AKŞAM GAZETESİ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi tek kullanımlık ürünlerin piyasaya arzını yasaklamaya yönelik yönetmeliği sene sonunda yürürlüğe koymayı hedefliyor. Tek kullanımlık plastik ürünler yasaklanarak yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon emisyonu engellenecek ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilecek. Tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine doğa dostu cam, porselen, ahşap ve karton alternatifler sunulacak.
VATANDAŞ DA DESTEKLİYOR
Bakanlık, yeni yönetmelik için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile bir araştırma yaparak vatandaşların tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik tutumlarını inceledi. Araştırmaya göre bireylerin yüzde 77,65'i günlük yaşamında tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı, yüzde 72,52'si ise tek kullanımlık plastik ürünleri daha az satın almayı destekliyor. Araştırmaya katılanların yüzde 76,40'ı plastik pipet, tabak, çatal-bıçak, kaşık ve bardak gibi bazı tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımının kısıtlanmasını faydalı buluyor.
709 BİN TON TÜKETİLDİ
Türkiye'de sadece 2022'de, 2 bin 858 ton kulak pamuğu çubuğu, 32 bin 406 ton çatal kaşık, 25 bin 584 ton tabak, 10 bin 234 ton pipet, 5 bin 117 ton plastik karıştırıcı, 63 bin ton gıda kabı, 120 bin ton plastik bardak, 155 bin 935 ton plastik içecek şişesi gibi ürünlerden oluşan 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Tek kullanımlık plastik tüketimi ilerleyen yıllarda daha da arttı.
BİRÇOK ÜLKEDE KALDIRILDI
Avrupa Birliği'nin (AB), 2019'da kabul ettiği 'Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi' kapsamında Fransa, tek kullanımlık plastik ürünlerin birçoğunu ülke genelinde yasakladı. Almanya, direktif maddelerini neredeyse bire bir hayata geçirdi. İspanya ise plastik ambalajlara kilogram başına vergi gibi uygulamalarla sürdürülebilir malzemelere geçişi teşvik etti. Hollanda, 2023'ten itibaren belirli tek kullanımlık ürünlerde ücretlendirme uygulamaya başladı ve 2024'ten itibaren bazı ürünlerin satışını aşamalı olarak kaldırdı. İtalya AB direktifi kapsamında temel yasakları uygularken kompostlanabilir plastiklere (EN 13432) istisna tanıyan düzenlemelerle özellikle gıda ambalajlarında alternatif çözümler üretmeye çalışıyor. Komşu Yunanistan ise kamuda tek kullanımlık ürünleri yasakladı. Estonya, Letonya, Polonya, Slovenya ve Finlandiya, direktifi tamamen ulusal yasalara aktarmak için süreçleri tamamlamaya veya eksik maddeleri uygulamaya dönüştürmeye çalışıyor.