Hakkı KURBAN
Doğu ve Güneydoğu’yu kalkındırmak amacıyla devreye sokulan Cazibe Merkezleri Programı, hükümet tarafından çifte denetime tabi tutulacak. Bir yandan Kalkınma Bakanlığı süreci koordine ederken, diğer yandan Cazibe Merkezleri Programı Yönlendirme Komitesi iş başında olacak. Geçmişte, tek bir çivi dahi çakılmadan verilen teşviklerin aksine bu kez her yatırım mercek altında olacak. Kalkınma Bankası, üçer aylık dönemler halinde rapor hazırlayacak. “Teşviki kap, yan gel yat”a izin verilmeyecek.
KAPI KAPI DOLAŞMAK YOK
Doğu ve Güneydoğu’daki 23 ili kapsayan yatırım programına başvurular alınmaya başlandı. Bürokratik işlemlerin en aza indirildiği, yatırımcının kapı kapı dolaşmak zorunda kalmayacağı teşvik programının suiistimaline ise kesinlikle izin verilmeyecek. Yapılacak yatırımlar sıkı takipte olacak. Bina desteğinin yerli yerinde kullanılıp kullanılmadığı, teşviklerin usulüne uygun değerlendirilip değerlendirilmediği dahil, usul ve esaslara uygunluk çifte kontrole tabi olacak. Bir yandan desteği sağlayacak olan “Kalkınma Bankası” diğer yandan “Cazibe Merkezleri Programı Yönlendirme Komitesi” yatırımların aksamasına fırsat vermeyecek. Kalkınma Bankası, üçer aylık dönemlerle rapor hazırlayarak Komiteye sunacak. Bu amaçla gerekirse, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki ve benzeri alanlarda danışmanlık hizmeti alınacak.
YATIRIMLARA ÇİFTE MERCEK
Banka, sağlanan desteklerin mevzuatta belirtilen usul ve esaslara aykırı kullanıldığını tespit ederse, kaynak aktarımını ve destek uygulamasını durdurabilecek. Kullandırılan kaynağın ve desteğe konu taşınmazların geri alınması konularında ilgili kurumlara bildirimde bulunacak. Komite de, yatırımları izleyerek yönlendirmenin yanı sıra, koordinasyonda rol üstlenecek.
Komite 4 kez toplanacak
Komite, yılda en az dört kez toplanarak uygulamaları değerlendirecek. Kalkınma Bakanı Lütfi Elvan başkanlığındaki Komitede; Hazine Müsteşarı, Bilim ve Sanayi, Ekonomi, Gümrük ve Ticaret, İçişleri, Kalkınma, Maliye, Ulaştırma Bakanlıklarının Müsteşarları ile Kalkınma Bankası Genel Müdürü yer alıyor.
Gerekirse destek faiziyle tahsil edilecek
Yatırım yeri tahsisi veya bina yapımı desteğinden yararlanan yatırımcıların, belirlenen usul ve esaslara aykırı kullanımının tespiti durumunda, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB) bildirilecek. Bunların kira sözleşmesi feshedilerek, yatırımcının ilgili parsel, taşınmaz, bina ve tesisleri 6 ay içerisinde boşaltması için işlem yapılacak. Diğer destekler de tahsil edilecek. Kullanılan kredilere ait anapara taksitleri ve faizleri alınacak. Bunun için Maliye Bakanlığı devreye girecek. Yatırımcılar, sözleşme hükümlerine aykırı davranır, kiralanan yeri amacı dışında kullanır veya kira dönemi sona ermeden faaliyeti durdurursa uyarılacak. Yine gereği yapılmıyorsa, sözleşme tek taraflı feshedilecek.
7 öncelik belirlendi
Başbakan Binali Yıldırım’ın başvuru sürecini başlattığı Cazibe Merkezleri Programı'nda gözler uygulamaya odaklandı. 23 ile yapılacak yatırımlar için gelecek başvurularda bazı kriterleri taşıyanlara öncelik verilecek:
- Yüksek istihdam sağlayanlara öncelik verilecek.
- İthal ikamesi sağlayan ürün üretenler teşviklerden hızla yararlandırılacak.
- İhracat potansiyeli olan başvurular öncelikli değerlendirilecek.
- İleri-geri bağlantıları ile diğer alt sektörleri tetikleyecek nitelikte olanlara öncelik tanınacak.
- ARGE ve yenilik içerenler bu kapsamda ele alınacak.
-Yerli makine ve teçhizat veya yerli teknoloji kullanan yatırımlar öncelikli olacak.
- Tecrübeli ve kurumsal kapasitesi yüksek yatırımcılar desteklerden öncelikli yararlanacak.