Melik Yiğitel
ABD Başkanı Donald Trump'ın, Basra Körfezi'nde bulunan USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve beraberindeki filonun İran'a hareket ettiğine dair açıklaması, bölgedeki gerilimi yeniden artırdı. Ankara, Washington ile Tahran arasında yükselen tansiyonu düşürmek için devreye girdi. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefon görüşmesi yaptı. Dün ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ile görüşen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bugün de İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile görüşecek.
Diplomatik kaynaklardan edindiğim bilgiye göre Türkiye, iki tarafın da sorunu masada çözmesi için çaba gösteriyor. Sağduyulu yaklaşım olmadığı için 12 gün savaşlarının yaşandığı görüşünde olan Ankara, bu yüzden taraflara sağduyu çağrısı yaparak, kolaylaştırıcı rol üstleniyor.
'TEHDİTLERİ HAFİFE ALMAYIN'
Diplomatik kaynaklar, "ABD'nin de İran'ın da ilk tercihi savaş olmaz. İki tarafın da bundan kaçındığına dair Türkiye'nin bir gözlemi var" görüşünde. Dışişleri Bakanı Fidan, ABD'li yetkililere "İran dosyalarını tek tek kapatın" çağrısı yaparken, Ankara'nın Tahran'a da "12 gün savaşlarında yaşananlar ortada. Bu yüzden tehditleri hafife almayın. Masada çözüm en akılcı yaklaşım" telkininde bulunduğu ifade edildi. Konuştuğum diplomatik bir kaynak da, "Diplomasi her zaman işleyen bir araçtır. Müdahale olsa bile diplomasi işler ve masaya dönülür" dedi.
İRAN'A 4 TEMEL MESAJ
Diplomatik kaynaklar, bugünkü Fidan-Erakçi görüşmesinde, Türkiye'nin 4 kritik mesaj vereceğini ifade etti:
İran'daki son gelişmeleri yakından takip ediyoruz. İran'ın güvenlik, huzur ve istikrarı Türkiye için büyük önem taşıyor.
Türkiye, İran'a yönelik askeri müdahalelere karşı. Böyle bir adım, bölgesel ve küresel çapta risk oluşturur.
Mevcut gerginliğin diyalog yoluyla çözülmesi için Türkiye katkı sunmaya hazır.
Türkiye, İran'ın nükleer programı konusunda kısa zamanda barışçıl çözüme ulaşılmasını destekliyor.
Avrupa Birliği (AB), İran Devrim Muhafızları Ordusunu terör listesine aldığını duyurdu. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB dışişleri bakanlarının İran Devrim Muhafızları Ordusunu terör örgütü olarak tanımladığını bildirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi "Avrupa yangını körüklemekle meşgul. ABD'nin emriyle 'snapback' politikasını izledikten sonra, şimdi de ulusal ordumuzu sözde 'terör örgütü' olarak tanımlayarak bir başka büyük stratejik hata yapıyor" tepkisi gösterdi. Bu arada İsrail ve Suudi Arabistan'dan üst düzey yetkililerin, ABD'nin İran'a olası saldırısını ele almak üzere Washington'ı ziyaret ettiği ileri sürüldü.
Milli Savunma Bakanlığı kaynakları, İran'daki gelişmeler ve hudutta alınan tedbirlere ilişkin bilgi verdi. Kaynaklar, "Türkiye olarak, bölgemizde yeni gerginlik ve çatışmaların yaşanmasını arzu etmiyoruz. Tüm çatışmaların bitmesine, bölgemizde huzur ve istikrarın hakim olmasına yönelik çabalarımızı sürdürüyoruz. Bunun yanı sıra, yaşanabilecek olumsuzluklara karşı devletimizin ilgili kurumları ile koordineli olarak gerekli tüm tedbirler alınmaktadır" dedi.
Dmitriy Peskov
Rusya, ABD-İran gerilimine ilişkin askeri güç kullanımına karşı çıktıklarını açıklayarak müzakere çağrısı yaptı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, İran ile ilgili duruma ilişkin, "Tüm tarafları itidale ve sorunların çözümünde güç kullanmaktan vazgeçmeye çağırıyoruz. Müzakere etme potansiyeli tükenmedi. Müzakere mekanizmalarına odaklanmak lazım. Güç kullanılması, bölgede yalnızca kaosa yol açabilir. Bunun çok tehlikeli sonuçları olabilir" uyarısında bulundu.