HABER MERKEZİ
Türk Lirası (TL) tasarrufların yabancı para karşısındaki değerini korumaya yönelik olarak 21 Aralık 2021 tarihinde devreye alınan 'kur korumalı mevdut (KKM)' uygulamasından kademeli olarak çıkılacağı açıklanmıştı. Bu yönde geçtiğimiz günlerde KKM'de yüzde 15 olan zorunlu karşılık oranının yüzde 25'e yükseltilmesi adımı atılmıştı. Merkez Bankası, KKM'den çıkışı teşvik etmek için dün de yeni bir karar açıklayarak, TL dönüşümlü KKM hesaplarında asgari faiz zorunluluğunu kaldırdı. Kararla birlikte bankalar KKM hesaplara politika faizinin altında faiz verebilecek.
KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
KKM'de asgari faiz oranı, politika faizi olarak uygulanıyordu. Bankalar en az politika faizi kadar faiz vermek zorundaydı. Politika faizi ise Merkez Bankası'nın 21 Eylül 2023'te 500 baz puan artış yapmasıyla yüzde 30 düzeyine yükselmişti. Yapılan yeni düzenleme, KKM yerine TL vadeli mevduatları cazip kılmayı destekliyor. Bu yeni kararla birlikte KKM'ye verilen faizin bir cazibesi kalmayacak. Böylece bankalar KKM için daha düşük faiz (yüzde 30'un altında) verebilecek.
21 Aralık 2021'den bu yana mevcut süreçte her koşulda kur farkını Merkez Bankası ödüyordu. Asgari faiz zorunluluğunun kaldırılması kararı ile bu kur farkı kısmına da açıklık getirildi. Buna göre Merkez Bankası'nın politika faizinden (yüzde 30) düşük oranlar uygulanan KKM hesaplarında kur farkının banka tarafından ödenecek faiz veya kâr payından yüksek ancak politika faizi ile hesaplanan tutardan düşük olması durumunda, aradaki farkın tamamı banka tarafından karşılanacak.
Kur farkının politika faizi ile hesaplanan tutardan yüksek olması durumunda ise söz konusu destek tutarının, politika faizi ile hesaplanan tutara kadar olan kısmı banka tarafından ödenirken, üzerindeki kısım ise Merkez Bankası tarafından karşılanacak.
ÜST SINIR DA KALDIRILMIŞTI
Bu arada kur korumalı hesaplarda politika faizinin 300 baz puan üstündeki azami faiz uygulaması da mart ayında sona ermişti. Buna göre üst sınırı bankalar belirliyordu.
TL'Yİ CAZİP KILMAK İÇİN ADIMLAR ATILDI
Merkez Bankası, Türk Lirası mevduatı cazip kılmak amacıyla bir dizi adım atmıştı.
Ağustos ayında menkul kıymet ve zorunlu karşılık uygulamalarında kur korumalı hesapların TL mevduata dahil olduğu TL payı rasyosu yürürlükten kaldırılarak, yerine kur korumalı hesapları TL mevduat olarak dikkate almayan ve standart yerel para olan TL mevduatın toplam mevduat içindeki payını artırmayı hedefleyen yeni bir TL payı rasyosu getirilmişti.
Eylül ayında ise TL'ye geçişlerin hızlandığını gösteren veriler doğrultusunda gerçek kişiler için aylık yüzde 2 olarak belirlenen TL payı artış hedefi, yüzde 2.5'e yükseltilmişti. Ayrıca TL'ye geçiş ve yenileme ile TL payı hesaplamalarında revizyona gidilmişti.
Öte yandan, kredi akışını rahatlatmak amacıyla, ihracat, yatırım ve KOBİ kredilerinde fatura muafiyet sınırı 50 bin TL'den 250 bin TL'ye çıkarılmıştı.
YATIRIMCILAR TL VARLIKLARINI ARTIRMAYA BAŞLADI
Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan, dün İslam İşbirliği Teşkilatı-Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İİT-İSEDAK) Merkez Bankaları Forumu Toplantısı açılış konuşmasını gerçekleştirdi. Merkez Bankası Başkanı Erkan'ın basına kapalı toplantıda verdiği mesajlar kurumun sosyal medya hesabından paylaşıldı. Erkan, 2024 yılında dezenflasyonu tesis etmeye yönelik yol haritasını kararlılıkla uygulamaya devam edeceklerini söyledi. "Son dönemdeki düzenlemelerimiz Türk Lirası mevduat payının artırılmasını hedeflemektedir" diyen Erkan, şunları kaydetti: "Öncü göstergeler, yerli ve yabancı yatırımcıların portföylerindeki Türk Lirası varlıkların payını artırmaya başladığına işaret etmektedir. Türk Lirası varlıklara yönelik yerel ve uluslararası talebi artırmaya kararlıyız."