En büyük arz şokuna acil rezervle cevap

Hürmüz Boğazı krizi, petrol piyasalarında görülen en büyük arz şokunu tetikleyince, 32 ülkenin üye olduğu Uluslararası Enerji Ajansı 400 milyon varillik petrol rezervini piyasaya sürme kararı aldı.

AKŞAM GAZETESİ

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, IEA üyesi ülkelerin 400 milyon varille kurumun tarihindeki en yüksek miktarda petrol rezervinin piyasaya sürülmesi konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı. Birol, IEA'nın Paris'teki merkezinde yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki gerilimin küresel petrol ve gaz piyasalarına yönelik büyük etkileri olduğunu dile getirdi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAN GÜNLÜK

15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün taşındığını kaydeden Birol, bu miktarın deniz yoluyla taşınan küresel petrol ticaretinin yüzde 25'ini oluşturduğu ifade etti.

HÜRMÜZ DURDU!

Birol, şu anda Hürmüz Boğazı'nda petrol, gaz ve diğer emtiaların geçişinin neredeyse tamamen durduğuna işaret ederek, yeterli alternatif güzergah eksikliği ve mevcut depolama kapasitelerinin dolması nedeniyle Orta Doğu'daki petrol üreticilerinin üretimi kısmaya başladığını anlattı. Enerji ve enerjiyle ilgili diğer altyapıların da zarar gördüğünü kaydeden Birol, tüm gelişmelerin jet yakıtı ve dizel tedarikine büyük etkileri olduğunu söyledi. Birol, gaz piyasalarındaki durumun da zorlayıcı hale geldiğini ve özellikle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin tedarik ettiği sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kargolarının alternatifinin kısıtlı olduğunu belirtti.

BOĞAZ AÇILMALI

Asya'nın mevcut durumdan en fazla etkilenen bölge olduğunu aktaran Birol "400 milyon varil, acil etkileri hafifletmeyi amaçlayan önemli bir adım. Ancak, petrol ve gaz akışının istikrarlı hale gelmesi için en önemli gelişme, Hürmüz Boğazı üzerinden transit geçişin yeniden başlamasıdır" diye konuştu.

IEA'NIN 6'NCI ACİL REZERV KARARI

IEA üyelerinin 1,2 milyar varili aşan acil durum stokunun yanı sıra, hükümetlerin yükümlülüğü altında 600 milyon varil daha endüstri stoku bulunuyor. IEA üye ülkelerinin acil durum petrol stoklarını piyasaya sürme kararı 1974'te kurulan kurumun tarihinde bu kapsamdaki 6'ncı kararı oldu. Daha önceki kararlar, 1991, 2005, 2011 ve 2022'de Rusya-Ukrayna savaşı başladığında alınmıştı.

ABD PETROL TAHMİNİNİ GÜNCELLEDİ

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), bu yıl için ortalama petrol fiyatı tahminini yukarı yönlü revize etti. EIA'nın "Mart 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu"na göre bu yıl için Brent türü ham petrolün ortalama varil fiyatının 78,84 dolar seviyesinde olacağı öngörülüyor. Fiyat, önceki raporda 57,69 dolar olarak tahmin edilmişti. Brent petrolün varil fiyatı dün 90 dolar civarından işlem gördü.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, America First Refining şirketinin, Texas'ın Brownsville kentinde 50 yılın ardından ABD'nin ilk yeni petrol rafinerisini açacağını duyurdu.

'KISMİ KESİNTİLER AYLARCA DEVAM EDEBİLİR'

Avrupa merkezli Montel Analytics'in Jeopolitik Enerji Analisti Andres Cala, "1973 Arap petrol ambargosundan bu yana en kötüsü olabilecek yeni bir enerji şoku kapımızda" ifadesini kullandı. Kısmi kesintilerin aylarca devam edebileceğini belirten Cala stratejik rezervlerin ve alternatif rotaların geçici çözüm olduğunu, kayıpları telafi etmeyeceğini belirterek, "Basitçe söylemek gerekirse, dünya, özellikle kesintiler uzun süre devam ederse, Basra Körfezi'nden gelen arzı kolayca ikame edemez ve yeni gerçekliğe uyum sağlamak için yıllara ihtiyaç duyacaktır" dedi.

AB'NİN ENERJİ İTHALATI 10 GÜNDE 3 MİLYAR EURO YÜKSELDİ

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ortadoğu'da saldırıların 10 günde Avrupa'nın fosil yakıt ithalatında 3 milyar euro ek maliyet getirdiğini söyledi. AB'de nükleer enerji konusunda görüş ayrılığı da yaşanıyor. Ursula von der Leyen nükleer enerjiden vazgeçilmesini "stratejik hata" olarak nitelendirerek küçük modüler reaktör projelerine destek açıklarken, Almanya Çevre Bakanı Carsten Schneider AB'nin bu stratejisini "nükleer hayal" olarak eleştirerek rüzgar ve güneş enerjisine odaklanılması gerektiğini ifade etti.