AKŞAM GAZETESİ
ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası petrol ve doğalgaz fiyatlarının artması hem fiyatları yükseltti hem de enerjiye erişimi zora soktu. Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla yaşanan enerjideki arz sıkıntısı, dünyanın alışkanlıklarını değiştirirken ülkeleri de yeni tedbirler almaya zorladı. Türkiye, akaryakıt fiyatlarını kontrol altına alabilmek amacıyla eşel mobil sistemini devreye alarak petrol fiyatlarına gelen zamların pompaya sınırlı yansımasını sağladı. Böylece gelen zamlar Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanarak vatandaş korundu. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) acil durum eylem planı kapsamında Türkiye'nin de dahil olduğu birçok ülke, stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme kararı aldı. Türkiye 11,6 milyon varil petrolle plana dahil olurken ABD, enerji fiyatlarını düşürmek ve piyasayı dengelemek amacıyla Stratejik Petrol Rezervi'nden (SPR) 172 milyon varil petrolü piyasaya sürme kararı aldı. İngiltere, Japonya, Almanya, Güney Kore, Hindistan, Fransa ve İtalya'nın da aralarında yer aldığı birçok ülke, stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürerek yükselen fiyatlara karşı önlem aldı.
EVDEN ÇALIŞMA ÖNERİSİ
Başta Avrupa olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde, petrol tüketimini azaltmak amacıyla vatandaşlara çağrılar yapılıyor. Evden çalışma önerisi, ücretsiz toplu taşıma imkanı ve özel araç kullanımının sınırlaması sık sık Avrupa'nın gündemine geliyor. Avrupa'da akaryakıt tüketimin düşürülmesi kadar fiyatlarda istikrar sağlamaya yönelik aksiyonlar da hızlandı. İspanya, akaryakıttaki katma değer vergisini yüzde 21'den yüzde 10'a indirdi. İtalya litre başına 25 sent vergi indirimi sağlarken Polonya ise akaryakıt özel tüketim vergisini yüzde 23'ten %8'e düşürdü.
ÜCRETSİZ ULAŞIM
Avustralya hükümeti, Ortadoğu'daki gerilimin akaryakıt fiyatlarını artırması nedeniyle yakıt vergisini geçici olarak yarı yarıya düşürme kararı aldığını duyurdu. Başbakan Anthony Albanese, benzin ve dizel fiyatlarını 30 Haziran'a kadar düşük tutacaklarını söyledi. Ülkedeki akaryakıt endişeleri nedeniyle 13 Mart'ta acil durum stokundan 6 günlük petrol ve 5 günlük dizel rezervleri serbest bırakılmıştı. Yanı sıra Avustralya'nın iki eyaletinde yakıt maliyetleri ve tedarik riskleri sebebiyle toplu taşıma hizmetlerinin ücretsiz olacağı duyuruldu.
RUSYA KAZANÇLI ÇIKTI
Hürmüz Boğazı'nın petrol tankerlerine kapatılması, Asya'yı ciddi bir enerji krizine soktu. ABD'nin yükselen petrol fiyatlarını kontrol altına almak için Rus petrolüne yönelik yaptırımları esnetmesi ise Rusya'ya yaradı. Seçeneği kalmayan Asya ülkeleri Rus ham petrolüne yönelirken Moskova, savaşın kazanan taraflarından biri oldu. Yanı sıra, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya'nın Hürmüz kaynaklı petrol sevkıyat sorunlarına güvenli güzergah sunabileceklerini de söyledi.
14 MİLYAR EURO EK MALİYET
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, Ortadoğu'daki gelişmelerin enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara neden olduğunu belirterek, son 30 günde AB'nin fosil yakıt ithalatına 14 milyar euro ek maliyet oluştuğunu açıkladı. Jorgensen, "Çatışmanın başlangıcından bu yana AB'de gaz fiyatları yaklaşık yüzde 70, petrol fiyatları yüzde 60 arttı" dedi.
TÜRKİYE'YE SINIRLI YANSIDI
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın akaryakıt fiyatlarına etkilerine ilişkin, "Aldığımız vergilerden, ÖTV'den, KDV'den vazgeçerek akaryakıtta dünyadaki artışın ülkemize daha sınırlı yansımasını sağlamış olduk. Bu da enflasyonu kontrol anlamında önemli bir adım oldu. Bunu da devam ettiriyoruz" dedi. Yılmaz, savaş bitse bile akaryakıt fiyatlarında artçı etkilerin devam edebileceğinin altını çizdi.