AKŞAM GAZETESİ
Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu, sınırlı sayıdaki zeytinlik alanlarının madencilik faaliyetlerine açılmasını da öngören kanun teklifini görüşmek üzere AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank başkanlığında toplandı. Yeni yasa teklifi komisyonda görüşülmeden önce gerginlik çıktı. CHP'li vekiller Komisyon Başkanı ve AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank'ın önünü kesti. Çıkan arbedenin ardından görüşmelere geçildi. Öte yandan Konuyla ilgili 'zeytin ağaçları yok edilecek' şeklindeki algıya da uzmanlar açıklık getirdi.
Ankara Üniversitesi Gıda Güvenliği Enstitüsü Müdürü ve Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mücahit Taha Özkaya, zeytin ağaçlarının doğru yöntemlerle ve uygun zamanda taşınmasının mümkün olduğunu söyledi.
VERİM KAYBI GEÇİCİ
Prof. Özkaya, uygun koşullarda taşınan zeytin ağaçlarının zarar görmeden birkaç sene içinde eski verimine ulaşabileceğini ifade etti.
Zeytin ağaçlarının en uygun taşıma döneminin kış ayları olduğunu ifade eden Özkaya, "Bir yaşından 3 bin yaşına kadar taşınabilir. Yaşlı ve sulanmamış ağaçlar genellikle yumru oluşturmuştur. Bu yumru, zeytin ağacının adeta ölümsüzlük kaynağıdır. Toprak yangın geçirse, dona maruz kalsa dahi bu yumru zarar görmediği sürece ağaç yeniden filiz verir" diye konuştu.
MADRİD ÖRNEĞİ
Zeytin ağacı taşınmasına ilişkin dünya genelinden örnekler de veren Özkaya, "İspanya'da bir bankanın Madrid'in güneyinde kurduğu finans merkezi çevresinde kullanılan tüm ağaçlar çok yaşlı zeytin ağaçlarından oluşuyor. Bu ağaçlar dünyanın çeşitli yerlerinden getirilip oraya dikilmiş. Madrid örneği başarılı uygulamalara içinde özellikle gösterilebilir" dedi.
İKLİM ZORUNLU KILACAK
Balıkesir Üniversitesi'nden Prof. Dr. Gülendam Tümen ise, "İklim değişikliği nedeniyle yakın gelecekte 400 rakım altındaki zeytinliklerin verim kaybedeceğini, bu nedenle taşınmalarının sektörü korumak için zorunlu hale gelebileceğini söyledi.
AĞAÇ TAŞIMA DÜNYADA UYGULANIYOR
Ege Bölgesi'nde faaliyet gösteren maden ve enerji şirketleri, üretim sonrası sahaların rehabilitasyonunu kapsamında bugüne kadar 100 binin üzerinde zeytin ağacı dikti. Zeytin ağacı taşıma dünyanın birçok yerinde uygulanıyor. Azerbaycan gazını İtalya'ya taşıyan TAP boru hattı projesinde binlerce zeytin ağacı taşındı. 2010'da Kanadalı Eldorado Gold, Yunanistan Skouries bölgesinde bulunan altın madenini genişletme projesi için zeytin ağaçlarını taşıdı.
4500 KİŞİYE İŞ İMKANI SAĞLIYOR
Yatağan ile Yeniköy-Kemerköy santralleri Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 3'ünü, Güney Ege'de ise elektriğin yaklaşık yüzde 85'ini karşılıyor. Üç santral 4 bin 500'den fazla kişiye doğrudan iş imkanı sağlıyor, dolaylı olarak 100 bin kişilik bir ekosisteme katkı veriyor. Santraller bölge ekonomisine yılda yaklaşık 5 milyar TL destek sağlıyor.
KANUN DEĞİŞİKLİĞİ NEDEN BELLİ BÖLGEYİ KAPSIYOR?
Uzmanlara göre Muğla ilinde konumlu Yeniköy, Kemerköy ve Yatağan santrallerinin kendi sahaları açık madencilik yöntemiyle işletiliyor. Bu santrallerin faaliyetlerine devamı ancak maden sahalarının kullanımı ile mümkün. Ülkemizdeki zeytinlik alanlara yakın olan sınırlı sayıdaki maden sahalarında bulunan rezerv, halihazırda yeraltı madencilik yöntemi ile çıkarıldığından, bu bölgelerin yasa kapsamına dahil edilmesi söz konusu değil.
YASA TEKLİFİNDE NELER VAR?
TBMM gündemine 13 Haziran'da gelen 3213 sayılı Maden Kanunu'nda yapılması öngörülen geçici düzenlemeler kapsamında, sınırlı sayıdaki maden sahasında rezerv alanlarında yer alan zeytin ağaçlarının taşınabilmesi planlanıyor. Değişikliğin yürürlüğe girmesi, madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kayıtlı veya fiili olarak üzerinde zeytinlik bulunan alanlarda yürütülmesinin mümkün olmaması durumunda, madencilik faaliyeti yürütülecek kısımdaki zeytin taşınmasına izin verilebilecek.