YAŞAR KIZILBAĞ
İstanbul'un ihracatının yüzde 8'ini yapan İSTOÇ kabına sığmıyor. 19 ayrı kapıdan günde 350 bin aracın giriş çıkış yaptığı İSTOÇ yaşadığı lojistik sıkıntısını ikinci bir İSTOÇ'la çözmeyi planlıyor. Ancak yeni İSTOÇ sadece lojistik üssü olacak. İSTOÇ İş Adamları Derneği (İSTOÇDER) Başkanı Başkanı Ahmet Acar, İller Bankası'ndan Kuzey Marmara otoyolu üzerinde 5 milyon metrekare yer isteyeceklerini belirterek "Proje gerçekleşirse trafiği rahatlatırız" dedi. Acar'la dünyanın en büyük ikinci, Avrupa'nın ise birinci toptan alışveriş kompleksi İSTOÇ'u konuştuk.
Asgari ücret yerinde bir rakam oldu. Ancak biz bir tık daha aşağıda bekliyorduk. Ama makul karşıladık. Çünkü çalışanın refah düzeyinin de iyi olması lazım. Enflasyonu düşüreceğiz diye çalışanın mutluluğunu bozamayız.■ İSTOÇ'un hikayesini merak ediyorum. Nasıl başladı bu yolculuk?
1979 yılında Tahtakale tüccarlarından 52 kişinin yolculuğu ile başladı. Turgut Özal döneminde devlet tarafından 1.1 milyon metrekare arazi tahsis edildi. 2000 yıllarda ise tiracet başladı. 7200 işyerimiz var. İstanbul'un 320 milyar dolarlık GSYH'sinin yüzde 5'ini oluşturuyor. Hırdavat, züccaciye, otomotiv, kırtasiye olmak üzere 42 meslek grubunu içerimizde bulunuyoruz. Bu sektörlerin hepsinin Türkiye için katma değeri oldukça fazla ve İSTOÇ, dünyanın ikinci, Avrupa'nın ve bölgesinin ise ikinci en büyük ticaret merkezi unvanını taşıyor. Bugüne kadar da böyle bir kompleksi yapan babayiğit çıkmadı. İSTOÇ'un bir benzeri Çin Yiwu'da bulunuyor.
■ Bölgedeki işletmelerin kaç kişilik istihdamı var?
Doğrudan 100 bin kişiye istihdam yaratan merkezimiz, dolaylı yoldan da 400 bin kişiye istihdam oluşturuyor.
■ İSTOÇ'un zaman içerisinde Türkiye'nin önemli bir ihracat üssü haline geldiğini biliyoruz. İSTOÇ'un bugünkü ihracat performansı ne durumda?
Türkiye'nin ihracatının üçte birini İstanbul yapıyor. İstanbul'un ihracatının ise yüzde 8'ini İSTOÇ yapıyor. İhracat pandemi döneminde daha da arttı. Çin'in kapalı olması ve 2 saatlik uçuş mesafesinde 60 ülkeye ulaşabiliyor olmamız bizi ihracatta pandemi döneminde öne çıkardı. Pandemi öncesi 120 olan ihracat yaptığımız ülke sayısı 200'e yaklaştı. Bu dönemde Afrika, Latin Amerika gibi bölgelere de ihracata başladık. Bu bölgelere ticaretimizi geliştirdik çünkü stratejik konumumuzun farkındayız.
■ Tahtakale'de geçmişte ithalatçı bir yapı vardı. İSTOÇ'la birlikte neler değişti. Yerli üretim nereye geldi?
Bundan 20 yıl kadar önce satılan ürünlerin yüzde 80'i ithalken, bugün gururla yüzde 80'in yerli üretim olduğunu söyleyebilirim. Bugün artık İSTOÇ üyelerinin bir çoğu farklı bölgelerde üretim yapıyor. İSTOÇ'ta şu an üretim yok. Pazarlama var. Ancak İSTOÇ bugün lojistik anlamında yetmiyor. Lojistiği taşımamız gerekiyor. Yüklemelerde zorlanıyoruz. Kuzey Marmara Otoyolu üzerinde 5 milyon metrekare yer istiyoruz. İSTOÇ'taki işyerlerinin en az beş bin tanesinin çevre bölgelerde depoları var. Her depoya günlük 20-30 kamyon giriş yapıyor. O yüzden Bağcılar-Mahmutbey çevresinde yoğun trafik oluyor. Şayet Trakya yolu üzerinde lojistiği bir bölgede toplarsak ülke adına büyük bir proje olacak.
■ Nereye düşünüyorsunuz?
Saray bölgesi tarafına düşünüyoruz. Yer tahsisinden sonra hemen projeyi hazırlayıp hayata geçirebiliriz. Projeleri çizip üyelere 2 yıl içinde kendileri yapma şartıyla teslim edeceğiz. Dernek olarak yapı kooperatifiyle birlikte çalışıyoruz. Şu an 4300 üyemiz, 7200 işyerimiz var. Her gün 19 ayrı kapıdan 350 bin araç giriyor. Geceleri sadece bir kapıyı açık tutuyoruz. 1 milyon kişinin uğradığı yeri yönetiyoruz.
■ Bölgedeki işyerlerinin ne gibi sorunları var?
Seçim bitmesine rağmen piyasalar beklemede. En büyük sıkıntı finansmana ulaşamamak. Ancak yaz sezonuyla birlikte turist sayısı artacak. İhracatın da etkisiyle yaz sonu piyasaların sonbaharda rayına girmesini bekliyoruz. Bir diğer sorunuzu kalifiye eleman sıkıntısı. Hem beyaz yaka hem de mavi yakada sıkıntı yaşıyoruz. Çözüm için meslek liselerini itibarlı hale getirmemiz lazım.
İSTOÇFEST'LE 6 MİLYAR DOLARLIK İŞ
■ Geçen yıl İSTOÇFEST diye bir etkinlik düzenlediniz? Neden böyle bir etkinlik yaptınız?
Bizim amacımız iç pazarda yüzde 20-30 oranında küçülen ticaret hacmini canlandırmaktı. 17-20 Ekim 2022 tarihleri arasında Türkiye'nin en büyük buluşmasına ev sahipliği yaptık. İSTOÇDER, Anadolu KOBİ'sini İstanbul'da buluşturdu. Bin yurtdışı 2 bin de yurtiçinden satın almacı getirdik. Üç gece dört gün İstanbul'da konakladılar. Organizasyon yoluyla şirketler piyasadan önce özel fiyatlarla ilk tasarım ürünlerine sahip oldular. En iyi indirimler, en özel fiyatlarla sahiplerini buldu. İSTOÇ esnafı karından fedakarlık yaparak hem KOBİ'leri hem de onlardan alışveriş yapan yerli tüketiciyi destekledi. 4 gün boyunca katılımcılar merkezi gezsin diye bir servis koyduk. 200 markadan alışveriş yapanlara çekilişle araba ve çeşitli hediyeler verdik. Aynı zamanda İSTOÇFEST için özel bir aplikasyon da hazırladık. Aplikasyon üzerinden katılımcıları daha rahat görerek, İSTOÇ'u kolaylıkla gezebildiler. İSTOÇFEST ile 6 milyar dolarlık bir iş hami oluşturduk.
■ Bu yılki hedefiniz ne?
Bu yıl uluslararası boyutta yapmayı planladığımız 2. İSTOÇFEST ile yıllık 15 milyar dolarlık ticaret hacmimizi 20-30 milyar dolara çıkarabiliriz. Şu an Çin'in önüne geçmeye başladık. Bu kalıcı olursa en büyük toptan ticaret merkezi olabiliriz.
■ Düğün sezonu başladı, bu yıl nasıl geçiyor?
Geçen seneye göre aynı hızda gidiyor. Çünkü ne olursa olsun düğünler devam ediyor. Bu da alışverişlere yansıdı. Her sene değişmekle birlikte ortalamada her yıl 550 bin çiftin evlendiğini göz önüne alırsak, sektörümüz adına önemli bir dönem. İSTOÇ'ta çiçekçilerden süslemecilere, abiye kıyafetten züccaciye kadar geniş bir yelpaze bulunuyor.
■ Bu yıl çiftler en fazla hangi ürünleri tercih ediyor?
Geçen seneye nazaran özellikle elektrikli küçük ev aletlerinde ciddi bir ilginin olduğunu söyleyebiliriz. Özellikle zamandan tasarruf sağlayan ve sağlıklı yemek pişirme imkanı tanıyan airfryer'lara bir ilgi olduğunu söyleyebiliriz.
■ Düğün paketi ne kadar?
Düğün paketleri 15 bin TL'den başlıyor. Bu fiyatın içerisinde yemek, çatal bıçak takımı ve tost makinesi, çay-kahve makinesi gibi elektrikli küçük ev aletleri bulunuyor.
YARDIMLAR TEK ELDEN DAĞITILDI
■ Deprem bölgesine dönük ne tür faaliyetleriniz oldu?
Üyelerimizin yaptığı ferdi yardımların yanında biz de dernek olarak ilk günden Bağcılar Kaymakamlığı ve valilikle birlikte harekete geçtik. Komisyon kurduk, yardım topladık. Toplanan nakdi ve ayni yardımlar valilik koordinasyonuyla dağıtıldı.