırıcılık omurgasıdır. NATO'dan çekilme için Senato'nun üçte iki onayı veya Kongre kararı gereklidir. ABD küresel üs ağını ve savunma sanayii ihracatını NATO sayesinde sürdürüyor. ABD NATO'dan çıkarsa, dünya küçülmez amma ABD küçülür."
Doç. Dr. Merve Suna Özcan
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Fox News'e yaptığı açıklamada, ABD'nin isteğine karşın Hürmüz Boğazı'na destek göndermeyen ya da üslerin kullanımına izin vermeyen NATO müttefiklerini eleştirdi. Rubio, "Onlardan hava saldırıları yapmalarını istemiyoruz. Askeri üslerini kullanmaya ihtiyacımız olduğunda cevap 'Hayır' oluyor. O zaman neden NATO'dayız? Bu çatışmanın ardından bu ilişkiyi yeniden değerlendirmemiz gerekecek" dedi.
Marco Rubio
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Hürmüz Boğazı'nın açılması için 35 ülkenin katılımıyla konferans yapacaklarını duyurdu. Trump'ın NATO tehdidine cevap veren Starmer, "Üzerimizdeki baskıya rağmen İngiltere'nin çıkarları doğrultusunda hareket edeceğim. Bu bizim savaşımız değil, buna sürüklenmeyeceğiz. Savunma, güvenlik ve ekonomik geleceğimiz için Avrupa ile daha yakın ilişkiler içinde olmamız gerekiyor" diye konuştu.
Keir Starmer