ABD Başkan Adaylarından Donald Trump iyice saçma şeyler söylemeye başladı. Tüm Dünyada dış ticaret bir ülkenin büyümesinin en önemli faktörlerinden biri olarak görülür. Ama Trump ABD’nin dış ticaret yüzünden kayıp yaşadığı gibi saçma bir tezi gündeme getirip duruyor.
Bir örnek verelim! Vietnam 1954-1975 arasında ABD başta olmak üzere Batı ile savaşan bir ülke idi. 1975 sonrasında yabancılar çekildikten sonra 198 milyar dolar kadar bir 2015 GSYİH sayısına ulaştı. İhracatı ise 2015 yılında 162 milyar dolara geldi. 2015 İthalatı ise 165 milyar dolarlık bir düzeye gelmişti. Dış ticaret Vietnamı bir sanayi ülkesine çevirmişti. Vietnam satın alma gücü paritesi ile ise 551 milyar dolara bile gelmişti. Tabii Trump bu gerçekleri bilmiyor. Hep ve sık sık yaptığı gibi atıp tutuyor.
Ama sonunda Robert Zoellick adlı iktisatçı Trump’a 9 Ağustos 2016 tarihinde New York Times’a yazdığı detaylı bir yazı ile cevap verdi. R.Zoellick daha evvel Dünya Bankası Başkanı olan bir iktisatçı idi. Şimdi de Başkan Yardımcısı ve de Dış Ticaret konusunda ABD’yi temsil eden görevli kişi.
Zoellick, NBC ve Wall Street Journal Temmuz ayında bir anket yaptılar ve de vatandaşların yüzde 55 kadarı dış ticaretin ülkeleri için çok faydalı olduğunu vurguladı diyor. Vatandaşların sadece yüzde 38 kadarı dış ticaret kötü etki de yaratabilir diye düşünüyorlardı. Chicago’da yapılan bir diğer araştırmada 2015 yılında vatandaşların lehte düşünenleri yüzde 64 ve sorun da yaratabilir diyenler de yüzde 29 kadar olmuştu.
Trump’ın tezlerine karşı bilimsel verileri vermek gerekirse şunları söyleyebiliriz. ABD 20 ülke ile serbest ticaret anlaşması yapmış bulunuyor ve bu da global ekonominin yüzde 10 kadarını oluşturan bir rakam. Bu anlaşmalar, ABD ihracatını, ABD serbest ticaret anlaşmaları yaptığı ilk beş yılda, üç misli daha yüksek bir düze çıkartmış. ABD son beş yılda bile serbest ticaret partnerleri ile beraber 230 milyar dolarlık imalat sanayi ürünü gerçekleştirmiş. ABD’de ekili olan her üç dönümlük tarlada bir dönüm ihracat için üretim yapmakta. ABD ithalatının yüzde 60 kadarı ihracatın içine giren ara malı için yapılmakta. Ortalama ABD ailesi ihracat ve dış ticaret nedeni ile yılda 10 bin dolar kadar ekstra gelir kazanmakta.
1930 yılında ise yüksek ithalat vergileri konduğunda ABD Hoover yönetiminde dış ticaret fazla vermişti ama işsizlik oranı da yüzde 25 düzeyine çıkmıştı. ABD dünyanın sadece yüzde 4 kadarını oluşturuyor.
ABD uluslararası şirketleri çalışanları ortalama ücret göz önüne alınırsa yüzde 25-30 kadar daha fazla ücret almaktalar. Bu şirketler yatırımın yüzde 57 kadarını yapmaktalar. Araştırma ve geliştirmenin yüzde 83 kadarı bu özel şirketler tarafından yapılmakta. Ve ihracat yapan 300 000 firmanın yüzde 98 kadarı da küçük ve orta boy firmalar ve ABD ihracatının üçte birini yapmaktalar. İhracat firmasında çalışanlar ise diğer çalışanlardan yüzde 18 daha fazla maaş almaktalar. 11 milyon işçi ve de bir milyon kadar çiftçi ihracattan kazanç sağlamaktalar.
ABD imalat sanayi de Trump’ın söylediği gibi küçülmedi. Tam 40 yıldır global imalat sanayisinin yüzde 20 kadarını yapmaktalar. Tabii ki prodüktivite artışı çalışan sayısını azaltıyor. Ama ABD her ay 5 milyon iş yaratıp, 5 milyon kadar da iş kaybediyor.