BÜLENT ŞANLIKAN
Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde çıkan orman yangınları, doğada bıraktığı tahribatın yanı sıra toplum sağlığını da tehdit etmeye başladı. Ankara Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Dr. Hasan Alparslan Topçu, kilometrelerce uzağa taşınabilen yangın dumanının, basit bir is bulutu değil; akciğerlerin derinlerine kadar ulaşabilen ve kan dolaşımına karışabilen tehlikeli partiküllerle zehirli gazlar içerdiğini söyledi.
KRONİK HASTALARA DİKKAT!
Yangın dumanının özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve astım, KOAH gibi kronik solunum hastalıkları bulunan bireyler için ciddi tehlike oluşturduğuna dikkat çeken Dr. Topçu, bu kişilerin duman maruziyetine karşı ekstra önlem alması gerektiğini söyledi. Yangın dumanına maruz kalmak kısa vadede öksürük, nefes darlığı ve gözlerde yanma gibi semptomlara yol açarken, uzun vadede kronik solunum yolu hastalıkları riskini artırabiliyor. Dr. Topçu, yangınların toplumda kaygı ve stres seviyelerini de yükselttiğini; bunun ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini dile getirdi.
HAVA KALİTESİNİ TAKİP EDİN
Dr. Topçu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın www.havaizleme.gov.tr adresinden anlık hava kalitesinin takip edilmesini önererek şöyle devam etti: "Şüpheli duman görülürse veya sağlıkla ilgili ciddi belirtiler yaşanırsa, zaman kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ne başvurulmalı."
SOKAĞA ÇIKANLAR PARTİKÜL FİLTRELİ MASKE TAKMALI
Dr. Hasan Alparslan Topçu, yangın dumanından korunmak için alınacak önlemleri şöyle sıraladı:
◗ Mecbur kalınmadıkça dışarı çıkılmamalı.
◗ Pencere ve kapıların sızdırmazlığı sağlanmalı; gerekirse ıslak bezle kapatılmalı.
◗ Klimalar iç hava dolaşımı (recirculation) modunda çalıştırılmalı.
◗ Dışarı çıkılması gerekiyorsa, cerrahi maske yerine N95, FFP2 veya FFP3 tipi partikül filtreli maskeler kullanılmalı.
◗ Açık havada spor gibi efor gerektiren faaliyetlerden kesinlikle kaçınılmalı.
Havadaki zararlı ince tozlar, yangın alanından 50 km uzaklığa kadar ulaşabiliyor.
'KANSER VE KOAH RİSKİNİ GÖZE ALARAK ALEVLE SAVAŞIYORLAR'
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Deniz Odabaş, orman yangınlarına hüdahale eden profesyonellerin fiziksel ve psikolojik risk altında olduğunu belirtti. Odabaş, "Akut dönemde solunum yolu tahrişi ve zehirlenme şeklinde kendini gösterir. Subakut adını verdiğimiz dönemde ise inatçı öksürük ve artan enfeksiyon riski meydana gelebilir" dedi. Alev savaşçılarının KOAH, kanser ve kalp hastalıkları gibi kalıcı tehditlere de maruz kalabileceğini aktaran Odabaş, "Aynı zamanda, mücadelenin yarattığı yoğun stres, tükenmişlik ve travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi psikolojik sorunları da beraberinde getirebiliyor" ifadelerini kullandı.