Melik Yiğitel
İran ve ABD, savaşın 40. gününde Hürmüz Boğazı'nın açılması ve saldırıların durması karşılığında 15 günlük geçici ateşkeste anlaştı.
METNİN ÇERÇEVESİ ORTAK HAZIRLANDI
Ateşkeste Pakistan'ın aldığı tutum etkili oldu. Konuştuğum bir kaynak, "Pakistan siyasi sermayesini koydu. Ateşkes olmasaydı, ülke olarak sorun yaşayabilirlerdi. Hintliler onlarla dalga geçerdi" dedi. Kaynaklar, geçici ateşkes ilanında en az Pakistan kadar Türkiye'nin de etkili olduğunu ifade etti. Başkan Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Fidan'ın yoğun çabalarına dikkat çeken kaynaklar, bu süreçte Türkiye'nin "Tecrübesi ve marka değerinin" ortaya çıktığına vurgu yapıldı.
ANKARA TEMKİNLİ
Kaynaklar, Ankara'nın çabalarıyla İran-Körfez ülkeleri savaşı ihtimali ve Kürt grupların savaşa katılımının önlendiğini kaydetti. Geçici ateşkes metni, Hakan Fidan'ın Mart 2026 sonu ve Nisan 2026 başında Pakistan'a yaptığı ziyaretlerde şekillendi. Türkiye, önceki gece saat 01.30'a kadar taraflarla telefon trafiğini sürdürdü. Aynı şekilde cuma günü Pakistan'da yapılacak toplantı öncesi ortak metnin çerçevesi de genel hatlarıyla oluşturuldu. Diplomatik kaynaklar, Türkiye'nin gelişmelere temkinli yaklaştığını ifade ediyor.
MİT'TEN 4 NOKTADA ATEŞKESE DESTEK
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Başkan Erdoğan'ın talimatları doğrultusunda hareket ederek ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşta kritik rol üstlendi. MİT, çatışmaların tırmanmasını önlemek, ateşkesi kolaylaştırmak için 4 ana başlıkta önemli bir rol üstlendi. Öncelikle çatışmanın yayılmasının önlenmesinde katkı sundu. İkinci olarak taraflar arasında iletişim kanallarının açık tutulması ve yanlış anlaşılmaların önlenmesi için çalıştı. Üçüncü olarak her iki tarafa da krizin tırmanmasını önleyecek mesajların iletilmesini sağladı.
TERÖRLE MÜCADELE VURGUSU
Son olarak da çalışmaların durdurulmasına yönelik çıkış yollarının belirlenmesi hususlarında önemli roller aldı. MİT, savaş sürecinde ABD, İran, Irak, Pakistan, Katar, BAE, S. Arabistan, Kuveyt, Mısır, İngiltere, Fransa ve İtalya başta olmak üzere çok sayıda ülke ile temaslar yürüttü. Bu temaslar, Türkiye'nin bölgenin güvenlik mimarisindeki kilit rolünü ortaya koydu. MİT'in katkıları bunlarla da sınırlı kalmadı. MİT, İran'daki kriz durumunun 'Terörsüz Türkiye' sürecini olumsuz yönde etkilememesi ve İran içerisindeki etnik bir çatışmanın engellenmesi amacıyla aktif çalışmalar yürüttü.
ABD'Yİ VANCE TEMSİL EDECEK
ABD ve İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılacak müzakereler 11 Nisan'da başlayacak. ABD adına müzakereleri Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner'in öncülük edecek. İran'dan resmi açıklama yapılmasa da Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın müzakerelere katılacağı ileri sürüldü.