Sıfır atıkla 90 milyon ton dönüşüm

Emine Erdoğan'ın himayesinde başlayan ve küresel bir çevre hareketine dönüşen Sıfır Atık Projesiyle dünyada 90 milyon ton atık dönüştürüldü. Bu yılın konu başlığı ise ‘Gıda İsrafı' olacak.

AKŞAM GAZETESİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi, Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın himayesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 2017'de başlatılan "Sıfır Atık Projesi" kapsamında bugüne kadar 90 milyon ton atık dönüştürülerek ekonomiye geri kazandırıldı. "Sıfır Atık Projesi", sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde atıkları kontrol altına alma, gelecek nesillere temiz ve yaşanabilir dünya bırakma amacını taşıyor.

105 ÜLKE DESTEK VERDİ

Sıfır atık projesi BM nezdinde kabul gören küresel bir çevre hareketine dönüştü. BM Genel Kurulu'nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan olarak kabul edildi. Geçen yıl 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nde "Yeterince Var" sloganı ile farkındalık oluşturuldu. 81 ilde ve yurt dışı temsilciliklerde "Moda ve Tekstilde Sıfır Atığa Doğru" teması kapsamında geri dönüşüm ve sürdürülebilir moda uygulamaları ile ilgili etkinlikler düzenledi.

HEDEF GIDA İSRAFI

Bu yıl BM'deki Uluslararası Sıfır Atık Günü etkinliklerinde ana başlıkları gıda israfı, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı ve ev sahipliği süreci olacak. Bu kapsamda, BM New York Genel Merkezi başta olmak üzere BM Cenevre Daimi Temsilciliği, BM Nairobi Daimi Temsilciliği, UNESCO Daimi Temsilciliği, BM Daimi Temsilciliği, OECD Paris Daimi Temsilciliği, Brüksel Daimi Temsilciliği, FAO Roma Büyükelçiliği, UNODC Daimi Temsilciliği, Kosova Daimi Temsilciliği , Berlin Dai Temsilciliği, Brezilya Daimi Temsilciliği, Londra Daimi Temsilciliği, Bakü Daimi Temsilciliği, Viyana Daimi Temsilciliği ve Gaboron Büyükelçiliği'ndeki etkinliklerde 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü kutlanacak.

7 ULUSLARARASI ÖDÜL ALDI

Sıfır Atık Projesi, 2018 yılında BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2021 yılında BM Kalkınma Programı (UNDP) ve BM İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat), 2022 yılında Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve Dünya Bankası, 2024 yılında ikinci kez Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve 2026 yılında Green Organization tarafından toplam 7 uluslararası ödül verildi.

DEPOZİTO YÖNETİM SİSTEMİ KURULDU

Depozito Yönetim Sistemi, Ocak 2025'te Sakarya'da hayata geçirilen pilot uygulamanın ardından bugün itibarıyla 53 ilde kullanıma sunuldu. Şehirlerin farklı noktalarına yerleştirilen 834 adet depozito iade makinesi sayesinde ambalaj atıkları kaynağında ayrı toplanıyor. Verilere göre, 13 Mart itibarıyla sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 117 bine yükseldi. Bugüne kadar iade edilen ambalaj sayısı 12,5 milyonu aştı, toplanan ambalajların yüzde 64'ünü PET, yüzde 31'ini cam, yüzde 5'ini ise alüminyum oluşturdu. Yaklaşık 200 ton PET, 504 ton cam ve 11 ton alüminyumdan yaklaşık 3 milyon lira doğrudan hammadde geliri elde edildi. Sistem ekonomik gelir üretmenin yanı sıra enerji tasarrufu, ithalatın azaltılması ve yeni istihdam alanlarının oluşmasına da zemin hazırlıyor. Türkiye Çevre Ajansı, sistemin ülke genelinde yaygınlaştırılmasıyla birlikte 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesi ve 5,8 milyar lira tutarında katkı sağlanması öngörülüyor.

BM KÜRSÜSÜNDE İLK LİDER EŞİ OLDU

BM Genel Kurulu'nda, 30 Mart'ın "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan edilmesinden bir yıl sonra Emine Erdoğan, 30 Mart 2023'te BM Genel Kurulu'nda "Uluslararası Sıfır Atık Günü" özel oturumunda hitap ederek, BM kürsüsünden dünyaya seslenen ilk Türk cumhurbaşkanı eşi oldu. Toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu"nun kurulacağını duyurdu ve Emine Erdoğan'a başkanlık teklif etti. Emine Erdoğan, bu teklifi kabul ederek 12 Nisan 2023'te resmen kurulan kurulun başkanlığını üstlendi. Kurul'da, BM Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder'in yanı sıra ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan'dan 13 üye yer aldı. Emine Erdoğan, ilk toplantıya 1 Kasım 2023'te Dünya Şehirler Günü kapsamında İstanbul'daki Vahdettin Köşkü'nde liderlik etti.