AKŞAM GAZETESİ
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik 28 Şubat'ta başlattığı saldırılar sonrası dünyanın önde gelen konteyner nakliye firmaları Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri askıya aldıklarını açıkladı. Hürmüz Boğazı'ndan tarihsel ortalamada günde 138 gemi geçiş yapıyordu. Gerçek zamanlı denizcilik takip sistemi Windward'ın verilerinden derlenen bilgilere göre, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri 2 Mart'ta toplam 7 olurken, bu rakam 3 Mart'ta 4'e geriledi. Bu tarihteki geçişler Hürmüz Boğazı'nda son 7 gündeki gemi sayısına kıyasla yüzde 90 azaldı. MarineTraffic verilerine göre, aynı tarihte Hürmüz Boğazı'ndaki petrol tankeri trafiği de saldırılardan önceki seviyeye göre yüzde 90 geriledi.
ROTALAR DEĞİŞTİ
Ticari gemiler rotalarını Ümit Burnu'na kaydırmaya başladı. Windward'ın verilerine göre, Ümit Burnu'ndaki transit gemi sayısı 2 Mart'ta önceki güne göre yüzde 112 artışla 87'ye yükseldi. Bu rakam, 3 Mart'ta ise günlük yüzde 8 artışla 94 oldu. Ümit Burnu'ndaki son 7 günlük ortalama transit gemi sayısı ise 69,7 olarak hesaplandı. Böylece, 3 Mart'taki geçişler 7 günlük ortalamaya göre yüzde 35 artış gösterdi. Ümit Burnu, Hürmüz Boğazı'nın birebir alternatifi değil ancak nakliye şirketlerinin çatışma bölgesindeki koridorlara alternatif olarak tercih ettiği rota olarak öne çıkıyor. Ticari gemi trafiğinin Ümit Burnu'na kayması kargoların teslimat sürelerini 10 ila 20 gün arasında uzatırken taşımacılık maliyetleri üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
BÜYÜK ALICI ASYA PAZARI
Basra Körfezi'nin ağzındaki Hürmüz Boğazı, Ortadoğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üretimini dünya pazarlarına bağlıyor. Küresel petrol tedarikinin yüzde 20'si Hürmüz Boğazı'ndan Asya başta olmak üzere uluslararası piyasalara ulaşıyor. Boğaz'dan taşınan günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolün 5,3 milyon varilini tek başına Çin alıyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrolün 2 milyon varili Hindistan'a, 1,7'şer milyon varili Japonya ve Güney Kore'ye giderken 4,2 milyon varil diğer ülkelere tedarik ediliyor.
TESİSLER KAPANMAYA BAŞLADI
Irak Petrol Bakanlığı, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle Basra'daki Rumeyle sahasında petrol üretimini durdurma kararı aldı. Petrol tankerlerinin Körfez havzasına girmemesi nedeniyle oluşan tanker kısıt ve depolardaki stok seviyesinin kritik seviyeye yükselmesi bu kararda etkili oldu. Ayrıca, Irak'ın günlük 3,5 milyon varil kapasiteli Basra Limanı'ndan 2 Mart'ta ham petrol yüklemesi yapılmadı. JP Morgan analistleri, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın 21 gün sürmesi halinde petrol üreticilerinin tesislerinde kapanmaların başlayabileceği uyarısında bulundu. Kuveyt'in de birkaç gün içinde aynı adımı atması bekleniyor.AB ŞİMDİLİK FAİZ ARTIRMAYACAK
Avrupa Merkez Bankası yetkilisi Francois Villeroy de Galhau'ya göre, bankanın İran'daki savaş nedeniyle yükselen petrol fiyatlarına karşılık olarak bugün itibarıyla faiz oranlarını artırması için hiçbir nedeni yok. Villeroy'a göre durum ciddi ancak ekonomik tahminlerde bulunmak için henüz çok erken.
KÜRESEL HAVACILIKTA SAVAŞ KRİZİ
OrtaDOĞU'daki çatışmalar nedeniyle bölge genelinde 23 binden fazla uçuş iptal edilirken, 4,4 milyon koltuk kapasitesinin devre dışı kalması küresel havacılık sektöründe tarihi bir operasyonel kriz yarattı. Başta Emirates ve Lufthansa olmak üzere dev havayolu şirketlerinin uçuşlarını askıya alması sektörde yüz milyonlarca dolarlık gelir kaybına yol açtı.
ÇİN AKARYAKIT İHRACATINI ASKIYA ALIYOR
Çin hükümeti, ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların ham petrol sevkıyatını aksatması üzerine dev rafinerilere akaryakıt ihracatını derhal durdurma talimatı verdi. Enerji ithalatının yarısını bu bölgeden sağlayan Pekin, kriz derinleşirken önceliği tamamen iç piyasa arz güvenliğini sağlamaya verdi.
ALTINDA İVME YUKARI DOĞRU
BItcoIn, İran ile savaşın piyasaları sarsmasının ardından toparlanmanın etkisiyle 70 bin doların üzerinde dengelendi. Altın, yatırımcıların güvenli liman varlıklarına yönelmesi ve doların zayıflamasıyla yükseldi. Spot altın yüzde 0,8 artarak 5.177,26 dolara çıktı. ABD'de nisan vadeli altın kontratları ise yüzde 1 yükselişle 5.186,40 dolardan işlem gördü.